Advertentie
Advertentie

Browsen met lucht

Op het podium staat een lange rij laptops. In de goed gevulde zaal zit een overwegend jong publiek van studenten en designers. Een duo, gehuld in gele overalls, verschijnt met een ventilator die ze richten op een van de laptops. Na een tijdje zien we het bureaublad geprojecteerd op een groot scherm vibreren en merken we dat de draaiende ventilator het ene document na de andere map wegblaast tot er niets meer overblijft. Het is de eerste van een dertigtal presentaties tijdens de zesde internationale Browserday, twee weken geleden in de Amsterdamse zaal Paradiso.Roel Wouters, de helft van het ventilerende duo, was er een jaar geleden tijdens de vierde Browserday in New York ook al bij. Daar toonde hij zijn Scratch Machine een uit de kluiten gewassen muis die gemanipuleerd werd als de draaitafel van een scratchende dj. Met zijn alternatieve interfaces maakt Wouters het internet en de computer tot een fysieke belevenis. Het is vast geen toeval dat hem gevraagd werd deze editie van de Browserday te openen. Van de logge computer en de geografie van cyberspace vijf jaar geleden, verschuift de aandacht van dit evenement de laatste jaren immers meer naar de echte ruimte en naar fysieke, tastbare interfaces als ons lichaam en de lucht rondom ons. Geen zware machines, maar wel draagbare en teken van de tijd draadloze apparatuur.De Browserday werd voor het eerst georganiseerd in 1998. De browseroorlog tussen Internet Explorer en Netscape Navigator was toen volop aan de gang. De winnaar van die titanenstrijd ging bepalen door welk venster miljoenen mensen zouden communiceren met elkaar en met de wereld. De Browserdays wilden die discussie opentrekken. Deze bijeenkomsten wilden in de eerste plaats wat meer verbeelding in de technologie brengen. Voorbij de beperkingen van het technologische realisme enerzijds en de sky is the limit-filosofie van de dotcom-utopie anderzijds werd hier nagedacht over ideeën en niet over gesofistikeerde programmas. Dit is in de eerste plaats een ontmoetingsplaats voor aankomende designers en kunstenaars, niet voor doorgewinterde hackers.Die link met het roemrijke verleden werd wel nog behouden dankzij een losse presentatie van Tim Pritlove. Hij is lid van de Chaos Computer Club uit Berlijn. Opgericht in 1981, is dit waarschijnlijk de oudste hackersclub ter wereld. Enkele maanden geleden nog gebruikten ze een leegstaand kantoorgebouw aan de Berlin Alexanderplatz als gigantisch computerscherm. Elk raam vormde een pixel, een lichtje dat van op afstand afzonderlijk aan en uit kon worden gezet. Dat leverde een reuzelage resolutie op van 8 x 18 of 144 pixels minder dan een gsm-scherm, maar wel tientallen keren groter. Blinkenlights heette dat project, waarbij bezoekers via de website filmpjes konden programmeren en insturen of via de gsm op Alexanderplatz primitieve spelletjes als pong konden spelen.Draadloze communicatie was dus het centrale thema van deze Browserday. In de toekomst zullen computers mobiel zijn, alomtegenwoordig (en daardoor bijna onzichtbaar) en ingebouwd. Via de gsm en de PDA (staat voor Personal Digital Assistant) komt de browser steeds dichter op het lichaam te liggen. Telecommunicatiegigant KPN werkt in Nederland primeur voor Europa volop aan de introductie van de i-mode de gsm die het mogelijk moet maken ook beperkt te surfen op het internet. Ter gelegenheid van dit evenement werd een eigen server opgezet en konden bezoekers, maar ook gebruikers in de nabije omgeving van Paradiso, gratis inloggen mits de nodige draadloze apparatuur. Gsms, pcs, microfoons, koptelefoons en antennes alom, ingelogd op de datarijke lucht rond Paradiso.De tendens is om de apparatuur zo compact en draagbaar mogelijk te maken. Het doel is op gelijk welk moment en van op gelijk welke plaats met een handig apparaatje op zak te kunnen telefoneren, mailen, schrijven, fotograferen, televisiekijken en zelfs beelden uitzenden. Of beter nog: dat je dat alles kan zonder apparaatje. Het enige dat je dan nog nodig hebt is je eigen lichaam de beste interface om met de wereld te communiceren. Dat was het geval met de winnaar van deze editie. In My Browser, een filmpje van Bob Stel en Laurens Ory, beide studenten aan het Nederlandse Sandberg Instituut, is geen computer te zien. In plaats daarvan zien we het gezicht van een oude man. Terwijl de camera inzoomt op zijn zintuigen (ogen, oren, neus, mond) vertelt die over zijn intense relatie die hij had met zijn browser zijn lichaam als organische draadloze communicator en navigator.Van dat soort filmpjes waren er (te) veel tijdens deze Browserday. Studenten lieten hun fantasieën en filosofieën de vrije loop. Emotionele technologie en technologische emoties ontmoetten elkaar in een utopisch geheel. Ook enkele sketches bij momenten heel vermakelijk, daar niet van en heel af en toe een stukje software. Wie echter naar hier kwam voor een state of the art van de internetkunst, was eraan voor de moeite. Wat veel goed maakte waren presentaties als die van Jonah Brucker-Cohen. Deze jonge Amerikaan zat nu mee in de jury en won vorig jaar de Browsercompetitie in New York. Hij deed dat met Crank the web. Na het intikken van een internetadres op een leeg scherm begon hij als een gek aan een hendel op zijn computer te draaien. Hoe harder hij draaide, hoe sneller de data van de gevraagde website op zijn scherm verschenen. Je kan op zijn website een beschrijving van het werk vinden, naast een computerscherm dat mee vibreert met de trillingen van de omgeving of een zoekmachine die werkt met de motor van een grasmachine.Ter gelegenheid van de zesde Browserday verscheen een compacte reader, letterlijk verpakt in lucht. Bij Bis uitgevers verscheen Mobile Minded, een reader in een handig zakformaat, samengesteld door Geert Lovink en Mieke Gerritzen met sms-bare teksten voor een draadloos bestaan. www.bispublishers.nl is het adres voor de reader.www.nl-design.tv is de website van initiatiefneemster Mieke Gerritzen.www.browserday.com is de website die Joes Koppers, winnaar van de eerste Browserday in 1998, bouwde voor deze editie met een ingenieus systeem van verplaatsbare vensters.www.ccc.de is de site van de Computer Chaos Clubwww.blinkenlights.de is de site van hun project Blinkenlightscoin-operated.com is de site van Browserday 4 winnaar Jonah Brucker-CohenSamenstelling: Pieter VAN BOGAERTGids voor een draadloos levenSurfen op het vuile kanaalU herinnert ze zich vast nog, de CB-radioamateurs, populair in de jaren tachtig, en nu nog steeds actief. Zij gebruiken een kortegolfkanaal dat in de meeste landen wordt voorbehouden voor niet-commercieel gebruik. The Dirty Channel wordt het wel eens genoemd. Een zendvermogen van 2.4 GHz is goed genoeg voor een bereik in de onmiddellijke omgeving van de zender. Ovens en barcodelezers maken er gebruik van, maar ook draadloze netwerken in kantoren, huizen en scholen. Het is dat kanaal dat ook de organisatoren van de Browserday gebruikten om hun bezoekers de mogelijkheid te geven draadloos te browsen in en rond Paradiso.Een van de pioniers van dit soort draadloze netwerken is Londenaar James Stevens. Hij heeft nooit begrepen waarom mensen moeten betalen om via het internet inhoud uit te wisselen. Toen zijn kantoor te klein werd voor alle vrienden en vrienden van vrienden die gebruik maakten van zijn computers en internetaansluiting, startte hij in de jaren negentig met Backspace. Hij vond een ruimte in de schaduw van London Bridge, die hij inrichtte voor presentaties en computer- en internetgebruik. In 2000 startte Stevens met Consume, een netwerk waarbij gebruikers inloggen op het internet via de golven van het dirty channel. Consume groeide ondertussen uit tot een voorbeeld voor andere netwerken die het kortegolfsignaal doorgeven via een aaneenschakeling van nodes of knooppunten. http://consume.net Digitaal flanerenU hoeft natuurlijk niet te wachten tot er in uw buurt een consume.net-knooppunt is om gratis in te loggen. In de VS, maar ook dichter bij ons, zetten verschillende lokale overheden reeds de stap en installeerden ze draadloze netwerken in parken, stations en andere publieke plaatsen. Sommigen wachten ook daar niet op en zoeken hun heil in de nieuwste urbane sport. Wardriving of lanjacking is de naam die hackers geven aan het opsporen van draadloze netwerken. Gewapend met een laptop, een goedkope gps-antenne en de populaire Netstumbler-software op de harde schijf zoeken ze een plek om in te loggen en gratis te surfen.Het surfamusement van de nieuwe digitale flaneurs is niet altijd zo onschuldig. In vele gevallen is het de wardrivers er weliswaar om te doen gratis te surfen en niet zozeer om geheime gegevens te verzamelen. Daarvoor heb je immers meestal maar verbazend genoeg niet altijd een paswoord nodig. Daar draait een beetje hacker natuurlijk de hand niet voor om. Opletten en netwerken beveiligen blijft dus toch de boodschap. netstumbler.com wardriving.com Nomadische kunst[re]distributions is een tentoonstelling van kunst voor digitale apparatuur in zakformaat. De site verzamelt teksten, beelden en geluiden voor de gsm, PDA en andere lichte technologie. Ideeën die tijdens de Browserday nog utopische studentenfantasieën leken, zijn hier al realiteit. Of wat te denken van Halo, elektronische mode-accessoires (of is het draagbare apparatuur?) ontworpen door Elise Co. Haar in kleding verwerkte objecten kunnen bediend worden door een PDA van op afstand, maar ook door signalen en ritmes zoals bewegingen of de hartslag in het lichaam van de drager. Wie de Halo aantrekt kan ook communiceren en signalen uitwisselen met andere Halo-dragers in de directe omgeving. Cos ontwerpen tonen waarom de draagbare digitale toestelletjes ook wel eens beltware worden genoemd. Andere kunst van en voor digitale nomaden is iets conventioneler en toont grafische ontwerpen voor de handzame apparatuur. Op Clip FM leer je sms-jes maken met iconografische beelden. Er zijn ook kleine hypertekstjes en zelfs filmpjes voor de kleine schermpjes in uw vestzak. Ja, zelfs links naar heuse filmfestivals voor de PDA.www.voyd.com/ia