Bazel II-akkoorden onder vuur

Eind 2003 moet het Bazel II-akkoord na jaren van discussies en tests klaar zijn. Begin 2007 moet het geimplementeerd worden. De akkoorden vormen het reglementaire kader waarin alle banken moeten werken om de stabiliteit van de hele financiele sector te waarborgen. Bazel II wil het kapitaal dat banken opzij moeten zetten ter indekking van hun risico's nauwer laten aansluiten bij de werkelijke kredietrisico's. Maar vanuit zowat alle hoeken blijft het bezwaren regenen tegen de nieuwe voorstellen. Begin deze week werd het belang van de akkoorden nog verder ondermijnd door het kredietratingbureau Standard & Poor's (S&P). S&P zal de kredietrating van banken verlagen, als ze bepaalde voorstellen van Bazel II volgen, waar S&P niet mee akkoord gaat. S&P viseert de behandeling van hypothecaire leningen en consumentenkrediet. Volgens de akkoorden moet voor deze activiteiten heel wat minder kapitaal opzijgezet worden dan onder het Bazel I-akkoord vereist wordt. De kritiek van S&P vormt een bedreiging voor Bazel II, omdat de kredietratings van cruciaal belang zijn voor de banken. De rating bepaalt de voorwaarden waartegen zij zelf financiering kunnen vinden. S&P zegt het doel van Basel II wel te ondersteunen, maar het agentschap heeft belangrijke bedenkingen bij de soepele behandeling van sommige activiteiten. S&P is ook niet gelukkig met de overdreven strenge behandeling van effectisering. Dit is een techniek die door banken wordt gebruikt om het kredietrisico van leningen over te hevelen naar andere instellingen via de kapitaalmarkten. Door het bestraffen van effectisering wordt de ontwikkeling van deze markt verhinderd, waardoor een efficient mechanisme voor de transfer van kredietrisico tussen marktpartijen verloren dreigt te gaan. S&P zit hiermee op een lijn met de Securities Industry Association (SIA), een organisatie die meer dan 600 van de grootste makelaars ter wereld groepeert. Bazel II dreigt de liquiditeit op de kapitaalmarkten te ondermijnen door het minder aantrekkelijk maken van sommige activiteiten, waarschuwen de zakenbanken. De nieuwe regels zullen miljarden dollars extra kosten veroorzaken, die zullen doorgerekend worden aan de klanten. Het aantal belangengroepen met bezwaren tegen de voorstellen wordt groter. De Amerikaanse financiele toezichthouder besliste Bazel II grotendeels af te voeren. Enkel de allergrootste Amerikaanse financieledienstengroepen moeten de regels volgen, de rest van de sector blijft onder Bazel I werken. China heeft de Bazel II-regels afgewezen. Net zoals India vindt China dat het nieuwe akkoord geen rekening houdt met de specifieke omstandigheden van banken in ontwikkelingslanden. De British Bankers' Association en London Investment Banking Association pleiten ervoor om nog tot 2010, vier jaar langer dan voorzien, onder de bestaande regels te mogen werken. Volgens hen is het nieuwe akkoord onnodig complex en zal het moeilijk toepasbaar zijn voor de banken, en oncontroleerbaar voor de toezichthouders. Begin 2007 lijkt geen haalbare datum meer voor de implementatie van Bazel II. Toch ontkent niemand de noodzaak van duidelijke, eenvormige regels om de stabiliteit van het banksysteem te garanderen. Vroeg of laat zal er toch een compromis uit de bus moeten komen. GD