Beleggers en technologiefondsen: een verdoemde relatie

Ik zie enkele interessante gelijkenissen tussen de huidige waanzin in de technologieaandelen over de hele wereld en Who wants to marry a multi-millionaire?. Dat is een bizar televisieprogramma dat op 14 februari in de VS op de buis kwam, en dat werd bekeken door 23 miljoen Amerikanen.Vijftig aantrekkelijke vrouwen namen erin deel aan een schoonheidswedstrijd met slechts één jurylid: Rick Rockwell, een multimiljonair uit San Diego. De winnaar was ene Darva Conger. Haar prijs was Rick, die op het einde van het programma met haar in het huwelijksbootje stapte. Bleek later dat een van Ricks vroegere vriendinnetjes van een rechtbank bescherming kreeg, omdat de man volgens haar heel agressief was. Darva, een verpleegster, had in het programma verteld dat zij een veteraan uit de Golfoorlog was. Bleek dat zij tijdens de Golfoorlog wel dienst had in het leger - maar dan in de VS. Het huwelijk werd geannuleerd.Heel wat beleggers in de wereld, die hopen dollarmiljonair of -multimiljonair te worden, jagen op dezelfde manier technologieaandelen na. Hopelijk worden zij niet ontgoocheld zodat ze dingen willen annuleren. De nagenoeg obsessieve voorkeur voor technologische schoonheden heeft de meeste andere aandelen naar het verdomhoekje verwezen.In de VS zaten medio maart meer dan driekwart van de aandelen in de S&P-500 minstens 20 procent onder hun recente koerspeil. Als we de 66 technologie- en telecommunicatieaandelen uitsluiten, dan stonden de 434 overblijvenden op ongeveer hetzelfde lage niveau als tijdens de Russische schuldcrisis van 1998. Tot de hardst getroffenen horen de niet-duurzame consumptiegoederen, vooral dan Proctor & Gamble. Terwijl de Dow Jones onveranderd bleef tegenover zijn peil van begin 1999, is de technologiebeurs Nasdaq sindsdien meer dan verdubbeld.Een gelijkaardig patroon is terug te vinden in Europa, waar de koersen van internetbedrijven als Tiscali en Terra Networks zijn gestegen, terwijl die van Unilever dalen. In Japan is het verhaal van de twee aandelenmarkten zelfs nog meer uitgesproken, met een waardeverveelvoudiging voor de technologie- en telecommunicatieaandelen die vaak de koersexplosie van hun tegenhangers in de VS overtreft.Technologieaandelen winnen het hart, de geesten en het geld van de beleggers over de hele wereld. Alle andere aandelen zijn onbemind en ongewild. De recente ineenstorting in de marktwaarde van Procter and Gamble toont aan dat de beleggers nog meer onderscheid maken over wie ze mee naar huis willen nemen en aan de familie voorstellen. Met de winstwaarschuwing lijkt P&G te willen zeggen dat consumenten niet langer bereid zijn een premie te betalen voor merknamen. Beleggers willen geen premie meer betalen voor bedrijven met sterke merken. Er is gewoon te veel concurrentie in de verbruiksproducten. Vele van de populairste warenhuizen, zoals Wal-Mart, hebben eigen merken die zwaar snijden in het marktaandeel van lang bestaande merkproducten.Een algemenere conclusie kan zijn dat er slechts twee soorten producten en diensten zijn:(1) Producten die door bedrijven uit de oude economie geproduceerd worden, in erg competitieve markten. De producenten kunnen de prijzen niet verhogen. Ze moeten knokken om de deflatoire druk (prijsverlagingen) te compenseren met maatregelen die de kosten verlagen en de productiviteit verhogen. De winstmarges zijn relatief nauw, en staan onder druk.(2) Innovaties van bedrijven uit de nieuwe economie. De markten hier zijn eveneens zeer concurrentieel, maar de bedrijven zijn winstgevend omdat ze voortdurend nieuwe producten en diensten op de markt brengen. De winstmarges zijn relatief hoog voor innovaties, omdat die per definitie unieke producten zijn. Maar niet lang, aangezien de concurrenten zich haasten om gelijkaardige producten en diensten aan te bieden, en soms zelfs met betere alternatieven op de markt komen.P&G schreef de winstproblemen toe aan de kosten van de grondstoffen. Sommige waarnemers zeggen dat dit bewijst dat de wereldwijde economische boom voor inflatie zorgt. Ik zeg dat dat klopt voor sommige (niet arbeidsgebonden) inputprijzen, maar het is fout voor de outputprijzen. Als je de kosten die je in de hand hebt, niet kan verlagen en je productiviteit niet voldoende kan verhogen om de stijgende grondstoffenprijzen te compenseren, zullen de winsten eronder lijden. Punt. In concurrentiële markten kan je de prijs niet verhogen.De zekerste weg om winstgevend te zijn, is via innovatie. Maar dat is niet gemakkelijk voor de producenten van massaproducten. De nieuwe economie kan worden gedefinieerd als de groep ondernemingen die innoverend zijn. Daarin zitten de technologiesector, telecommunicatie, audiovisuele media, de amusementssector. Zelfs deze ondernemingen staan onder een geweldige druk om te innoveren, vaak omdat de tijd die nodig is voor een innovatie gemeengoed wordt, steeds korter wordt. Aan de andere kant gebruiken deze bedrijven uit de nieuwe economie grondstoffen die zo goed als gratis zijn, zoals zand, water en lucht. De mensen die in de nieuwe economie werken, lijken meer creatief en productief dan in de oude economie. Ze zijn ook minder risicoschuw, en ze zijn bereid in aandelenopties betaald te worden.Is er een toekomst voor de oude economie? Als er geen gelukkige toekomst is, kan de nieuwe economie dan blijven bloeien? Grote vragen met geen makkelijke antwoorden. Ik verwacht een golf van wereldwijde consolidaties in de ondernemingen van de oude economie. Terwijl hun winstgroei relatief weinig indrukwekkend zal blijven in vergelijking met de actuele en verwachte winstgroei in de nieuwe economie, hebben ze geen andere keuze dan te investeren in technologie om hun productiviteit te verhogen.Het monetaire beleid van de Federal Reserve vergroot de kloof tussen de oude en de nieuwe economie. De ondernemingen uit de oude economie worden uitgeperst door de hogere financiële kosten, terwijl die uit de nieuwe economie ofwel massas cash ter beschikking hebben, ofwel volop geld kunnen ophalen op de aandelenmarkt. Hooggewaardeerde bedrijven uit de nieuwe economie gebruiken hun aandelenprijs als een krachtig concurrentieel instrument om kleinere concurrenten over te nemen of te groeien in verwante sectoren. Het krappere geldbeleid lijkt ook de stroom aan financieel en menselijk kapitaal uit de oude economie naar de nieuwe economie te versnellen. Natuurlijk, als de aandelenprijzen blijven verzwakken onder leiding van de aandelen van de oude economie, is de kans klein dat de Fed de rente in de rest van het jaar nog vaak zal verhogen.Heel wat waarnemers verwachten dat de liefde van de beleggers voor de aandelen uit de nieuwe economie slecht zal aflopen. Heel wat beleggers maken nu een mooie tijd mee. Die goede dagen duren zeker langer en zijn al gelukkiger geweest dan het slecht afgelopen huwelijk van Rick en Darva. Ik verwacht dat beleggers in de nieuwe economie nog vele jaren zullen kunnen genieten van hun soms gevaarlijke verhouding met de technologieschoonheidskoninginnen. Ed YARDENIDe auteur is hoofdeconoomvan Deutsche Banc Alex Brown.Hij is een van de invloedrijkste marktstrategen op Wall Street.