Advertentie
Advertentie

Ballade op de volkskermis

Vaak heeft men zon verlangen in zich - maar dan komt men terug met gebroken vleugels, en het leven gaat voort alsof je er nooit bij bent geweest. Tot dit inzicht komt Karoline in Kasimir en Karoline van de Oostenrijks-Hongaarse auteur Ödön von Horváth (1901-1938) na een woelige avond op de oktoberbierfeesten in München. Doorheen 117 korte scènes, vaak onderbroken door flarden muziek, geeft de auteur vorm aan de onmogelijke liefde tussen twee jonge mensen, tegen de achtergrond van de economische malaise en werkloosheid aan het begin van de jaren 1930 in Duitsland. De ballade van de werkloze chauffeur Kasimir en zijn verloofde met ambitie koos Horvàth met reden als een mogelijke titel voor deze fragmentarische tekst uit 1932. Ook in andere stukken van de auteur komt de ondergang van een jonge vrouw aan bod, denk maar aan Verhalen uit het Weense woud (1931) of Geloof, hoop en liefde (1933). In Kasimir en Karoline hanteert hij de oktoberkermis als kader waarbinnen afkomst, positie en politieke voorkeur die het sociale leven sterk kleuren, voor even aan de kant kunnen worden gezet. Algauw blijkt echter dat ook hier bedrog, lust en geldzucht de overhand halen op vriendschap of liefde. Dat Horváth En de liefde houdt nooit op als ondertitel koos, getuigt dan ook van de verbittering die onder het feestelijke jasje van de schriftuur schuilt. Zelf noemt de auteur zijn teksten volkstukken, waarin personages die representatief zijn voor de samenleving op het podium worden getoond. Vooral de opportunistische kleinburgerij moet het ontgelden. Hierbij probeert hij een rechtsreekse politieke of maatschappelijke commentaar te vermijden. Gewoon laten zien wat er te zien is, luidt de enige boodschap. Op die manier zindert ook de groeiende belangstelling voor een extreem rechts gedachtengoed in het stuk, zonder er verder kritiek op te leveren. Treffend is dat in 1933, een jaar na de eerste opvoering van Kasimir en Karoline, Hitler met de nationaal-socialisten aan de macht kwam in Duitsland. Ödön von Horváth zelf besliste om na provocaties van de nazis Berlijn, waar hij jarenlang gewerkt had, te verlaten en zich afwisselend in Oostenrijk, Zwitserland en Frankrijk te vestigen.Vorig seizoen bracht Het Toneelhuis in samenwerking met De Roovers een enscenering van deze tekst, ditmaal wordt het Ro-theater uit Rotterdam in de Bourlaschouwburg uitgenodigd. Regisseur Guy Cassiers geeft het geheel door het gebruik van videobeelden en een doorgedreven klank- en lichtregie een hedendaagse vorm, waarbij de overvloedige visuele en auditieve prikkels de kermisdrukte oproepen. Mede hierdoor krijgt dit sociale liefdesdrama, ondanks Horváths specifieke setting, ook een meer universele gelaagdheid.Kasimir en Karoline is van 15 tot 17 juni te gast in de Bourlaschouwburg, Antwerpen (inlichtingen en reservatie: 03/224.88.44).Burgeroorlog IWie wel te vangen is voor een verrassing, moet zeker naar de nieuwste productie van het theatermakerscollectief Fyke gaan kijken. Met de veelzeggende titel B.O-I in het achterhoofd gingen cineaste Alexis Destoop, muzikant Arnaud Jacobs en acteurs Jan Olieslagers, Barbara Vandendriessche en Kris Verdonck aan de slag. Centraal staat de vraag hoe de mens vandaag nog iets zinnigs over het gegeven oorlog kan zeggen. Zonder een expliciete commentaar te geven, gaat hierbij stevig wat aandacht naar de ambigue rol die de moderne media in de verslaggeving en beeldvorming over de oorlogsgruwel spelen. Wat het resultaat is van deze multimediale zoektocht, kan u van 15 tot 18 juni zelf ontdekken in zaal Plateau in Brussel. B.O-I is de eerste volwaardige productie van Fyke en kwam tot stand met de steun van kunstencentrum België uit Hasselt. Eerder werden al wel voorstellingen van To Eat Meat, een eindwerk van regisseur Kris Verdonck voor de Rits-theateropleiding te Brussel, onder deze groepsnaam gepresenteerd. B.O-I wordt van 15 tot 18 juni gespeeld in Plateau, Herderstraat 30, Brussel.Samenstelling: Jef AERTS