Advertentie
Advertentie

Allen naar Artek

In Artek wordt het sportstadion klaargemaakt voor het zomerkamp. Twee stoere Russen kortwieken er het gras met een zeis. Ze vragen waar ik vandaan kom. België, da!, dat kennen ze. Maar wat ze er voort over vertellen, ontgaat mij. Ze glimlachen, dat lijkt al positief. Ik moet de fotograaf roepen, die het terrein is overgestoken en tot aan de voet van Lenins standbeeld gekropen is. Zijn hoofd reikt niet eens tot aan Lenins teen. Het beeld is gigantisch, een van de grootste ter wereld. Adembenemend. Het bleef hier, ook na de val van het regime, aan de rand van het water staan, omdat het zo mooi is.Denis wil terug naar zijn kantoor. De marketingman van Artek heeft ons uitgebreid rondgeleid door het jeugdkamp. Het ligt er verlaten bij. Hij verontschuldigt zich voortdurend voor de verkeerde indruk die wij zouden kunnen krijgen. Tweeduizend bedden verschonen, begin er maar aan, denk ik, als ik de hoofdkussens in de zon zie liggen. In Artek is het al een gewoonte sinds 1925, de glorietijd van Lenin en Trotski.Artek is een staat in de staat. Het kamp heeft zijn eigen bakkerij, wasserij, versteldienst, een privé-militie die dag en nacht gewapend patrouilleert, een school, een privé-haven, een polikliniek, en een ruimtevaartmuseum ter ere van Gagarin. Een vloot van driehonderd wagens toert rond op het 168 hectaren tellende domein. Er werken tweeduizend mensen. De vijf subkampen waarin Artek is onderverdeeld, worden gerund door pedagogen die door Artek aan een filiaal van de Moskouse universiteit worden opgeleid. Ook dat wordt binnenkort eigendom van Artek. In de zomer stromen hier vierduizend kinderen tussen negen en vijftien samen, in de winter tweeduizend, die er bovendien lessen volgen. Maar dat was wellicht nooit de voornaamste reden om naar hier te komen.Discipline Tot de perestrojka was het kamp het werktuig van de Partij. Die deelde als beloning verblijfsbonnen uit aan topambtenaren. Het overschot ging naar kinderen die topscores behaald hadden op school. De onderdompeling in de communistische ideologie en het handhaven van een ijzeren discipline hoorden erbij. De sporen ervan zijn tot vandaag terug te vinden.Tegenwoordig staat het kamp open voor iedereen die het kan betalen. Ook voor buitenlanders. In de zomer zijn hier onder andere Amerikaanse, Marokkaanse en Japanse kinderen te gast. Maar de staat deelt ook een gedeelte van de verblijfsbonnen uit aan misdeelde kinderen. Dat gebeurt via wedstrijden die hun eergevoel weer moeten opkrikken. Wie wint, mag naar Artek. Nog meer gratis bonnen gaan naar de Oekraïense Tsjernobyl-kinderen, die hier een speciaal programma en aangepaste medicatie krijgen om de gevolgen van straling te bestrijden.Voor de Russische jeugd is Artek het ultieme vakantieparadijs. Dat ligt niet alleen aan de traditie of de eer die aan een verblijf in het kamp verbonden is. De accommodatie is niet te versmaden en het veiligheidsgevoel dat vooral de ouders hier krijgen, speelt ook een rol. Een beetje zwemmen in zee bijvoorbeeld, kan hier niet zomaar. Artek deelt zijn zeven kilometer lange privé-strand op in stroken waartussen per keer tien kinderen in het water mogen. Die worden gadegeslagen en gechronometreerd door badmeesters. Elke dag wordt de blootstelling aan zon en water een beetje gerekt. Er is hier nog nooit een kind verdronken, zeggen de verantwoordelijken fier. Bij een verblijf horen uitstappen naar Jalta en Sevastopol en een beklimming van de Berenberg, de berg die eruit ziet als een beer die van het water drinkt. Tijdens Arteks filmfestival worden acteurs uit binnen- en buitenland opgewacht in de privé-haven van het kamp. Wat moet een kind nog meer hebben?Een uniform. Dat is bij Artek nog niet afgeschaft. Het dient volgens Denis om de niveauverschillen weg te werken. In het begin vinden sommigen dat vervelend, zegt hij. Dat gaat over. Na een paar dagen beseffen ze hoe handig het is. Wij doen hier tenslotte ook de was. n