Breed debatRenaat Schrooten

Zekerheden zijn schaars in de politiek. Maar het is sinds gisteren zeer waarschijnlijk dat in het federale parlement een meerderheid in de maak is om het gemeentelijk en provinciaal stemrecht voor niet-Europese vreemdelingen nog voor de deelstaatverkiezingen van volgend jaar goed te keuren. De MR lanceert na de PS en het kartel sp.a-spirit als derde federale regeringspartner een wetgevend initiatief om het stemrecht in te voeren. Het signaal voor de VLD is duidelijk. De Vlaamse liberalen zijn geisoleerd binnen paars. Ze weten dat de Waalse oppositiepartijen cdH en Ecolo de invoering in principe steunen en ze weten dat de parlementaire initiatieven deze keer niet op basis van het regeerakkoord kunnen worden afgeblokt. In het slechtste scenario wordt de discussie de volgende maanden opnieuw herleid tot een politiek simplisme: houdt de meerderheid stand ondanks de interne verdeeldheid? In maart van vorig jaar, toen de kleur van de regering nog paars-groen was, dwong het MR-boegbeeld Louis Michel in de Senaat zijn eigen voorstanders van het stemrecht op vraag van de VLD tegen de invoering te stemmen. Ook toen werd een nochtans rijk en stevig gedocumenteerd debat uiteindelijk gereduceerd tot een discussie over leven of dood van paars-groen. Nochtans blijft het migratiethema een van de meest indrukwekkende maatschappelijke uitdagingen, in Belgie net als in andere westerse landen. De Belgische politiek is er tot nu toe niet in geslaagd het thema op de maatschappelijke agenda een plaats te bezorgen op veilige afstand van de extremen. Bijna een jaar geleden schoot een geestesgestoorde in Borgerhout een jonge islamleraar dood. De gebeurtenissen achteraf en de doorbraak van Abou Jahjah toonden nogmaals aan hoe explosief de situatie kan evolueren. Maar in de verkiezingscampagne, nauwelijks een half jaar later, bleef het bij de grote volkspartijen van dit land ver zoeken naar een debat zonder schroom over het migrantenthema. De volkspartijen zouden als aanzet voor dat debat gezamenlijk zeer luid en zeer duidelijk kunnen verkondigen wat vele van hun politici weten en als het echt moet ook zeggen. De instroom van vreemdelingen is geen tijdelijk fenomeen. Het fenomeen is wellicht beheersbaar en valt zeker te begeleiden. Het veroorzaakt grote moeilijkheden. Maar verdwijnen zal de migratiedruk niet. Vele nieuwelingen in dit land zijn bovendien hier om te blijven. Misschien creeert het nieuwe parlementaire offensief voor de invoering van het migrantenstemrecht deze herfst de opening om het politieke debat niet alleen over het stemrecht maar over het hele integratiedossier meer dan tijdelijk wortel te laten schieten. Er zijn enkele goede voortekens, zoals de aandacht voor inburgeringsprojecten in de deelstaten, eerst in Vlaanderen en nu ook in de Franse Gemeenschap. Er zijn ook slechte voortekens. Het ontslag van Johan Leman bij het Centrum voor Gelijkheid van kansen en Racismebestrijding toont ongeacht de ware reden voor zijn ontslag aan dat niet alles daar naar wens verloopt.