‘Jonge advocates moeten wat meer alpha male zijn'

©Filip Ysenbaert

Terwijl de advocatuur in sneltempo vervrouwelijkt, worden vrouwen zelden als partner gekozen. Dus stuurt het kruim van de Brusselse advocatenkantoren zijn toptalenten op cursus. ‘Kijk hoe mannen het doen. Leun achterover, leg je voeten op tafel, neem plááts in.’

In een vergaderzaal van het Brusselse advocatenkantoor White & Case - tapis-plain in aardetinten, exotische planten, retro designzetels - zitten tien jonge vrouwen in een cirkel. Ze dragen huidkleurige pumps en hebben grote designertassen bij zich waaruit dossiers piepen. De tien werken voor een select kransje van Brusselse advocatenkantoren en zijn op cursus gestuurd omdat ze worden beschouwd als potentieel partnermateriaal.

Partners zijn advocaten die medeeigenaar zijn van het kantoor, en dus delen in de winst. Het aantal vrouwen op dat niveau is bijzonder schaars. Een blik op de website van 34 zakenadvocatenkantoren in ons land leert dat bij slechts vijf kantoren minstens een derde van de partners een vrouw is. Vijf kantoren hebben geen enkele vrouwelijke partner, zes kantoren hebben er één.

Als vrouwen voor hun eigen zaak even hard zouden vechten als voor hun cliënten, dan lost het probleem zich vanzelf op.
Martine De Roeck
Partner bij Loyens & Loeff

‘Ik zit al twintig jaar in het vak en we voeren nog altijd dezelfde discussie’, zegt Martine De Roeck, een van de vier vrouwelijke partners bij Loyens & Loeff. ‘Het maakt me kwaad als ik weer eens moet lezen dat vrouwen wel ‘vanzelf’ aan de top zullen geraken. Nee, het gaat niet vanzelf.’

De Roeck is een van de initiatiefnemers van de cursus. Vrouwen leren er netwerken, zichzelf verkopen en strategisch denken. De voertaal is Engels en ademt een ambitieus advocatenseriesfeertje. ‘Vrouwen moeten wat meer alpha male zijn. De ambitie is er. Als ze voor hun eigen zaak even hard zouden vechten als voor hun cliënten, lost het probleem zich vanzelf op.’ En dan moeten ze dus onder meer leren netwerken. ‘Niemand schuimt graag recepties af, en toch doen mannen het net iets gemakkelijker.’

Zuurstofmasker

Vandaag staan zelfmanagement en leiderschap op het programma. ‘Denk aan de veiligheidsinstructies in het vliegtuig: zet eerst je eigen zuurstofmasker op, dan pas kan je voor anderen zorgen’, leidt coach Katrien Nuyts de vier uur durende sessie in. ‘Vrouwen hebben meer de neiging vrijwilliger te spelen. Kijk naar alle onbezoldigde comités waarin je zetelt, werk dat geen factureerbare uren oplevert. En kijk dan eens naar de comités waarvoor je mannelijke collega’s kiezen. Je levert misschien goed werk voor de firma, maar is het ook goed voor jouw carrière?’ Besmuikte lachjes, de situatie is herkenbaar.

Ook van hun lichaamstaal moeten de cursisten zich meer bewust zijn. ‘Zit je op het puntje van je stoel, gretig - te gretig - of rustig steunend tegen de leuning, met een laat-maar-komenattitude? Je moet plááts innemen’, zegt De Roeck. ‘Kijk hoe je mannelijke collega’s het doen. Ik zag hoe mannen hun armen achter hun hoofd kruisten en rustig achteroverleunden, hun voeten op tafel legden, rondwandelden in meetings. Hoe ze letterlijk zo veel meer plaats innamen. Dat irriteerde me mateloos. Tot ik het zelf een keer ging doen. Ik kan het aanraden: leun eens goed achterover, en kijk wat het met je doet.’

Ongeloof op tien gezichten. ‘Ik denk dat de partners vreemd zouden opkijken als ik opeens ostentatief achterover zou leunen’, klinkt het bedenkelijk. Ze heeft het geprobeerd, zegt een jonge zakenadvocate, om stevig tegen de leuning te blijven zitten ‘Maar ik betrapte mezelf erop dat ik steeds weer naar voren kwam. Dus zat ik eigenlijk voortdurend te wippen.’ Ze wil weten hoelang het duurt voor je je zo’n houding eigen maakt?’

Oefen in gezelschap waar je je comfortabel bij voelt, adviseert De Roeck. ‘Maar probeer het eens een keer. Neem gewoon meer plaats in.’

In de wereld van de zakenadvocatuur is naar de rechtbank gaan doorgaans bijzaak. Het gaat om contracten binnenhalen: overnames, fusies, bedrijven begeleiden naar de beurs. De cultuur is competitief, de dagen zijn lang, het werk is hard. Tijd voor familie en vrienden wordt vaak opgeëist door klanten of onderhandelingen. Lang werd gedacht dat vrouwen vooral om die redenen afhaakten. Maar daar zijn de cursisten het niet mee eens.

‘Wij zijn een internationaal advocatenkantoor’, zegt Nathalie Colin, partner bij White & Case. ‘Hier wordt hard gewerkt, punt. Op een bepaald moment moet je keuzes maken: wat heb ik ervoor over? Maar als je dan om je heen kijkt en je ziet geen voorbeelden van vrouwen die tonen dat het wel kan, creëer je een selffulfilling prophecy: je denkt dat het toch niet zal lukken en je haakt af. Zo verliezen we waardevol talent nog voor het echt een kans heeft gekregen.’

Laatste sprint

Er zijn veel meer vrouwelijke rechtenstudenten dan mannelijke, en ze halen betere resultaten. Van de advocaten jonger dan dertig is 65 procent vrouw. Maar bij de 30-plussers keren de verhoudingen en is opeens meer dan 60 procent man. Daarom is de opleiding gericht op vrouwen met maximaal vijf jaar ervaring. ‘Vroeger lag de focus bij de meer ervaren vrouwen. Het idee was dat we hen beter zouden voorbereiden op die laatste sprint naar de top. Maar dan is het eigenlijk al te laat’, zegt De Roeck.

©MEDIAFIN

Het probleem is niet het zogenaamde glazen plafond. ‘Het probleem is de pijplijn. Vrouwen haken veel vroeger af. Doorgaans na zes tot acht jaar, op het moment dat ze net economisch beginnen te renderen op kantoor en de ratrace naar het partnership begint. Vaak worden ze dan weggeplukt door klanten om als bedrijfsjurist te werken. Als die keuze bewust is, omdat ze bijvoorbeeld een regelmatiger leven willen, is dat prima. Maar ik twijfel eraan of dat altijd zo is. Als we kijken naar de kantoren die zich inspannen om de balans werk-privé meer in evenwicht te brengen, zien we niet dat er noodzakelijk meer vrouwen aan boord blijven. Nog te vaak denken vrouwen: partner worden, dat is niets voor mij.’

We moeten jonge advocates voor een stuk van hun naïviteit af helpen, zegt De Roeck. ‘Ze komen uit een beschermd, academisch milieu waar inspanningen worden beloond met goede cijfers. Ze denken: als ik hard werk, zal de beloning wel vanzelf komen. Maar zo werkt het hier niet. Carrière maken is ook politiek.’

Seksist

Gendergelijkheid, diversiteit, actieplannen. Het wekt gegeeuw op, en irritatie. Iedereen weet dat het belangrijk is, maar de animo neemt af om een zoveelste trucje uit te proberen. De Roeck: ‘Mannen raken het beu om voor seksist te worden versleten. De ouderwetse discriminatie is er al lang uit. Ook voor hen is de weg naar de top lang en hard.’

De ondervertegenwoordiging van vrouwen aan de top, waar het meeste geld omgaat, verklaart ook de grote loonkloof. Een studie van de Université libre de Bruxelles (ULB) wees uit dat mannelijke advocaten in ons land gemiddeld dubbel zoveel verdienen als vrouwen.

Vroeger konden de technisch meest begaafde advocaten het nog tot partner schoppen, vandaag zijn andere kwaliteiten veel belangrijker. ‘Klanten binnenhalen en bij je houden’, zegt De Roeck. ‘De concurrentie tussen de kantoren is enorm. De belangrijkste vraag is: hoeveel omzet kan je genereren?’ Ook het verdienmodel van de meeste kantoren laat weinig risico’s toe: partners delen gelijk in de winst. ‘Het is logisch dat ze kiezen voor de kandidaat die zich het best kan verkopen. Dus als jij niet op tafel slaat, zullen drie mannen dat wel voor jou doen.’

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud