Betty-manie

Tja, dat komt ervan als reality-tv realiteit wordt. Van de ene vleesindustrie rolde Betty van Insberghe vlotjes in de andere. Ze werd er zowaar een ander mens door, Betty Owczarek.Vorige week donderdag: Betty op de cover van Story magazine: Dit succes heeft mijn huwelijk gered. Vrijdag, op de cover van de nieuwe Playboy: Big Betty eindelijk helemaal bloot. Zaterdag op de cover van Het Laatste Nieuws: Betty en slager Marc uit elkaar. Zondag op VTM: de klasgeheimen van Betty. Wat is er nu werkelijk waar? Gaat ze echt scheiden? Woordvoerder van iedere ex-huisbewoner is en blijft tot nader order het televisiebedrijf Endemol. En die zijn uiterst karig met commentaar.Hun mediaoffensief omtrent Big Brother wordt zolang mogelijk gerekt. De concurrentie kan alleen maar beamen en proberen een graantje mee te pikken, en dat gebeurt ook. Stevig betalen voor een interviewtje, of zich verlustigen in commentaarstukjes zoals deze, het reality-podium is groot genoeg.Zelfs op Canvas ontsnapt men er niet aan, zoals afgelopen zondag in die uitzending van Lichtpunt over de kijker in de hoofdrol. Een behoorlijk snel gemonteerd programma, met korte uitspraken, charismatische filtereffecten (waardoor er letterlijk een zeker aura omheen de specialisten werd opgeroepen) en vooral veel illustratiemateriaal. Daniël Biltereyst, Koen Raes en Michaël Debusscher spraken als een academische raad voor de Vlaamse mediaconsument hun bekommernis uit om een degelijke opvang en duurzame nazorg. Ze deden dat in eenvoudige taal, zeker niet over het hoofd van de kijker heen, en met een retoriek die een extra diploma van sociaal werker laat vermoeden.Die vrijwillige deelname aan Big Brother haalde inderdaad het leven van een paar jonge Vlamingen overhoop. Maar was dat dan ook niet de stille of uitgesproken hoop van de participanten? Weg die saaie job, leven de schnabbels her en der. Jobhoppen en partycrashen tegelijk: daar moesten wel vodden van komen, of een reality-vervolgverhaal. Zal Endemol straks ook de echtscheiding regelen tussen Betty en Marc? Het zal wel moeten, als ze volledige controle willen houden over het imago van hun Big Brother-gasten. Het dochtertje van Betty en Marc, het effectieve kind van de rekening, wordt zoveel mogelijk buiten beschouwing gelaten. Niet omdat het onkies zou zijn de zesjarige Melanie in de spotlichten te sleuren, maar omdat dit misschien toch wel de pret bederft, of de entertainmentwaarde van Betty aantast.Het publiek wil immers een openhartige Betty, zo vaak en zo suggestief mogelijk. Dat bewijzen de cijfers. De initiële verontwaardiging en stemmingmakerij in de burgerlijke rangen is al lang vergeten en vergeven. De goegemeente geniet volop en deelt in de aandacht. Met haar foto op glossy covers zette ze ook Ingelmunster op de kaart. Een stroom van aanbiedingen, een liedje in de hitparade, hysterische belangstelling alom: een individuele en collectieve droom lijkt werkelijkheid geworden. Of betreft het eerder een nare hallucinatie?Het hart van Vlaanderen noteerde alvast meerdere bevoegde commentaarstukjes van Bettys buren over haar Playboy-optreden, vooral over die ondersteboven genomen zwartwitfoto. Ook dat levert de reality-tv dus op: niet alleen Bettys realiteit is flink veranderd, maar in zekere mate ook die van de modale Vlaming. Of is het Belg? De auteur van de tekst bij de prikkelplaatjes spreekt steevast over de Vlaamse vamp, maar als het over het effect van haar uitstraling gaat, dan heeft hij het altijd over de hele natie of nog verregaander: Al snel wist heel de Benelux de naam van deze opvallende BB-bewoonster.Wat betekent de impact van Betty Owczarek nu daadwerkelijk voor ons medialandschap? Belichaamt ze werkelijk niets meer dan de triomf van het voyeurisme? Of wordt ze, zoals in Story, de spreekbuis van het postfeminisme in Vlaanderen, deze geverfde stoeipoes die zichzelf heel slim vindt als ze het domme blondje kan spelen (feminisme bestaat niet, een vrouw die haar charmes niet gebruikt is een domme koe)? Betty verlegt grenzen, doorbreekt taboes en verlost ons van de hypocrisie. Toegegeven, enkel op het niveau van seksualiteit en media. Of vormt ze straks toch een bedreiging voor alle Goedeles, Joyces en eventuele Freya van den Bossches? In een periode dat vrouwen voor vol worden aangezien (zij het enkel in enquêtes en themanummers) levert Betty meteen directe uitspraken af zoals elke vrouw heeft het recht om zichzelf seksueel te verwennen. Wat is de duurzame betekenis achter dit mediafenomeen? Ze leerde haar volk masturberen? Haar eeuwige excuus voor haar losgeslagen libido: ze is een normale, gezonde vrouw. Zo stelden de antieken het ook al: mens sana in corpore sano. Vertaald naar de actualiteit: een lekker lijf zorgt voor een gezond bedrijf. Misschien kan Betty straks ingeschakeld worden om de Vlaamse vleesproductie in een wat positiever daglicht te stellen. En kan ze zo zonder gezichtsverlies terug naar slagerij Finesse. En kan ze in vrede rusten na al haar doldwaze avonturen in Medialand. En ontdekt ze dat ze geen droom beleefde, maar een straffe portie realiteit.Herman ASSELBERGHSEdwin CARELS