Advertentie
Advertentie

Brussel: financieel centrum in wording?

De recente (r)evoluties op de financiële markten nopen alle financiële en fiscale autoriteiten tot een fundamentele bezinning over de aanpak en organisatie van hun lokale markt. De algemene tendens is een versnelde mondialisering of globalisering van de markten. Grenzen zijn letterlijk en figuurlijk verdwenen. De uitbouw van de Europese Unie heeft een totaal vrij verkeer van personen, goederen en kapitalen mogelijk gemaakt. Dit grensoverschrijdende verkeer is nog vergemakkelijkt door de lancering van de euro.De (grote) marktspelers hebben op deze trends gepast gereageerd, door ook grote (grensoverschrijdende) entiteiten te creëren, niet alleen in de industriële sfeer, maar ook in de (financiële) dienstverlening. Naast banken, verzekeringsmaatschappijen en wisselagenten hebben ook de (centrale) marktorganen dezelfde weg gevolgd.Tussen verschillende Europese beurzen zijn ofwel fusies of samenwerkingsakkoorden afgesloten of zijn deze nog in volle onderhandeling. In het verlengde van de beurzen, zijn de verschillende vereffeningsorganisaties eveneens aan schaalvergroting en/of samenwerking gaan denken. Dit alles zal het grensoverschrijdende beurs- en effectenverkeer nog verder vergemakkelijken en zelfs aanmoedigen.Maar het zijn niet alleen de wettelijke en regulerende maatregelen, samen met de institutionele aanpassingen, die deze mondialisering mogelijk maken. Ook de technologie creëert mogelijkheden die tot voor een paar jaar nog als sciencefiction zouden zijn afgedaan. Met name de explosieve ontwikkeling van het internet en de daarop gebaseerde ontplooiing van de e-commerce heeft heel de tot globalisering in een nog hogere versnelling geduwd.Resultaat van dit alles is, dat hetgeen vroeger alleen bereikbaar of toegankelijk was voor professionele beleggers, vandaag door zelfs de kleinste belegger kan worden gebruikt. Beleggingen doen op de meest exotische beurzen of markten, kan vandaag via relatief eenvoudige technieken en tegen zeer redelijke kosten.Het is tegen een dergelijke achtergrond dat elke nationale overheid zich moet afvragen of wetten en reglementen, die wellicht perfect aangepast waren aan een omgeving waar elke markt een gesloten entiteit was, nog de realiteits- en efficiëntietoets kunnen doorstaan.Wat ons land betreft, denken wij dat enige aanpassing en modernisering niet zouden misstaan. Zeker als ons land de ambitie heeft Brussel te willen uitbouwen tot een echt financieel centrum in de Europese context. Vermits ons land niet over grondstoffen beschikt, en hoe dan ook de puur industriële activiteiten naar andere landen verschuiven, moeten wij meer dan ooit zorg besteden aan de ontwikkeling van een echte diensten en dienstverlenende economie.Vermits de financiële sector daarin een belangrijke pijler is, mogen wij deze trein zeker niet missen. Dit is niet alleen een sociale noodzaak, maar zelfs een ecologische troef: dergelijke tewerkstelling is veel minder milieubelastend. Zij leent zich trouwens perfect tot werken op afstand en thuiswerk, en kan dus mee het mobiliteitsprobleem oplossen.Het is van groot belang een lijst op te stellen van alle maatregelen die als contraproductief kunnen worden beschouwd.Het gaat dan niet alleen om de zogenaamde generieke handicaps, die alle ondernemingen afremmen in de buitenlandse concurrentiestrijd: loonkosten, fiscale en parafiscale druk, sociale inflexibiliteit, institutionele onduidelijkheid, overregulering,... In het bijzonder zijn het echter enerzijds die regels die buitenlandse investeerders afschrikken om in Belgische effecten te beleggen, en anderzijds maatregelen die Belgische en buitenlandse beleggers ertoe aanzetten géén beroep te doen op Belgische financiële tussenpersonen. Twee voorbeelden ter illustratie. Bij de uitbetaling van coupons of dividenden wordt roerende voorheffing ingehouden. Voor buitenlandse beleggers (in het kader van de zogenaamde belastingverdragen ter vermijding van dubbele taxatie) is er echter een mogelijkheid om deze bronheffing (geheel of gedeeltelijk) te recupereren. Tot zover een mooi verhaal. De (harde) realiteit is dat om die recuperatie ook effectief te bekomen, men een reeks formulieren moet invullen en dan nog hopen dat de administratie snel werkt. Het is niet ongewoon dat dit hele proces 18 maanden of zelfs langer duurt. Voor grote institutionele beleggers, en nog meer voor hun investeringsmanagers, is dit een ware nachtmerrie.Een voorbeeld waarbij binnenlandse transacties worden afgeleid naar het buitenland, is de belasting op beursverrichtingen. Op elke aankoop in België van waardepapieren (zowel op de primaire als secundaire markt) moet een dergelijke belasting worden betaald, zowel door kleine particuliere beleggers als door grote institutionele beleggers. Door de technologische evoluties - zonder dat daarbij het ontwijken van die taks de eerste bekommernis is - is het vrij eenvoudig deze taks te ontlopen: men plaatst gewoon zijn orders bij een buitenlandse financiële tussenpersoon. Uiteraard gaat dit opnieuw ten koste van de activiteiten van onze lokale dienstverleners.Ons land, als politiek centrum van Europa, heeft alle troeven om ook een economisch en financieel centrum van betekenis te worden. Wij hebben dankzij ons uitgebreid onderwijssysteem, degelijk opgeleide arbeidskrachten. Onze centrale ligging maakt internationale contacten uitermate gemakkelijk. We hebben nog altijd de reputatie harde en toegewijde werkers te zijn en ook onze meertaligheid is daarbij van onschatbaar belang.Mocht nu ook nog het institutionele en wetgevende kader aangepast zijn aan deze tendens, dan kan Brussel inderdaad een nog grotere rol van betekenis spelen op de internationale financiële markten. Wij hebben al enkele mooie realisaties, zoals de wereldwijde systemen die hier hun hoofdkwartieren gevestigd hebben, maar er is zeker nog ruimte voor méér en beter. Willy DE CLERCQDe auteur is minister van Staat en lid van het Europees Parlement voor de VLD