Bourgondisch België

Uit een vijfjaarlijkse studie van het gezaghebbende Britse onderzoeksbureau The Economist Intelligence Unit (EIU) blijkt dat Nederland over de beste troeven beschikt om de komende vijf jaar bedrijven over te halen tot investeringen. Daarmee laten onze noorderburen zelfs de Verenigde Staten, die de laatste tijd worstelen met een slabakkende economie, achter zich. Nederland scoort in de enquête hoog voor politieke omgeving, houding ten opzichte van buitenlandse investeerders en beschikbaarheid van ondernemingsfinanciering. België bevindt zich op de dertiende plaats op de ranglijst. In een vorige enquête stond ons land nog op de veertiende plaats. Het moet ongetwijfeld een opsteker zijn voor de regering-Verhofstadt dat ons land de waardering goed inruilt voor zeer goed. Toch lijkt al te veel euforie op het eerste gezicht misplaatst. Ons land stijgt, maar zeker niet met stip. Het moet nog altijd een hele colonne Noord-Europese landen laten voorgaan. De plaats van ons land op de ranglijst - onder de VS, het VK, Ierland, Canada, Duitsland en de Scandinavische landen, maar boven Frankrijk, Spanje, Italië en Portugal - valt merkwaardig mooi samen met de fysieke ligging van België op het kruispunt van het Angelsaksische noorden en het Latijnse zuiden van Europa. Op een of andere wijze komt het verschil in investeringsklimaat dan toch overeen met het oeroude cliché van de saaie en nuchtere, maar daadkrachtige en correcte Brit of Zweed, tegenover dat van de genietende en stijlvolle, maar af en toe ritselende en nonchalante Italiaan of Griek. Het was de Duitse socioloog en economist Max Weber die in het begin van de vorige eeuw tot de stelling kwam dat religie een belangrijke invloed uitoefent op de aard van het arbeidsethos en in het verlengde daarvan ook het zakelijke klimaat. Grofweg kwam die erop neer dat katholieke volkeren er veel meer een laat-maar-waaienmentaliteit op nahielden dan de protestantse, doordat hun godsdienstige normen en gebruiken dat toelieten. Zo kunnen katholieken gaan biechten of een aflaat bekomen, zodat zondigen - zich eens goed laten gaan en af en toe de wetten en afspraken aan je laars lappen - niet onherroepelijk de toorn Gods zou teweegbrengen. Protestanten hielden zich intussen strikt aan hun calvinistische of lutherse gestrengheid. Met die opdeling is het belangrijk om de enquête van The Economist Intelligence Unit enigszins te relativeren. Natuurlijk is het voor het zakelijke imago niet goed dat er een zweem van onvoorspelbaarheid en incorrectheid over ons landje hangt. Natuurlijk zit ons loodzware fiscale klimaat er voor iets tussen (ook al blijkt Nederland hier ook allesbehalve te schitteren). Maar België heeft nog wel een aantal troeven, waar de nuchtere Britse onderzoekers maar wat graag aan voorbij zijn gegaan. Dit is samen te vatten als de typisch Bourgondische cultuur. Zo kan je in ons land je gastronomisch laten gaan als nergens anders, tegen prijzen waar ze zowel in Parijs als in Londen van watertanden. En dan gaat het niet alleen over bier en chocola. Een ander voorbeeld: Brussel beschikt over een uitgebreid gamma tophotels en het is volgens een studie van de Confederatie van de Bouw s werelds tweede congresstad - na Parijs. Ook de culturele verscheidenheid en de meertaligheid die samenhangt met het feit dat België op de scheiding tussen noord en zuid ligt, kunnen kenmerken zijn waardoor expats zich in ons land sneller op hun gemak voelen. Bedrijven die bij ons komen investeren en hoofdkwartieren neerpoten, zullen vroeg of laat ook mensen naar hier versassen. Vandaar dat de dertiende plaats België in zekere zin zelfs tot eer strekt: we slagen er blijkbaar in om ondanks onze Bourgondische levensstijl ons ook zakelijk nog behoorlijk uit de slag te trekken. Hadden de Britse onderzoekers het gehalte van levensgenieten en de feel good-factor meegerekend, dan had België ongetwijfeld hogere toppen gescheerd. Tom Michielsen