Advertentie

Creatief met managementvennootschappen: zorg dat je er zelf nog uit wijs raakt

Veel geld verdienen en zo weinig mogelijk belastingen betalen. De droom van elke zakenman? In de zoektocht naar dat ideaal laten sommigen zich wel eens een beetje gaan. De oprichting van een managementvennootschap lijkt op het eerste zicht een wondermiddel, maar is zeker niet vrij van risicos. Het beoefenen van boekhoudkundige spitstechnologie dient gepaard te gaan met discipline en realiteitszin, want RSZ en fiscus waken.

Managementvennootschappen kunnen de aansprakelijkheid helpen beperken en de fiscaliteit optimaliseren. Een managementvennootschap is een persoonlijke vennootschap, opgericht en aangewend met het oog op de uitoefening van een professionele activiteit die functioneel in een groepsgewijze onderneming is geïntegreerd. Tussen de managementvennootschap en een andere onderneming wordt vaak een overeenkomst afgesloten waarin de managementvennootschap zich verbindt om tegen vergoeding, de effectieve leiding van de onderneming op zich te nemen. De activiteit, door de managementvennootschap uitgeoefend, is vaak van leidinggevende en adviserende aard. Maar niet alle taken die in het kader van een arbeidsovereenkomst in de onderneming uitgeoefend worden, zijn geschikt voor de onafhankelijke en zelfstandige uitoefening in het kader van een managementovereenkomst. Bedrijfsrevisor Guy Parmentier: In de praktijk stelt men vast dat de managementvennootschap vaak wordt gebruikt om kaderleden-bedienden onderdak te geven. Voor een kaderlid met een hoog inkomen is het interessanter onder de vennootschapsbelasting te ressorteren, dan als natuurlijke persoon belast te worden. Voor de werkgever scheelt het een stuk in de werkgeversbijdragen. Dat kan problemen geven bij RSZ-controles, wanneer blijkt dat beide partijen zich niet aan de nieuwe verhouding hebben aangepast.De werkgever wil immers vaak tegelijk over sommige taken het gezag- en controlerecht behouden en de werknemer wil zijn bescherming behouden. Dat uit zich dan in het opstellen van allerlei clausules, bijvoorbeeld met betrekking tot de opzegtermijnen, die eigenlijk aantonen dat er nog sprake is van een arbeidsrelatie en die de RSZ zullen aansporen om alsnog patronale bijdragen te eisen van de werkgever. Het risico ligt bij hem. De arbeidsrechtbank vindt dit een slinkse manier om de sociale wetgeving te omzeilen en beschouwt dit als een soort schijnzelfstandigheid. Als de werkelijke beroepsuitoefening feitelijk het uitoefenen van een werknemersstatuut betreft, zal elke juridische constructie in strijd zijn met het wettelijk gedefinieerde werknemersstatuut.Het werkelijk doel van de vennootschap moet strikt geïnterpreteerd worden zoals omschreven in de statuten van de vennootschap. Bovendien mag dit doel niet ongeoorloofd zijn of in strijd met de openbare orde. Dat betekent dat men een inbreuk begaat wanneer een zogenaamde managementvennootschap wordt opgericht met het oog op het omzeilen van de sociale wetgeving. Concreet houdt dit in dat men een keuze moet maken: zelfstandig zijn of bediende blijven en daar de gevolgen van dragen, met andere woorden zijn gedrag wijzigen.De bestuurder van een vennootschap is steeds een zelfstandige vermits hij geen band van ondergeschiktheid kent. Nochtans kan hij tegelijk bediende zijn, wanneer aan twee voorwaarden voldaan is: hij moet een taak vervullen die duidelijk onderscheiden is van zijn bestuurdersambt en dat verschil moet duidelijk genoeg zijn. Dat wil zeggen: aan de ene functie moet een einde kunnen gemaakt worden, terwijl de andere kan blijven voortbestaan. Ten tweede moet de bestuurder in de uitoefening van zijn mandaat als bestuurder zich tegenover de vennootschap in een ondergeschikt verband bevinden. Parmentier: De bestuurder valt in principe onder het sociaal statuut van de zelfstandigen voor de sociale zekerheidswetgeving. Zodra hij de opdracht van bestuurder uitoefent in een Belgische vennootschap, wordt hij verondersteld een zelfstandige activiteit uit te oefenen die verzekeringsplichtig is, tenzij hij kan bewijzen dat hij zijn mandaat kosteloos uitoefent. Anderzijds volstaat de benoeming tot bestuurder niet om als zelfstandige erkend te worden en verzekeringsplichtig te zijn: hij moet ook werkelijk een beroepsactiviteit uitoefenen. De Rijksdienst voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ) heeft de taak aan te tonen dat de betrokken bestuurder zijn opdracht heeft aanvaard en dus ook uitoefent.Kosten bewijzenIn de statuten van de vennootschap wordt vastgelegd of en hoeveel salaris toekomt aan de bestuurders. In de praktijk kan een managementvennootschap op twee manieren gebruikt worden om inkomsten uit een exploitatievennootschap te verwerven. Parmentier: In het eerste geval is de managementvennootschap bestuurder in een exploitatievennootschap die de vorm van een NV heeft aangenomen. Stel, een natuurlijke persoon is bestuurder in een vennootschap. Om zijn aansprakelijkheid te beperken richt hij een NV op. Die oefent het mandaat van bestuurder uit in de andere vennootschap. Het mandaat van een bestuurder kan bezoldigd zijn. Als dit mandaat wordt uitgeoefend door een natuurlijke persoon, dan vormt dit inkomen de basis voor de berekening van de zelfstandige bijdragen en zal het inkomen gevoegd worden bij de andere inkomsten van de natuurlijke persoon. Als de managementvennootschap optreedt als bestuurder, dan zal er slechts een bijdrage verschuldigd zijn aan de zelfstandige kas ten belope van 12.500 frank. Verder zal het inkomen onderworpen zijn aan de vennootschapsbelasting in plaats van aan de personenbelasting. Bovendien kan het mandaat van bestuurder vergoed worden zonder BTW.Een tweede mogelijkheid bestaat erin dat de managementvennootschap prestaties factureert aan de exploitatievennootschap. In die situatie presteert de managementvennootschap diensten. Hier wordt wel BTW in aanmerking genomen. Fiscaal moet je in die constructie veel aandacht hebben voor de economische realiteit, waarschuwt Parmentier. De exploitatievennootschap zou immers wel eens vragen kunnen krijgen omtrent de werkelijkheid van de gemaakte kosten.Dat overkwam destijds Dominique de Clerck, de jongste telg van Beaulieu-stichter Roger. Zijn NV Steenhout werd begin 1989 opgericht met het oog op de aankoop en renovatie van een kasteel in Galmaarden. De vennootschap kreeg echter een breder doel dan dat van een patrimoniumvennootschap. De Clerck brouwde van de NV een groothandel in landbouwgrondstoffen, levende dieren en tweedehandsautos, een managementvennootschap en een tradingmaatschappij. Officieel hielden De Clerck en zijn echtgenote nooit domicilie in het kasteel, maar de cel die sinds 1990 onderzoek voerde naar de financiële lotgevallen van de Beaulieu-groep, ontdekte ter plaatse onder meer een paardenfokkerij en een collectie van een twintigtal Aston Martins, wat erop wees dat De Clerck wel degelijk in het kasteel resideerde. Naast huispersoneel en stalknechten bleken op de betaalrol van NV Steenhout bovendien een reeks kaderleden van Beaulieu Wielsbeke en de holglasgroep Verlipack te staan, die door de managementvennootschap NV Steenhout werden uitgeleend aan exploitatiemaatschappijen van Beaulieu en Verlipack. Steenhout factureerde die diensten, wat de vennootschap omzet opbracht en mogelijkheden om kosten in te brengen. De aankoop van de collectie wagens en haver voor de paarden werden aldus feitelijk op de schatkist afgewenteld. Officieel wordt Steenhout gebruikt voor de ontvangst van leveranciers, klanten en andere relaties van de groep, maar de BBI zag dat anders en presenteerde de Clercq een rekening van iets minder dan 380 miljoen frank wegens vermenging van persoonlijke belangen met die van exploitatiemaatschappijen.Parmentier: Wie een vennootschap wenst op te richten, moet een keuze maken uit een aantal vennootschapsvormen. Vanuit het standpunt van de vennootschapsbelasting worden alle vennootschapsvormen gelijk behandeld. Dat betekent dat wat verworpen kosten zijn bij de ene vennootschapsvorm, dat ook zijn in de andere vennootschapsvorm. De ontvangende vennootschap moet de kosten kunnen bewijzen en daar gaan er veel de mist in. Dikwijls heeft men niets voorbereid tegen de tijd dat de controle zich voordoet. Men is slordig met bewijzen, de details is men vergeten en bijgevolg worden de kosten door de administratie verworpen. Men vergeet ook wel eens dat wie beweert een bepaalde taak te hebben uitgeoefend, ook over de nodige kwalificaties moet beschikken. Een uitspraak van het hof van beroep van Antwerpen van 1993 illustreerde dat. De dame die zogezegd de boekhouding deed voor de exploitatievennootschap, kende niets af van boekhouding en beschikte niet eens over de nodige software.VergoedingEen managementvennootschap kan in elk geval nooit daden van bestuur in de exploitatievennootschap omvatten, want die kunnen enkel door de bestuurders worden gesteld, ingevolge de orgaantheorie. Daden van bestuur dienen dus gesteld te worden in functie van het mandaat van bestuurder en niet in functie van een dienstverleningsovereenkomst. In het algemeen kan gesteld worden dat er zich geen problemen zouden mogen stellen in zoverre de vergoedingen van de bestuurders-vennootschappen verantwoord en niet overdreven zijn. Naarmate de vergoedingen hoger liggen, vergroot de kans op discussie. Een natuurlijk persoon die onbezoldigd bestuurder is in een vennootschap en tegelijk in een managementvennootschap prestaties aanrekent, wekt de aandacht, zegt Parmentier. Het komt de administratie merkwaardig over wanneer een natuurlijk persoon gratis werkt of goedkoper. Men gaat er te vaak van uit dat een managementvennootschap louter rozengeur en maneschijn brengt. Het is zeker een autostrade die je kan volgen, maar let op dat je niet in de gracht verzeild raakt. Men moet goed het onderscheid maken tussen simulatie, zeg maar fraude, en de bedrijfseconomische realiteit. Als je als belastingplichtige een constructie opzet, moet je die ook kunnen verantwoorden. Vermoedelijk laten veel zaakvoerders dat over aan hun adviseurs, maar vergeten ze zich te gedragen volgens de vormvereisten van die situatie. Zo blijven er bijvoorbeeld veel als natuurlijke persoon hun documenten ondertekenen. Of het wordt allemaal zo ingewikkeld dat ze er na verloop van tijd, bijvoorbeeld bij een controle, al lang zelf niet meer uit wijs raken. Karlien VAN DE VELDEGuy Parmentier is een van de docenten op een seminarie over de managementvennootschap, dat plaats vindt op 25 april in Edegem. Voor meer info: Tijd Academie, Posthoflei 3, bus 9, 2600 Berchem, tel: 03/286.05.62, fax: 03/286.04.60, e-mail: academie@tijd.be

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud