Advertentie
Advertentie

Archétype brengt kunst naar bedrijven

Yolande de Bontridder startte in 1994 met het bedrijfje Archétype met de bedoeling de weg voor kunst vrij te maken naar de bedrijfswereld. Kunst in al zijn vormen en in het bijzonder de plastische kunst, mag en moet een plaats krijgen op de werkvloer, meent De Bontridder. Zij stelt vast dat als er al kunst in een bedrijf aanwezig is, het doorgaans om een schilderij gaat dat de directeur meebrengt. Dat wordt dan als decoratief element in een directiekantoor, vergaderzaal of ontvangstruimte aangebracht.De mensen van Archétype - en dat zijn er intussen vier - pleiten voor een nieuwe visie op geïntegreerde kunst, waarbij een wisselwerking ontstaat tussen de belangen van de onderneming en die van de kunstcreatie. Daartoe brengt het bedrijf bedrijfsleiders die hun arbeidsplaatsen willen openstellen voor kunst, in contact met artiesten die op hun beurt een link willen leggen tussen kunst en de leef- en werkomgeving.In een verdere stap wil De Bontridder kunst tot een volwaardig onderdeel van het communicatieproces van de onderneming uitbouwen. Op die manier kan kunst uitgroeien tot een krachtige imagodrager en een efficiënt intern communicatie-instrument, betoogt ze.Reeds heel wat bedrijven hebben kunst een volwaardige plaats op de werkplek toebedeeld. Archétype werkte projecten uit voor CBR, Smith Kline Beecham, Biologicals, Winterthur Verzekeringen, Fabrimetal, Upea, The Boston Consulting Group, Zürich Assurances, UCB en BBL. Maar ook in KMOs is het bedrijf actief. De Bontridder meent dat voor elk budget mogelijkheden voorhanden zijn. Naast originele werken kunnen immers ook reproducties worden getoond.Archétype ontwerpt en ontwikkelt projecten die aansluiten bij de specifieke behoeften van elke onderneming. De Bontridder vindt daarbij de inbreng van alle medewerkers van het bedrijf - en niet alleen de baas - zeer belangrijk. Staan de medewerkers van een bedrijf eerst wat vreemd tegenover het idee, dan stelt ze toch vast dat de argwaan snel tot enthousiasme kan uitgroeien. Mensen in bedrijven die toch aan de voorhoede van de technologische vooruitgang staan, voelen zich meer dan eens aangesproken door kunstenaars die eveneens tot voorlopers kunnen worden gerekend. Uiteraard vergt dit een grote openheid van de deelnemers aan een project. Maar precies die openheid sluit aan op de openheid die het personeel tegenover de integratie van nieuwe arbeidsprocessen moet hebben.De Bontridder haalt het voorbeeld van Fabrimetal aan. Daar werd een projectgroep rond de aanwezigheid van kunst in het bedrijf opgericht toen de nieuwe vestiging in gebruik werd genomen. Een viertal kunstenaars werd aan het personeel voorgesteld en dat kreeg toelichting over de mogelijkheden die zich aanboden. De kunstenaars van hun kant stonden er uiteraard op hun onafhankelijkheid te behouden, maar ze konden zich ruimschoots laten inspireren door de ideeën die de medewerkers naar voren brachten. Het resultaat was dat veel medewerkers een nieuwe dimensie in hun bestaan ontdekten, aldus De Bontridder. Bij CBR verliep de integratie van kunst gelijktijdig met de renovatie van het gebouw. Met elk personeelslid vond een interview plaats in verband met de keuze van de reproducties bestemd voor het eigen kantoor. Voor de zaal van de raad van bestuur creëerde de kunstenaar Angel Vergara een werk uitgaande van een wereldkaart waarop de grote ontdekkingsreizen en de grote technische uitvindingen zijn weergegeven. Het kunstwerk verwijst naar de expansie van het bedrijf over de hele wereld. In de ontvangstruimte werden de betonmolens van Didier Marcel, een kunstenaar uit Besançon, geplaatst. De verwijzing naar de activiteiten van het bedrijf is hier wel zeer expliciet.Marcel heeft de betonmolens van hun utilitair karakter ontdaan en houdt enkel een voorwerp over met mooie en eenvoudige vormen. Omdat zijn betonmolens grotendeels in pleisterkalk zijn gemaakt, werden ze onbruikbaar. Op die manier hielden ze op een werktuig te zijn en gingen ze deel uitmaken van de wereld van de kunst, aldus De Bontridder.Zij licht toe dat Didier Marcel een gerenommeerd kunstenaar is die al exposeerde in Beaubourg en de Fondation Cartier pour lArt Contemporain in Parijs. Zij meent dat belangrijk is een kunstenaar met een zekere faam te introduceren bij een bedrijf. Dat biedt zekerheid aan medewerkers die niet vertrouwd zijn met hedendaagse kunst. Bij The Boston Consulting Group werd geopteerd voor fotos van Marie-Françoise Plissart. Die treft men zowel in de publieke ruimtes als in de individuele kantoren aan. Elke medewerker mocht de foto kiezen die hem of haar beviel, want uiteraard kan het niet de bedoeling zijn de medewerkers op kunst te laten kijken die hen geenszins bevalt.Archétype werkt vanuit alle hedendaagse kunstvormen: schilderkunst, beeldhouwkunst, werken op papier, fotografie en zelfs videocreaties. De Bontridder meent dat videos nog zeer weinig aan bod komen, terwijl ze bijvoorbeeld in een wachtzaal volledig tot hun recht zouden kunnen komen.De Bontridder en haar medewerksters zullen wanneer ze bij een project worden betrokken een selectie van hedendaagse artiesten maken van wie het werk het best aansluit bij het bedrijfsimago, de bedrijfscultuur en de architectuur van de gebouwen. Omdat De Bontridder een bedrijfsverleden heeft, weet ze zich bovendien nauwkeurig aan de budgettaire beperkingen te houden. Om tot een juiste selectie van kunstwerken te komen zal eerst een analyse van de behoeften van de onderneming plaatsvinden. Indien mogelijk wordt een projectgroep in de onderneming samengesteld. Vervolgens wordt een integratieplan van de kunst in de onderneming uitgewerkt. Dit gebeurt in afstemming op de architectuur van de bedrijfsgebouwen en op de interne en externe communicatie. Dan worden werken van lokale en internationale kunstenaars die een plaats kunnen vinden in de onderneming, voorgesteld. Ten slotte vindt de installatie van de werken plaats en volgt een follow-up. Archétype stelt dat op middellange en lange termijn deze aanpak verschillende effecten heeft. Zo wordt enerzijds de betrokkenheid en de motivatie van het personeel opgevijzeld doordat de bedrijfslokalen aangenamer worden en de creativiteit en openheid ten overstaan van verandering wordt aangemoedigd. Anderzijds kan de kwaliteit van de interne en externe bedrijfscommunicatie verbeteren. Kunstcreatie kan imagoversterkend werken, zowel op geschreven dragers (jaarverslag, bedrijfskrant), elektronische media (internet, intranet), als in de valorisatie van de public relations (tijdelijke tentoonstellingen) en de contacten met de pers. De Bontridder stelt ten slotte dat kunst door de eeuwen heen aanwezig blijft. Ook wanneer de huidige directie het bedrijf verlaten heeft, behoudt het zijn plaats of komt in de kunstcollectie van het bedrijf terecht. Kunst verwerven laat de directie toe iets na te laten dat de tijd trotseert. WB