Advertentie
Advertentie

Ademnood

Begin jaren negentig stond Sabena op de rand van het faillissement, maar toen was een teloorgang van de nationale luchtvaartmaatschappij politiek ondenkbaar. Bovendien kon de regering naar hartelust miljarden pompen in een schijnbaar bodemloos vat. Die tijden zijn voorbij. Niet alleen is het opdoeken van Sabena vandaag politiek wél denkbaar, de federale overheid is bovendien met handen en voeten gebonden aan de Europese wetgeving die zegt dat het afgelopen is met staatssteun voor nationale luchtvaartmaatschappijen.De slechte cijfers van de voorbije jaren liggen helemaal niet in lijn met de conjunctuur en met de kwaliteitsverbetering die onmiskenbaar werd doorgevoerd. De voorbije drie jaar ging het uitstekend met de internationale economie. Dat weerspiegelde zich in de resultaten van de meeste luchtvaartmaatschappijen, maar niet in die van Sabena. En dat is vreemd. In de jaren negentig slaagde onze nationale luchtvaartmaatschappij erin zowel haar concurrentiële positie als haar product substantieel te verbeteren. Het marktaandeel op Zaventem ging in tien jaar tijd van 38 naar ruim 50 procent. Het grapje Such A Bad Experience Never Again snijdt al lang geen hout meer. Bovendien tekende de maatschappij de afgelopen jaren groeipercentages op die varieerden van 10 tot meer dan 30 procent. Alle Sabeniens werkten zich de ziel uit het lijf, de vloot werd vernieuwd, de maatschappij geïntegreerd in een kwaliteitsgroep.Het mocht niet baten: de bezettingsgraad bleef te laag in vergelijking met het Europese gemiddelde; Sabena verkocht verhoudingsgewijs veel te weinig lucratieve businesstickets; het succes van de overstapluchthaven Zaventem was tegelijk een pijnpunt: transferpassagiers brengen minder zaad in het bakje, maar de kosten liggen een stuk hoger. De vlootvernieuwing kostte de maatschappij handenvol geld: voor de consument was dat een schitterende beslissing, voor het financieel departement een nachtmerrie. Last but not least: door de verregaande integratie van netwerk, marketing en verkoop van Sabena en Swissair in AMP (Airline Management Partnership) gaf de Belgische dochter haar beslissingsautonomie bijna volledig uit handen: sindsdien leeft Sabena bij de gratie van SAirGroup, de moeder van Swissair en Sabena. Christoph Müller, de baas van Sabena, kreeg in die zin een vergiftigd geschenk van Paul Reutlinger. De ruim 14 miljard die hij wil besparen, kan hij enkel vinden in het stopzetten van routes, het verkopen van gebouwen en het aanvijzen van de duimschroeven bij zijn leveranciers. Veel verder reikt de actieradius van de talentvolle Duitse manager niet meer.Zijn uitspraak in de ondernemingsraad dat het uitbetalen van de lonen prioritair is, is veelzeggend. Het betekent dat het water aan de lippen staat. Als de overheid en de SAirGroup het niet eens worden over een kapitaalverhoging, is het gedaan met Sabena. Over het lot van Zaventem wordt in Zürich beslist. Het doemscenario is dan niet meer veraf: Sabena stopt met vliegen en al de andere activiteiten worden verkocht of ondergebracht bij SAirGroup.Het klinkt cynisch, maar het lijkt erger dan het is: de economische macht over Sabena zijn we al lang kwijt. De tewerkstelling gaat niet teloor, want steeds meer mensen willen vliegen. Alleen zullen de ex-Sabeniens dan op de loonlijst van British Airways, Air France of Swissair staan en buigt de sierlijke S van Sabena deemoedig het hoofd. Een doemscenario, inderdaad, maar het is vijf voor twaalf. Guido MEEUSSEN