Agressieve Fed

De Amerikaanse centrale bank (Fed) sloeg gisteren de financiële markten met verstomming door haar basisrente met een half procentpunt te verlagen. Voor de tweede keer dit jaar versoepelde ze haar monetaire beleid zonder dat een vergadering van het openmarktcomité had plaatsgevonden.De Fed merkt op dat aanhoudende daling van de winstgevendheid van de ondernemingen en de stijgende onzekerheid over de economische vooruitzichten de investeringen wellicht voort doen dalen. Zij vreest dat de economische groei nog enige tijd onaanvaardbaar laag blijft en verwijst naar de invloed van de dalende aandelenkoersen op de consumptie en het risico van een groeivertraging in de rest van de wereld. Ten slotte stipt de Fed aan dat de neerwaartse risicos blijven domineren. Een bijkomende renteverlaging op 15 mei, wanneer de volgende vergadering plaatsvindt, is dus niet uitgesloten.Het valt op dat de Fed op een zeer agressieve manier haar monetair beleid versoepelt. In minder dan vier maanden verlaagde zij haar basisrente met twee procentpunt. De renteverlaging gebeurt tegen een hoger tempo dan in 1990-1991, toen de Amerikaanse economie voor het laatst een recessie doormaakte.Het lijkt erop dat Fed-voorzitter Alan Greenspan in paniek raakt. Vooreerst is bekend dat Greenspan liefst de rente aanpast in stapjes van een kwart procentpunt. Bovendien waren de Amerikaanse aandelenmarkten de jongste weken wat hersteld na de forse daling in het eerste kwartaal. Ten slotte waren de bedrijfsresultaten en indicatoren die de laatste dagen werden gepubliceerd, niet slechter dan verwacht.Misschien is de Fed op de hoogte van slecht economisch nieuws dat nog niet bekend is. Stevent de Amerikaanse economie in tegenstelling tot de verwachting van de meeste economen toch af op een recessie? Bestaan er problemen in de Amerikaanse banksector die kunnen leiden tot een kredietschaarste?De renteverlaging zal ongetwijfeld de economische activiteit in de VS ondersteunen. Maar het is onwaarschijnlijk dat de versoepeling van het monetaire beleid alle onevenwichtigheden van de Amerikaanse economie kan wegwerken.Wat wel zeker is, is dat de Amerikaanse renteverlaging de druk op de Europese Centrale Bank (ECB) verhoogt om ook haar monetair beleid te versoepelen. De ECB is de enige belangrijke centrale bank die de rente nog niet verlaagde en sinds gisteren hanteert zij een basisrente die hoger ligt dan de basisrente van de Fed. Voorzitter Wim Duisenberg en de andere leden van de raad van bestuur beklemtonen dat het inflatiegevaar in de eurozone nog niet verdwenen is en dat de groeivooruitzichten gunstig blijven.De ECB zit echter niet in een comfortabele positie. Indien zij volgende week de rente wel verlaagt, dreigt zij haar geloofwaardigheid nog meer te verliezen. Duisenberg liet amper een week geleden duidelijk doorschemeren dat de ECB geen versoepeling plant van haar monetair beleid en sindsdien zijn geen indicatoren gepubliceerd die een bijsturing van deze politiek kunnen rechtvaardigen. Wouter VERVENNE