Twintig tips voor een goed opiniestuk

• 1. Kies een actuele kwestie. Nu, dat zou wel moeten meevallen. Waarover wind je je op, of wat juich je toe? Opinies komen nogal eens uit de buik, uit verontwaardiging, ongenoegen of net een goed gevoel bij gebeurtenissen, toestanden of ontwikkelingen. Dan kom je bijna vanzelf bij de actualiteit uit. En net dat maakt jouw opinie interessant.
• 2. Dat je met argumenten onderbouwde stuk uiteindelijk vanuit de buik komt, maakt het ook eerlijk. De lezer kan er zo uit opmaken dat het onderwerp je na aan het hart ligt.
• 3. Het is echter niet omdat iets actueel is, dat het daarom ook relevant is. Dus: is je onderwerp echt van belang voor de leefwereld van de lezer? Zo ja, dan zit je al behoorlijk goed.
• 4. Probeer je te beperken tot één thema, en werk dat rigoureus uit. Blijf gefocust. Geen anekdotes, zijsprongetjes en clichés.
• 5. Plaats het sterkste punt dat je wil maken vooraan in je stuk.
• 6. Gebruik waar nodig concrete voorbeelden om je stelling te illustreren.
• 7. Nuanceer je stuk niet kapot. Laat de lezer maar zelf advocaat van de duivel spelen.
• 8. Aanvaard wel dat je soms kort door de bocht moet gaan, maar wees er ook zeker van dat de stappen die je in je betoog eventueel overslaat, wel degelijk bestaan. De onderbouwing moet er zijn.
• 9. Schotel de lezer een fris gewassen stuk voor. Pas een beetje begrippenhygiëne toe, dat maakt deel uit van klaar en helder – en krachtig – formuleren. Vermijd herhalingen van woorden, ga voor synoniemen. Vermijd nodeloos jargon. Verplicht de lezer niet om begrippen te moeten gaan googelen die hij niet onmiddellijk vat. Geef desnoods tekst en uitleg in één zinnetje.
• 10. Hoeft het gezegd dat er geen taalfouten in mogen staan? Brandend actueel onderwerp, goede inhoud, en dan die twee dt-fouten of andere blunders die nogal wat lezers op de kast jagen en jouw prachtige stuk glans doen verliezen.
• 11. Gebruik geen ellenlange volzinnen. Hanteer het hakmes. Gebruik korte zinnen. Noch de Duitse (komt er nog een einde aan deze zin?), noch de Franse stijl (wanneer komt zij of hij tot de kern van de zaak?) is aangewezen. Je schrijft geen essay, je schrijft een opinie. Het mag vooruitgaan.
• 12. Vermijd te veel uitroeptekens. Of nog beter, laat ze gewoon weg. We hear you!
• 13. Gebruik actieve werkwoorden. Je zult versteld staan hoeveel plaats je daarmee wint.
• 14. Less is more. Maak je tekst niet te lang: te lang verzandt al snel in langdradig.
• 15. Het is meegenomen als uit je stuk blijkt dat je inzicht hebt in de materie en dat je met enige autoriteit kan spreken. Als de lezer je opinie smaakt en tevens iets bijleert, is dat mooi. Maar probeer niet belerend over te komen.
• 16. Geef de lezer genoeg context, informatie, zelfs wat analyse, opdat hij je opinie zonder nodeloze inspanning kan plaatsen en begrijpen. Hoeft het gezegd dat die informatie uit de eerste hand moet zijn?
• 17. Zorg voor een goede, pakkende titel. Alle stukken in de krant en op de website dingen naar de aandacht van de lezer. Anders waren ze er niet geplaatst. Je kan dus maar beter een goede titel verzinnen die de aandacht trekt en de lezer in je opiniestuk binnentrekt. Ook hier geldt: de vlag moet wel de lading dekken. Aan schreeuwerige titels die hun belofte niet waarmaken, heeft de lezer niks.
• 18. Zorg voor een korte maar goede inleiding: waar gaat je opinie over? Wat kan de lezer verwachten bij de lectuur van je pennenvrucht?
• 19. Kill your darlings. Je hebt maar een beperkte ruimte om de lezer te overtuigen van je gefundeerde mening. Hoe catchy, humoristisch, geniaal ook: als je tekst te lang is en enkele paragrafen niet tot de kern van je betoog behoren, één adres: de delete-knop.
• 20. Wie is dat, de “gemiddelde lezer”? Moeilijke vraag. Maar tot haar of hem moet je je wel richten. Duidelijkheid, eenvoud, kortom al het bovenstaande helpt om die “gemiddelde lezer” te bereiken. En om gelezen te worden, natuurlijk. Want daar is het je toch om te doen, niet?