dinsdag 9 februari 2010 21:01 L'Echo

Wereld neemt afscheid van Hugo Claus

Aanmelden

?
is de som van 2 + 4

In de Bourlaschouwburg in Antwerpen hebben familie en vrienden zaterdag afscheid genomen van Hugo Claus. Tijdens de plechtigheid, die werd bijgewoond door tal van prominenten uit de artistieke en de politieke wereld, nam een aantal intieme vrienden van Claus het woord en werden gedichten voorgelezen. Een opmerkelijke toespraak was die van schrijver Erwin Mortier die uithaalde naar kardinaal Danneels. Die had in zijn paashomilie euthanasie scherp veroordeeld.

(belga) - Hugo Claus stond zaterdag een laatste keer op de bühne, op precies de plaats waar op 19 maart, de dag dat hij uit het leven is gestapt, zijn werk 'De geruchten' werd gespeeld. De eenvoudige kist, met daarop een enkele rode roos, stond opgesteld op een draagbaar van rode rozen op een rood tapijt. Achter de kist hing een levensgroot portret van Claus. De muziek tijdens de plechtigheid, van onder meer Chet Baker en Thelonious Monk, had Claus samen met zijn vrouw Veerle uitgekozen.

Acteurs Jan Decleir, Josse De Pauw, Hilde Van Mieghem en Gilda De Bal lazen gedichten voor uit het werk van Claus. Vrienden Piet Piryns, Erwin Mortier, Suzanne Holtzer, Jef Lambrecht en Cees Nooteboom schetsen een beeld van Claus. Ze hadden daarbij niet alleen aandacht voor het literaire genie, maar ook voor Claus als levenskunstenaar die zelf het moment wilde bepalen waarop hij uit het leven zou stappen.

Toch viel het afscheid van het leven hem zwaar. "Een paar maanden geleden zei Claus tegen Erwin Mortier dat hij nooit had gedacht dat het hem zo zwaar zou vallen om afscheid te nemen van het leven", wist Robbert Ammerlaan, directeur van De Bezige Bij, de uitgeverij van Claus.

Geen angst

Angst voor de dood had Claus niet. "De dood schrikt mij niet af, ik heb wel schrik voor die kruideniersbekommernissen als wat zal er van die duizenden pagina's overblijven als ik er niet meer ben, maar da's zowat dezelfde bekommernis als zullen mijn koolraapjes niet zuur worden. De grote donderwolk van het onbekende schrikt mij niet af. Alleen gelovigen moeten zich bezig houden met wat hierna komt", herinnerde Piet Piryns zich een uitspraak van Claus. Of nog, een citaat van Claus op zijn 75ste verjaardag: "Ik denk vaak aan de dood, maar niet in trieste termen. De dood heeft voor mij iets theatraals. Ik stel me haar het liefste voor als een meisje in zwart ondergoed, er moet iets lolligs aan zijn. De dood is voor mij een kinderziekte, ze komt sowieso altijd te vroeg."

Claus had al in juli 2006 tegen zijn vrienden gezegd dat hij zelf het moment zou kiezen waarop hij er een punt achter zou zetten. Op 19 maart was het zover. Claus koos in het Middelheimziekenhuis van Antwerpen, in aanwezigheid van zijn vrouw en twee naaste vrienden, voor euthanasie.

'Schaam je'

Dat zijn keuze op weinig begrip vanuit kerkelijke hoek kan rekenen, viel niet in goede aarde bij Erwin Mortier. "Het is een bittere ironie dat de man die ons uitsprak als wezens die zich nimmer volkomen kunnen beschaven, postuum nog de les wordt gespeld door lieden waarvoor hij steeds een heilzaam gebrek aan ontzag heeft vertoond: prinsen van allerlei slag, kerkvorsten (...), het slag volk dat hem al van in zijn prilste jaren heeft willen kleineren. Louter en alleen omdat de keuze van zijn levenseinde niet de hunne is, komen ze weer van onder de plaveien gekropen en spuien hun laffe gal. De eigen morele superioriteit celebreren boven het lichaam van een geliefde dode is geen heldendaad. Meneer de kardinaal: schaam je."

Foto Belga


15:51 - 29/03/2008 Copyright © De Tijd

Reacties (19)

  • sojram op 30 maart 2008 om 22:08

    Men kan moorden met wapens maar ook met woorden. Iets dat van onder de plaveien komt gekropen wordt meestal doodgestampt.

  • Hervé op 30 maart 2008 om 20:53

    Met godsdiensten niets dan problemen, in naam van de "vrijdenkers" moet nog de eerste dode vallen.

  • L.Cannaerts op 30 maart 2008 om 12:12

    Afscheid van Claus... Pasen voor vrijzinnig Vlaanderen ... of was het goede vrijdag ?

  • Jan L op 30 maart 2008 om 11:59

    Beste, persoonlijk ben ik verre van een fan van de katholieke hiërarchie, maar meer en meer bevestigt zich de indruk dat, inzake de 'vrijheid' van meningsuiting, wij in vergelijking met vroegere tijden, wij nog niet veel gevorderd zijn. Nog steeds wordt de samenleving bepaald door een luchtbel van van wat in een bepaalde (onze) tijd politiek correct denken is. 1. Wie heeft zelf gehoord wat mijnheer Danneels gezegd heeft ? Ikzelf was niet in die paasdienst, en ik vrees mijnheer Mortier en mijnheer Nooteboom ook niet. Dus meest waarschijnlijk hebben ze het uit 'de' pers, of beter 'een' krant waarvan zij voetstoots aannemen dat de redacteur de boodschap zelf gehoord heeft, en hem correct weergeeft... 2. En nog dit inzake de hype rond Fitna van Wilders : eerst vrees voor een schokkende boodschap. Daarna blijkt het een collage te zijn van bestaande nieuwitems die we allemaal regelmatig kunnen zien, en toch had hij het niet mogen doen ... . Op de keper beschouw, de geschiedenis leert ons toch genoeg dat we beter niet zwijgen over politieke bewegingen die 'volk en staat' mobiliseren om terug naar een 'gezonde maatschappij' te komen, of niet ? absolutistische dictatoriale is zwijgen over voorstellen ? Waarom

  • Jo op 30 maart 2008 om 10:15

    De wereld van 750 mensen. Ik dacht al lang dat sektes verboden waren in België. Hij is de martelaar van de vrijzinnigen. Moord bij verstandelijke zinnen.

  • robert op 30 maart 2008 om 09:17

    Met alle respect voor de heer Edwin Mortier: kardinaal Danneels heeft niets anders gedaan dan het standpunt van de kerk herhalen. De heer Mortier kan het daarmee niet eens zijn (Hugo Claus overigens ook niet). Toch zou het hem sieren die "andere" opinie te respecteren, of denkt hij misschien het grote gelijk helemaal aan zijn kant te hebben? Voor het overige akkoord met Snoekie. De titel van het artikel is nogal pedant (De wereld...)

  • snoekie op 29 maart 2008 om 21:34

    deelneming voor Claus, maar ik mis hem ook niet hoor. Danneels had niet moeten reageren, en zeker niet zoals hij heeft gedaan. In de US of Japan kennen ze Claus niet hoor... en ons Income per Capita is mij meer waard...

  • Koen op 29 maart 2008 om 21:11

    Ik kan mij niet van de indruk ontdoen dat Claus zich absoluut niet gestoord heeft aan de kledij van sommige aanwezigen. Dat hij zich in zijn graf gekeerd heeft wanneer zijn vriend Erwin Mortier het woord Gal niet zuiver uitsprak zou mij eveneens verbazen. Het lijkt mij meer aannemelijk dat hij met een gelukzalige glimlach al onze interventies classeert onder het hoofdstuk kruideniersreacties.

  • marjo op 29 maart 2008 om 20:48

    On-Waardig afscheid van een geliefde schrijver door het scheldproza van een spreker die op de koop toe de taal niet beheerst. Hij moest zich schamen. Schandvlek op een verder gave afscheidsplechtigheid.

  • Dirk Van den Broeck op 29 maart 2008 om 20:29

    Kardinaal Daneels had gelijk, u ook Erwin Mortier. Moet u dat op een begrafenisrede uitvechten. Shame on you! ZIELIG!

Pagina's: meest recent ... 1 2 ... oudste vorige volgende

Nieuws

De wijde wereld

Meest gelezen artikels

De Tijd Tel mee