Catherine Ashton (tijd) - Premier Herman Van Rompuy wordt de eerste president van Europa. Daarover zijn de 27 Europese leiders in Brussel het donderdagavond verrassend snel eens geraakt. Hij start zijn nieuwe functie vanaf 1 januari.
De acht socialistische regeringsleiders in Europa hebben zich voor de aanvang van de top unaniem achter Catherine Ashton geschaard voor de positie van Hoge Vertegenwoordiger van het Buitenlands Beleid, de Britse premier Gordon Brown incluis. Dat betekende dat Londen de kandidatuur van Tony Blair voor het Europese presidentschap opgaf. Op die manier kwam de weg voor Herman van Rompuy om als president te worden voorgedragen helemaal vrij.
De Belgische kranten reageren met gepaste trots op de benoeming van de Belg op de topfunctie. Al focussen ze tegelijk ook op de grote uitdagingen die zijn vertrek zal veroorzaken in eigen land. Er komt nog maar eens een politieke stoelendans op gang, en overal wordt de vraag gesteld of zijn gedoodverfde Yves Leterme deze keer wel een geslaagde doorstart zal kunnen maken.
Ook in het buitenland is de benoeming van Van Rompuy en Ashton voorpaginanieuws. Al klinkt daar in de commentaren meer scepsis door over het zwakke internationale profiel van de twee. The Financial Times schrijft dat 'deze benoemingen doen twijfelen over het vermogen van de twee betrokkenen om te rivaliseren met Washington en Peking'. 'Op inspirerend leiderschap ligt kennelijk een taboe', zo reageerde een Nederlandse politicus in de Volkskrant.
Van Rompuy toonde zich zeer ad rem en onverstoorbaar op de afsluitende persconferentie van de EU-top. 'Er is veel discussie geweest over het profiel dat de president moet hebben. Maar er is maar 1 profiel mogelijk: dat van dialoog, eenheid en actie', zei Van Rompuy.
'Mijn hele politieke leven heeft zich afgespeeld in wederzijds begrip en respect voor mijn tegenstanders, en dat zal ik voortzetten. Ik blijf heel discreet, zeker de komende weken.'
Op de vraag hoe Van Rompuy zich voelt, antwoordde hij: 'Daarop zal ik antwoorden in mijn memoires.'
De president van Europa, een topjob die werd gecreëerd in het Verdrag van Lissabon, wordt benoemd voor 2,5 jaar. Het mandaat is slechts één keer verlengbaar. Hij leidt de Europese Raad.
Hij bereidt in samenspraak met het roterende voorzitterschap (dat de leiding over de bijeenkomsten van de vakministers behoudt) en de Europese Commissievoorzitter de agenda voor. Over het voorbereiden van de conclusies van de toppen bestaat er dan weer minder duidelijkheid.
Daarnaast zal de vaste voorzitter veel tijd en energie spenderen aan het vertegenwoordigen van de Europese Unie op het internationaal toneel. Dat was ook de roeping die de Britse en Franse voorstanders van de functie in de Europese Conventie voor ogen hadden: een man of vrouw die het gezicht van Europa wordt en dé contactpersoon voor Washington, Moskou en Peking. Later werd ook het doortastende optreden van toenmalig EU-voorzitter Nicolas Sarkozy in de Russisch-Georgische oorlog aanzien als een argument voor een voorzitter met een internationale reputatie.
De geesten zijn echter geëvolueerd. De leiders van de grote landen hebben beseft dat een voorzitter met sterke presidentiële allures hun eigen positie zou kunnen verzwakken en in kleine landen en pro-Europese kringen bestond de vrees dat de Raadsvoorzitter de voorzitter van de Europese Commissie -de bewaker van het algemene Europese belang- zou kunnen overvleugelen.
Met Herman Van Rompuy, een consensusfiguur zonder sterallure, zijn die bezwaren nu definitief van de baan.
RV
@Wiebo: Tuurlijk, dat is omdat 71% niet voor CD&V gestemd heeft :) Maar het blijft wel de grootste partij. Of wil je rechtstreekse premier / presidentsverkiezing gaan organiseren? In de meeste Europese democratieën zijn het nog steeds de grootste partijen / winnaars die de regering en de leider ervan samenstellen. In de andere gevallen zijn het de partijen die een kandidaat naar voren schuiven, wat in het geval van CD&V toch Leterme zou geweest zijn.
@PPPP: Welke potten zou hij dan moeten breken? Het is zijn taak om alle lidstaten op één lijn te krijgen, blijkbaar heb je de inhoud van deze functie (of van politieke functies in het algemeen) niet goed begrepen.
@Wiebo: Op polls en referendum stemmen mensen meestal negatief. Bovendien zijn er volgens mij nog niet veel Vlaamse politici in geslaagd om meer dan 29 procent van de bevolking te overtuigen voor hen te stemmen. Dit kan zeker geen argument zijn tegen leterme.
Die man heeft werkelijk niets gepresteerd tijdens zijn bewind. Tenzij alles bevriezen , met steun van hof en establishment.Nietwaar Bart De Wever ?
@Cyberblizzard Geen enkele partij nee, maar de kiezers / bevolking van België? Ik meen gezien te hebben dat een 4000-tal mensen stemden op de poll: "Is Leterme een goede opvolger voor HvR" en 71% is tegen, slechts 29% is voor. Het gaat er niet om wat de andere partijen willen, maar wat wil het volk? Zij betalen voor dit hele circus...
HvR vertoont alle kenmerken van de dorpspastoor, veel vijanden heeft hij niet, maar de meesten kijken er ook niet tegenop. Een pastoor heeft ook een verzoenende, consensusfunctie. Maar verwacht er niet van dat hij potten gaat breken.
@Elzéar: Ik heb deze avond nochtans gehoord dat geen enkele partij een probleem heeft met Leterme.
Van Rompuy is zoals hij is; hij heeft zich kandidaat gesteld noch zich op de voorgrond gedrongen. Van Rompuy is de uiteindelijke keuze van de EU regeringsleiders. Deze keuze is een compromis: de compromis is de man van de comppromissen. Ik denk dat in werkelijkheid de kritiek veeleer het systeem en de mensen die hem gekozen hebben treft. Het systeem en het gebrek aan wederzijds vertrouwen om een sterk Europa te smeden worden aan de kaak gesteld. Van Rompuy is m.i. de meest geschikte kandidaat om daar verandering in te brengen en als ik mij zijn rede goed herinner ziet hij dat ook als zijn voornaamste taak.
@mv482467: een golf van ontslagen ten gevolge van de crisis keren door de invoering van de economische werkloosheid is een voorbeeld van verantwoordelijk en doortastend optreden in een moeilijke periode. Dat was een zeer geslaagd plan dat snel werd uitgevoerd en verdient zeker alle lof.
Enthousiaste reacties... Deze overstap laat de Belgische regering verweesd achter met straks Leterme: de premier die niemand buiten de CD&V nog echt wil en nog vol schrammen staat, die de toorts net mag dragen tot er nieuwe verkiezingen komen? Het spook van BHV dwaalt weer rond... Niet onwaarschijnlijk dus dat verkiezingen nu vlugger dan verwacht volgen. CD&V hoopt dat VLD nog niet klaar is met de gedaanteverwisseling, en met de toestand rond Gennez hoeven ze van SPA geen dramatische overwinning te vrezen. Dan onze beste vriend Van Rompuy zelf... in het buitenland lees je toch heel wat kritiek, niet geheel onterecht. Ziehier de ideale compromis-figuur die niet te links, niet te rechts is, geen veelbesproken verleden heeft, niet gekend staat voor controversiële standpunten... juist, dat 'grijze muis' profiel, wellicht ook een stuk 'kneedbaar' voor de grote landen. Simpel chauvinisme is nooit de juiste basis, moeten we om deze ongevraagde toestand - zelfs crisis - wel zo juichen?
De BBC over België en Van Rompuy
1. Dow schakelt versnelling hoger 23539
2. Record aan shortposities tegen euro 17872
3. Hoogste gebouw ter wereld gesloten 14780