Altijd hetzelfde water

Onlangs verscheen het elfde jaarboek in de reeks 'The Low Countries. Arts and Society in Flanders and the Netherlands', uitgegeven door de Stichting Ons Erfdeel. Al meer dan een decennium lang presenteert de Stichting met deze jaarboeken de cultuur en samenleving van het Nederlandse taalgebied aan de Engelstalige wereld. Het mooi geillustreerde jaarboek 2003 telt 320 pagina's in vierkleurendruk. Het bevat zoals steeds een culturele kroniek waarin bijdragen over Vlaamse en Nederlandse manifestaties, gebeurtenissen en boeken, relevant voor de Engelstalige wereld zijn opgenomen. Maar de hoofdmoot bestaat uit een groot aantal artikelen van de hand van vooraanstaande Vlaamse en Nederlandse auteurs rond the thema water, onder de titel 'Always the same H20'. Wij zien in het nummer vooral hoe de Nederlanders, als onderaannemers van God, het water naar hun hand hebben gezet. Maar wij bezoeken ook de slikken en schorren van het Zwin. Een interessant artikel belicht het 'amfibische wonen': huizen die drijven op het water en die eens te meer bewijzen dat in Nederland land en water niet langer gescheiden zijn. Wij varen de Maas en de Schelde af, zien hoe de schilders geprobeerd hebben de Leie op doek vast te leggen. Ook de watersteden Amsterdam en Dordrecht worden belicht. Water, dat betekent voor Nederlanders heroiek en dus komen waterhelden als Michiel de Ruyter en Piet Heyn aan bod, maar ook avonturiers, onfortuinlijke kapiteins en zelfs volslagen fictieve helden. De Verenigde Oostindische Compagnie ontbreekt niet en de Friese elfstedentocht evenmin. Ook onze literatuur zit vol water: Jozef Deleu koos ook twaalf gedichten die ons water in zijn vaste of vluchtige vorm tonen, als sneeuw, ijs, mist en wolken. En wij kunnen in het Engels vertaalde fragmenten lezen uit 'De Arkvaarders' van Anne Provoost en 'Geheime Kamers' van Jeroen Brouwers. Het niet-thematische deel van het jaarboek bevat bijdragen over Tom Lanoye, Richard Minne, Gerrit Komrij en Joke van Leeuwen. De plastische kunst is vertegenwoordigd met Vincent Geyskens, Atelier Van Lieshout, en Vlaamse en Nederlandse kunst in Oost-Europese collecties. Ook Eddy Merckx en Johan Cruyff, de Nederlandse slavenhandel, de contacten met Zuid-Afrika, Nederlands cabaret, Philippe Herreweghe en de orgelcultuur in de lage landen komen aan bod. In een vooruitziend artikel voorspelt Marc Hooghe hoe Steve Stevaert op 18 mei een einde maakte aan vier jaar Groenen in de Belgische regering. En last but not least wordt in een grappig stuk bewezen dat het Engels eigenlijk niets anders dan Nederlands is. The Low Countries 2003 Kost 37 euro en kan worden besteld bij de Stichting Ons Erfdeel, Murissonstraat 260, 8930 Rekkem. Tel.: 056/41.12.01 of infoaonserfdeel.be