Het systeem van tijdelijke werkloosheid heeft de sociale zekerheid vorig jaar ruim 1 miljard euro gekost. Dat is bijna 2,5 keer zo veel als in 2008. De verklaring ligt bij de economische crisis. Om te vermijden dat die een zware ravage zou aanrichten op de arbeidsmarkt, kwamen overheid, bedrijven en vakbonden overeen het systeem van tijdelijke werkloosheid op een soepele manier toe te passen en uit te breiden tot de bedienden.

(tijd) - Dankzij dit systeem konden bedrijven die met een sterke terugval van hun bestellingen kampten, werknemers tijdelijk op non-actief zetten zonder meteen te moeten overgaan tot een herstructurering en ontslagen, wat duurder is voor het bedrijf. Werknemers konden op die manier ontsnappen aan echte werkloosheid en het sociale stigma dat daaraan kleeft. Een win-winsituatie dus. De kostprijs ervan wordt afgewenteld op de overheid. Ongeveer 90.000 jobs konden daardoor vorig jaar worden ‘gevrijwaard’.
 
Het systeem van tijdelijke werkloosheid biedt ongetwijfeld voordelen. Het voorkomt dat een terugval van de economische activiteit meteen tot een sterke stijging van de werkloosheid leidt. Werknemers worden niet meteen afgedankt, maar in een wachtkamertje van vrees en hoop gezet. Dat verklaart waarom de toename van de werkloosheid in ons land tot nu toe minder uitgesproken is dan in andere landen en de economische terugval minder scherp. De last van de activiteitsdaling wordt door het systeem van tijdelijke werkloosheid ook over meer werknemers gespreid, wat hem draaglijker maakt. De harde keuze tussen wie ontslagen wordt en wie zijn job mag houden,  moet niet worden gemaakt.

De maatregel heeft zin om een tijdelijke conjunctuurdip op te vangen. Maar geldt hetzelfde in een zware recessie? Hij biedt geen structurele oplossing. Het is alleen een doekje voor het bloeden. Het stelpt de bloeding niet, uiteindelijk gutst het bloed toch door het drukverband. Dat gebeurt nu: heel wat bedrijven die zien dat de economische situatie niet verbetert, gaan uiteindelijk toch over tot collectieve ontslagen. Met het systeem van tijdelijke werkloosheid is alleen uitstel gekocht.

Het is een maatregel die defensief is, niet toekomstgericht. Hij heeft tot gevolg dat werknemers te lang bij een bedrijf blijven waar er voor hen geen toekomst is. Het regime van tijdelijke werkloosheid houdt geen rekening met de structurele verschuivingen in de economie. Het verhindert de herallocatie van de werkgelegenheid van de oude naar toekomstgerichte bedrijven en sectoren.
Het stimuleert de werknemers niet om zich om te scholen en nieuwe talenten te ontwikkelen. Het is geen voorbeeld van een actief werkgelegenheidsbeleid. Vanuit dat perspectief is de 1 miljard euro voor een stuk weggegooid geld dat op een efficiëntere manier besteed kon worden. Het systeem van tijdelijke werkloosheid mag alleen in strikt omschreven omstandigheden worden gebruikt. Het is geen goed instrument om jobs te redden in een zware recessie.

Stefaan Michielsen
Senior Writer

00:30 - 09/02/2010 Copyright © De Tijd

Reacties (13)