Cage en Crumb

In het kader van 'Inspiratum', een initiatief van antiek- en kunsthandelaar Axel Vervoordt brengt het Antwerpse Hermes Ensemble twee concerten met werk van George Crumb en John Cage. Een belangrijk aspect van het initiatief is het streven naar een zo goed mogelijke interactie tussen de gebrachte muziekstukken en de tentoonstellingsruimte om zo te komen tot een totaalervaring. De avond opent met 'Music for a summer evening (Macrocosmos III)' uit 1974 van Crumb. Het behoort samen met 'Black Angels' en 'Ancient Voices of Children' tot het meest bekende werk van de Amerikaanse toondichter. De bezetting, twee piano's en slagwerk, verwijst naar Bartoks befaamde 'Sonate' uit 1937, die het belang aankondigde dat het slagwerk in hedendaagse muziek zou krijgen. Ook Crumb put ten volle de mogelijkheden van deze, hier erg uitgebreide, instrumentengroep uit. Zoals vaker spant Crumb een overkoepelend expressieve spanningsboog door het werk dat gezien kan worden als een kosmisch drama. Een andere vorm van transcendentie vinden we terug in 'Ryoanji' (ontstaan vanaf 1985) van John Cage. Het is een reeks van werken voor telkens wisselende bezetting die gebaseerd is op de gelijknamige beroemde Japanse Zen-tuin. Het is een vlakke rechthoekige tuin waarin in bepaalde verbanden vijftien rotsen staan verspreid. Cage nam uit deze tuin vijftien stenen, die de basis vormen van een reeks tekeningen, 'Where R=Ryoanji' genaamd. Hij begon de reeks in 1982 en bouwde ze verder uit tot zijn dood in 1992. De tekeningen worden gedetermineerd door toevalsprocessen aangestuurd door computergegenereerde getallenreeksen. De muziek baseerde hij op deze tekeningen en hun processen. In principe is de bezetting vrij te kiezen. Het Hermes Ensemble kiest voor twee onderling licht verschillende bezettingen. Op 23 april is dat fluit, hobo, slagwerk en elektronica, de dag nadien wordt hier een contrabas aan toegevoegd. Het Hermes Ensemble brengt werk van John Cage en George Crumb om 20 uur op 23 en 24 april in 'Kanaal', Stokerijstraat 15-19 in Wijnegem. Geinteresseerden moeten reserveren op tel. 03/355.33.26 Monteverdi revisited Het blijft een heikele zaak om nieuwe muziek samen te brengen met zeer oude. Niet enkel is er de grote tijdskloof en een verschillend wereldbeeld. Maar er is ook de moeilijkheid om een hedendaagse stijl te zoeken die een aanknopingspunt of een interessant discours biedt. Het ensemble Ex Tempore is bezig met oude muziek, maar moest een compositieopdracht geven aan een Vlaamse componist. De oplossing die Florian Heyerick vond is eenvoudig. Als uitgangspunt nam hij de 'Selva Morale e Spirituale' uit 1641 van Claudio Monteverdi. Die bundel uit de laatste jaren van Monteverdi's leven biedt een overzicht van zijn sacrale muziek. Vervolgens vroeg Heyerick aan acht onderling sterk uiteenlopende Vlaamse componisten om een muzikale commentaar, zodat er vanzelf een intrinsieke band ontstaat. Sommige componisten inspireerden zich direct op de bundel. De koorcomponist Joost Termont baseerde zich op de motivische en ritmische structuur van het 'Gloria' om te komen tot een werk voor solo en a capella koor. Wim Henderickx bewerkte 'Crucifixus' voor achtstemmig koor. Ook Frank Agsteribbe bewerkte dit, ditmaal voor achtstemmig koor en twee blokfluiten. Joachim Brackx zoekt algemener overeenkomsten en verschillen met zijn eigen schrijfstijl. De anderen interpreteerden de opdracht erg vrij. Dirk Brosse baseerde zich op de uitspraak 'Cogito, ergo sum' van Monteverdi's tijdgenoot en filosoof Rene Descartes. Lucien Posman vervolledigt gewoon zijn op William Blakes gedichten gebaseerde reeks, en zoekt dan een verband. De Libanese componist Zad Moultaka en zangeres Fadia El-Hage Tomb putten uit hun eigen Arabische achtergrond. Wouter Vandenabeele, bekend als boegbeeld van Olla Vogala, brengt invloeden uit westerse en oosterse volksmuziek samen. Ex Tempore o.l.v. Florian Heyerick brengt werk van Monteverdi, Termont, Henderickx, Agsteribbe, Brackx, Brosse, Posman, Moultaka en Vandenabeele op 24 april om 20 uur in De Bijloke te Gent. Kaarten en inlichtingen: tel. 09/269.92.92 of www.debijloke.be Samenstelling: Peter-Paul DE TEMMERMAN