Advertentie
Advertentie

Cliniclowns

Is dit een grap, of om te huilen? Bij wijze van ultieme populariteitstest grijpt Humo naar de groteske middelen. Misschien zag u vandaag, onderweg naar de krantenwinkel, al een paar olijkerds die zich met een knalrode clownsneus op het gezicht in de openbaarheid begeven. We mogen gerust wezen: dit zijn geen gedrogeerde fuifnummers of vroegtijdige carnavalbeesten. Het zijn de meest modale, toffe Humo-types die dankzij de stunt met de gratis rode neus van hun favoriete tv-blad even willen profiteren van gratis vervoer. En als er te profiteren valt, kent de mens geen schaamte, dat weten die marketingmensen van Humo ook wel.Met de rode-neusactie klampt het blad zich bijna letterlijk vast aan het lijf van de trouwe lezer. De fikse stunt is een pathetisch gebaar waarbij zelfs de kameraden, de innigste concurrenten van Woestijnvis, het moeten ontgelden. Tom en Bart bij de neus genomen op de Humo-cover doet bedrijfsleider Wouter Vandenhaute ongetwijfeld groen lachen. De rivaliteit verpakt als kwajongensstreek en goedgepraat met een bekommerde slogan: Neusje op, laat je rijden. Voor een ernstige commentaar op de verkeers(on)veiligheid worden er in de uitleg bij de actie verdacht veel grapjes gemaakt over dronkenschap en door alcohol roodgekleurde uiteinden van reukorganen. Maar de ludieke stijl is natuurlijk het Hà!-handelsmerk van dit bejaarde magazine dat nog als enige de schalkse plaagstoot voor scherpe kritiek neemt.Wat nu weer? Bonanza? Voor wanneer die commissie voor het behoud van het medialandschap? Met een kortzichtigheid die doorgaans enkel bouwspeculanten gegeven is, stampen driftige ondernemertjes het ene tijdschrift na het andere uit de grond. De bijlages van de dagbladen vermenigvuldigen in aantal en nemen toe in gewicht. De nieuwe journalistieke mode vergt bovendien aan het eind van elk artikel de doorverwijzing naar een website, voor nog meer informatie. Geen kat die zoveel leest natuurlijk. Maar ze lokken hun klanten heel slim met een extraatje, een cadeau, een gratis dessertje. Daarom herschikken ze, zoals de slimme supermarktuitbater, ook geregeld hun waar: andere (opvallender) titel, andere (overzichtelijker) vormgeving, eeuwig dezelfde inhoud.En zoals in het grootwarenhuis staan er te pas en te onpas vriendelijke verkopers opgesteld die hun product persoonlijk aanprijzen. De lezer en kijker moet en zal worden bediend, liefst door een Bekende of tenminste Bevallige Vlaming. Restauranttips, boekenaanraders, lovende inleidingen bij films en documentaires op televisie: wat zijn deze grijzende glij-bemiddelaars anders dan cliniclowns voor de thuispatiënt? Maar het kleurrijke masker van de clown is er een van pijnlijke ambivalentie: achter de bijna hysterische opgewektheid gaat doorgaans een intrieste, gekwelde ziel schuil. De grootste zotskappen op het scherm vertoeven thuis in een existentiële crisis of in een regelrechte depressie, dat leren ons al die tijdschrifteninterviews waarin BVs (zoals Felice) steevast hun ernstig gezicht opzetten.Geldt dat ook voor de modale Vlamingen die vandaag met een feestneus op de tram of bus stappen? Zullen ook de broers, zusters, ouders, vrienden, kennissen van omvergereden gezinsleden blijgezind deelnemen aan deze carnavaleske actie voor meer verkeersveiligheid? Of gaat het om gecamoufleerd rampentoerisme, waarbij we onder het mom van het goede doel eens goed zot kunnen doen in de hoop s avonds een plaatsje tussen de straatinterviews in het tv-journaal te bemachtigen? Het neusje van de Humo-zalm doet het laatste vermoeden: in hetzelfde clownnummer staat naast het interview met Bart en Tom Woestijnvis een paginagrote advertentie voor knalrode Peugeot-wagens. De reclameslogan Daar ga je van fluiten had net zo goed een typische titel voor een Humo-artikel kunnen zijn. Ultieme ironie van de redactie of gewoon slechte smaak? Geen van de twee, wel het bewijs van het failliet van dit soort onafhankelijke pers. Het aloude excuus, namelijk dat de reclameregie en de redactie twee aparte baanvakken zijn, voldoet al lang niet meer. Met de doorgedreven fotomanipulaties in het hele nummer (overal rode neuzen) bewijst het blad eigenhandig dat het wel kan om (zelf)promotie en journalistieke bijdragen op elkaar af te stemmen. Onder het motto Alles kan leuker misschien nog een tip voor een volgende actie. Nu de neuzen zijn verdeeld en gemakkelijk kunnen worden gerecycleerd, lijkt het logische vervolg een afspraak met het bestuur van het openbaar vervoer te maken om in alle stations, op alle perrons, en in alle bussen en treinen een lachband af te spelen. Er is nu toch al vrolijke televisie en muziek op de Gentse trajecten. Kamagurka, de Held van Humo, voorspelde het al veel lichtjaren geleden: In het heelal is t alle dagen carnaval, en het heelal is overal.Herman ASSELBERGHSEdwin CARELS