Advertentie
Advertentie

Chemie lijdt onder onzekerheid ethyleenprijzen

Het gaat niet goed met de chemieaandelen. Gemiddeld staan de chemiewaarden zon 8 procent onder hun startkoers van 2000 terwijl de DJ Stoxx50 een winst optekende van 7 procent. Net als de aandelen uit andere industriële sectoren werden de chemiewaarden het slachtoffer van de antipathie van de beleggers ten aanzien van de oude economie.Opvallend is tevens het verschil in prestatie tussen de verschillende chemieaandelen onderling, afhankelijk van de activiteitssector waarin ze actief zijn (zie tabel). De beste prestaties worden neergezet in de bulkchemie, met DSM en Celanese een spin off van het vroegere Hoechst als zuiverste vertegenwoordigers. Helemaal aan de andere kant van de rangschikking vinden we de zogenaamde specialty-bedrijven terug. Deze sector groepeert een hele waaier van activiteiten, gaande van life science tussenproducten over additieven voor plastieken tot pigmenten en verven. In 1999 gingen enkele ervan reeds uit de bocht, en ook sinds begin 2000 bakken ze er niets van. De bekendste Europese chemiereuzen BASF, Solvay, Bayer en Akzo - hebben activiteiten in beide sectoren. De beursprestatie van deze groep ligt tussen beide vorige. KwartaalcijfersDe eerste kwartaalcijfers wijzen nochtans niet op problemen in de sector. In de specialty-sector kwam de operationele winst tussen 10 en de 20 procent hoger uit dan in het eerste kwartaal van vorig jaar. ICI zag zijn courante winst zelfs met meer dan 80 procent de hoogte ingaan. De lagere financiële kosten hadden hier wel een belangrijk aandeel in. In de bulkchemie heeft het grootste deel van de producten een band met de petrochemie. Denken we maar aan plastieken en afgeleide producten. Andere activiteitssectoren zijn de zogenaamde caustic chain, waar we producten terugvinden zoals (bijtende) soda, chloor en pvc. Hier lagen de resultaten gemiddeld nog een stuk hoger dan in de specialty-sector. Zo trok het Duitse Celanese zijn courante winstmarge voor afschrijvingen op van 8,8 tot 13,9 procent. DSM zette een 33 procent hoger verkoopcijfer om in een stijging van het operationeel resultaat met 78 procent. De resultaten in de bulkchemie hangen in belangrijke mate af van de petrochemie. En hier zijn de marges het laatste jaar zeer sterk toegenomen. In de upstreamactiviteiten evolueerde de ethyleenprijs van 350 DM/kilogram tot 550 DM/ kilogram. Ook in de downstreamactiviteiten productie van onder andere polyethyleen, polypropyleen en pvc was er sprake van sterke prijsstijgingen. De resultaten van de hybride ondernemingen liggen doorgaans tussen die van de meer zuivere specialty en de bulkproducenten. Gemiddeld kwam de stijging van de courante winst uit op een stevige 30 procent. BASF was een van de positieve uitschieters met een stijging van de winst met 40 procent. De aanzienlijke activiteiten van de Duitse chemiereus in de petrochemische activiteiten, zowel up- als downstream, zijn hier zeker niet vreemd aan.De resultaten van de chemiebedrijven over het eerste kwartaal waren dus zeer goed. Enkele kanttekeningen zijn echter aangewezen. Vooreerst wordt vergeleken met een uitermate zwak eerste kwartaal voor 1999, toen de Aziëcrisis nog nazinderde. De jaar-op-jaarstijgingen werden met andere woorden geflatteerd. Een tweede element is de groei van de omzet en het belang van de wisselkoers daarin. Gemiddeld bedroeg de omzetgroei 17 procent. Hiervan schrijven we evenwel 7 procent op rekening van de zwakke euro, een omzetgroei waarvoor investeerders geen hogere aandelenprijs betalen.EthyleenEen laatste vraagteken zetten we bij de toekomstige evolutie van de ethyleenprijzen. Na een piek in het tweede kwartaal van 2000 verwachten de meeste analisten een neerwaartse aanpassing van de petrochemische upstreammarges. De druk op de marges is een gevolg van de verwachte uitbreiding van de ethyleencapaciteit. Het op de markt komen van bijkomende capaciteit zou geleidelijk beginnen in de tweede helft van het jaar en voortduren tot de eerste helft van 2001. Volstaat de economische groei om dit aanvullend aanbod te absorberen, dan is er geen probleem. Patrik Geldermans, chemieanalist van KBC Bank, wijst echter tevens naar de verdere afbouw van grote voorraden bij enkele chemiebedrijven. Dit leidt tot een aanvullende terugval van de vraag, waardoor de kans op een neerwaartse beweging van de ethyleenprijzen, net zoals enkele andere basismaterialen, groter wordt. De pvc-markt zal hier waarschijnlijk niet onder lijden. Een studie van Fortis Bank voorziet voor de komende twee jaren een jaarlijkse inkrimping van de pvc-productiecapaciteit in Europa en Noord-Amerika met 2 procent. De vraag daarentegen zou jaarlijks met 2 à 4 procent toenemen. Met een vraag die sterker oploopt dan de toename van de productiecapaciteit, wordt verwacht dat de marges de hoogte in zullen gaan. Het capaciteitsoverschot en de lagere prijzen in de ethyleenmarkt is volgens Geldermans echter geen al te lang leven beschoren. Een visie die gedeeld wordt door Ignace de Coene, financieel analist bij Fortis Investment Management. In 2002 en 2003 ziet het er reeds veel beter uit, omdat voor die periode geen grote capaciteitsuitbreidingen meer op het programma staan, aldus de Coene. ToekomstHet gebrek aan visibiliteit en duidelijkheid is de voornaamste reden geweest voor de zwakke prestaties van de chemiewaarden in de eerste maanden van 2000. Bedrijven actief in de bulkchemie sprongen eind 99 nog een stuk hoger omdat de hogere verkoopprijzen en de verbeterde marges het beste deden verhopen voor de toekomst. Onzekerheid over deze twee zaken houdt hun koers nu in toom.De herwaardering van de specialty-bedrijven laat nog op zich wachten. Vorig jaar bestond de vrees dat deze ondernemingen de stijgende grondstofprijzen producten vaak afkomstig uit de bulkchemie niet onmiddellijk zouden kunnen doorrekenen. Enkele kregen af te rekenen met neerwaartse aanpassingen van de winstvoorspellingen door de grote makelaarshuizen, met onaangename gevolgen voor de aandelenkoers. De toekomst ziet er beter uit. Normaal volgt de specialty-sector de cyclus van de bulkchemie met een jaar vertraging. Dit is hoopgevend voor de toekomstige resultaten. En een terugval van de prijzen in de petrochemie kan deze hoop enkel versterken. Koen DE LEUS