Barbey in Marokko

De Botanique in Brussel toont 120 fotos van Bruno Barbey (1941). Alle fotos zijn gewijd aan Marokko, in het bijzonder aan de stad Fez. Barbey maakt sinds 1966 deel uit van het vermaarde fotografencollectief Magnum. Marokko loopt als een rode draad door zijn rijkgevulde carrière. Barbey werd er geboren en bracht er zijn eerste levensjaren door. De tentoonstelling omvat 30 jaar terugkeren naar het geboorteland van de fotograaf en is een ware ode aan de Marokkaanse cultuur. Met eenvoudige middelen en zonder kunstgrepen vat Barbey een intieme blik op het dagelijkse leven. Met een schitterend kleurenpalet en een groot gevoel voor esthetiek fotografeert hij mensen in hun directe bezigheden. Het lokale en manuele karakter van die activiteiten geeft de fotos hun charmerende aantrekkingskracht. Het kleuren van leder, bereiden van couscous of het verkopen van schoenen, maakt de beelden feeëriek als waren het illustraties bij De verhalen van duizend-en-een-nacht. Barbey is op zijn sterkst wanneer hij de betoverende esthetiek combineert met surreële elementen zoals de bekende foto van een man op de rand van de stoep: met zijn hand bedekt hij het gezicht - Marokkanen laten zich niet graag fotograferen - terwijl op de roestig rode muur achter hem, tientallen witte handafdrukken de man lijken bij te springen. Op dit soort beelden neemt Barbey afstand van het documentaire en bouwt hij zijn eigen verhaal op met de exotische elementen uit de Marokkaanse werkelijkheid. Terwijl de culturele vervlakking en platte internetcommercie onze planeet steeds meer omvormt tot een grote eenheidsworst, toont Barbey een kleinschalige cultuur in harmonie, zo mooi dat het ongeloofwaardig wordt. Barbey kiest weloverwogen fotogenieke plaatsen en activiteiten. Op niet één foto zien we een auto, alsof men zich in Marokko nog steeds per ezel of kameel verplaatst. Dat de wereld waartoe Barbey zich beperkt schitterende beelden oplevert, is op zich geen probleem, ware het niet dat dit typische Magnum-werk de kijker overtuigt van het sociaal-documentaire gehalte van de beelden. Deze tentoonstelling is echter geen venster op de wereld maar een verheerlijkend - haast politiek - statement. Zoals de communistische schilderkunst de bevolking moest overtuigen van de mythe van de arbeider, zo worden we hier gedwongen kritiekloos en eenzijdig te kijken naar een cultuur in harmonie en schoonheid. De toevoeging van een authentiek Marokkaans salonnetje in de tentoonstelling, de zandkleurige wanden en inheemse gezangen op de achtergrond, resulteren slechts in een restaurantgevoel. Deze tentoonstelling is zoet als Marokkaans gebak en wil al te doorzichtig een tegenpool zijn voor het oprukkende negativisme ten aanzien van de Marokkaanse cultuur in onze contreien. Deze expo met een heleboel nevenactiviteiten zoals een henna-workshop of een workshop Arabische kalligrafie, is een nobel initiatief. Of doortrapte racisten, na het zien van deze tentoonstelling, meer dan een nieuwe reisbestemming zullen gevonden hebben, blijft wel zeer de vraag.Bert DANCKAERTMarokko van Bruno Barbey tot 15 december 2002 in de Botanique, Koningsstraat 236, Brussel. Alle dagen geopend van 11 tot 18u. Maandag gesloten. Website: www.botanique.be Elke zondag wordt de ontvangstruimte van de tentoonstelling opgeluisterd door een verrassende animatie met vrije toegang. Alle dagen, van 15u tot 18u, onthaal met muntthee. Avondbezoeken van 18u tot 21u op 1 en 21 november en van 27 november tot 7 december.