Ga naar De Tijd
00:30 - 07 februari 2014 door Jean Vanempten

Gigantisme

Meer in Opinie
De Olympische Winterspelen in Sotsji worden omgeven door een ongeziene controverse. Ze leggen niet alleen de Russische problemen bloot, maar ook de trend naar gigantisme.

Het olympische motto luidt ‘Citius, Altius, Fortius’. Dat ‘sneller, hoger, sterker’ slaat wel op de atletische prestaties, maar de organisatoren van de sportevenementen lijken steeds meer in de ban van de spreuk. Alles moet groter en nieuwer, het prestige van de organisatie staat voor het belang van de georganiseerde competitie.

Sotsji is daar bij uitstek een voorbeeld van. Om te beginnen worden de Winterspelen in een subtropisch klimaat georganiseerd, omdat de Russische president Vladimir Poetin absoluut zijn geliefde vakantieoord wil promoveren tot olympische staat. Wat een grote publiciteitsstunt voor Poetin moest worden, is ontaard in een omstreden evenement waarbij de terreurdreiging, de minachting voor de mensenrechten, de gebrekkige hotelinfrastructuur voor de media en nog een rist grote en kleine problemen de Spelen overschaduwen. Een deel van de kritiek is meer dan terecht, een ander deel wellicht ook opgeklopt door media die op die manier ook een publiek willen trekken.

Nooit eerder waren de Winterspelen zo duur als de Spelen in Sotsji. Niet alleen een woekerende corruptie speelt daarin een rol, maar ook de megalomanie van Poetin om deze Spelen in een volledig nieuw, opgebouwd kader te laten plaatsvinden.

Die drang is niet uitzonderlijk. Bij mondiale sportevenementen, bijvoorbeeld ook bij de wereldkampioenschappen voetbal, is de drang van de organisatoren om uit te pakken met een nieuwe infrastructuur dermate groot, dat de sport steeds meer tot een detail verwordt. En organiserende comités als het IOC of de FIFA komen via een ondoorzichtige besluitvorming tot vreemde keuzes. Het vermoeden van corruptie is snel gewekt.

Het gigantisme lijkt alleen maar toe te nemen, de maatschappelijke controverse ook. In Brazilië maken ze zich op voor het WK voetbal en dat gaat ook gepaard met zware maatschappelijke discussies. Daar is de vraag of het geld voor de nieuwe stadions niet beter besteed kan worden. En evenmin lijkt de discussie snel te gaan liggen omdat het Zuid-Amerikaanse land over twee jaar de Olympische Zomerspelen organiseert. En nu al lopen er verhitte discussie over de organisatie van het wereldkampioenschap voetbal in 2022 in Qatar. Voetbal spelen in de woestijn is als skiën zonder sneeuw.

Er vallen lessen te trekken uit Sotsji, en een daarvan is dat de mensenmaat opnieuw in de sportieve evenementen ingevoerd moet worden. Het gaat om de sportieve prestaties van de atleten, niet om de glorie van de leidende elite, of die nu democratisch is of niet. Alle organisatoren lijden aan dezelfde grootheidswaanzin.

Nu is het een ‘rat race’ geworden waarin gigantische bouwwerken een spoor trekken van misplaatste ijdelheid en opgestapelde verliezen. Denk maar aan de olympische infrastructuur van Athene die staat te verkommeren in een doodarm Griekenland. Die infrastructuur is het symbool van het vakkundig vermoorden van de olympische gedachte in een orgie van zelfverheerlijkend opbod.

Dit krantenartikel is enkel beschikbaar voor abonnees van De Tijd Digitaal, Digitaal + Weekend of Compleet.