De dwergen van Botero

De uit Colombia afkomstige maar in Europa wonende Fernando Botero kennen we van zijn mollige, kleurrijke, wat dwergachtige familiefiguren die folklore aan humor paren. Hij vertegenwoordigt daarmee in de beeldende kunst wat Isabel Allende in de Latijns-Amerikaanse literatuur representeert: het magisch realisme. Botero is bezwangerd door magie en figuratie. Niet alleen als schilder en beeldhouwer maar ook als collectioneur, zo kan nu worden vastgesteld aan de hand van Boteros privé-verzameling, een topcollectie van schilderijen, tekeningen en beelden waarin het figuratieve de boventoon voert. De collectie die tot 9 juli in Madrid wordt tentoongesteld, heeft een zotte voorgeschiedenis. Bedoeld om de muren van zijn ateliers en woningen in Monaco, New York, Mexico-Stad, Parijs en Pietrasanta (Italië) te vullen, volgde Botero aanvankelijk alleen zijn eigen voorkeur. Maar vier jaar geleden besloot hij de verzameling te schenken aan een dit najaar te openen museum in de Colombiaanse hoofdstad Bogotá. Daarom wilde hij de collectie toch ook een educatief karakter geven, waardoor het toch al niet kinderachtige aantal impressionisten in versneld tempo werd aangevuld met topwerken uit het abstracte expressionisme (Stella, De Kooning, Motherwell, Rauschenberg), een doek van Cobra-schilder Asger Jorn, een Bacon, een paar surrealisten (een maffe buste van Dalí en een karakteristiek werk van Paul Delvaux), alsmede enkele Spaanse modernen (Tápies, Barceló, Miró) en verder een enkele kubist, wat popart, een beetje neofiguratief en altijd met dezelfde goede smaak voor vormgeving kleur en expressie.Voor mij gaat het om de persoonlijke taal van de natuur. Want zo is kunst: hetzelfde zeggen op een andere manier. Daarom heb ik het altijd gezocht in het figuratieve. Het moet een evenwicht zijn tussen decoratieve en expressionistische elementen. Abstracte kunst is nooit aan mij besteed geweest, ook al moet ik toegeven dat het een van de belangrijkste stromingen van de jongste honderd jaar is, verklaarde Botero in Madrid. Zo verzamelde hij een collectie van tachtig werken met een geschatte waarde van 30 miljoen dollar. En toen kwam het probleem. Want kun je zoveel waarde nog ongemoeid op diverse plaatsen aan de muur hangen? Het antwoord was nee, reden waarom de meeste werken werden opgeslagen in een kluis in Zwitserland. Voor het eerst heeft de collectie die kluis nu verlaten, eigenlijk al op weg naar Colombia maar met een tussenstop in Madrid waar Botero zich altijd al kind aan huis heeft gevoeld. Het resultaat is verbluffend. Niet vaak is zon bonte verzameling van topwerken in één ruimte te bewonderen. Zelden ook kan het contrast in figuratie in één ruimte zo extreem zijn geweest als tussen Boteros familieportret (ma, pa, zoon, dochter en poes Dikkop en bovendien het enige eigen werk op deze tentoonstelling) en het iel gelijnde portret van Giacomettis favoriete hoer Carolina. Vrouwen rijgen de rode draad door de collectie: Naakte vrouw op stoel van Pierre Bonnard (Boteros favoriete doek), Vera Sergine van Renoir, Vrouw op het toilet van Edgar Degas, Vrouw gezien vanaf links van Oscar Kokoschka, Madame La Fontaine van Edouard Vuillard, Barones D. van Kees van Dongen, Buste van jong meisje van Balthus, Moeder en kind van Max Beckmann (Boteros favoriete schilder), Vrouw met hoed van Picasso en het beeld Reclining figure nr. 7 van Henry Moore. Allemaal werken die ontroering, verbazing en nieuwsgierigheid verwekken en de bezoeker mee voeren naar die wondere wereld van het magisch realisme.Volledig kan een privé-collectie nooit zijn tenzij je Thyssen-Bornemisza of Queen Elisabeth heet. Het liefst zou Botero graag nog een Van Gogh, een Cezanne en een Gauguin hebben gehad. Maar ach, als je naast de al genoemde werken en schilders ook enkele Dubuffets, Braques en Legers kunt laten zien, als je enkele schitterende beelden bezit van Max Ernst en als je bovendien werken in huis hebt van impressionisten als Corot, Monet (vertegenwoordigd met het doek De Gelderse Kade in Amsterdam in de winter, Sisley, Chagall, Boudin, Grosz en Toulouse-Lautrec dan heb je toch een niet alledaags representatief overzicht van Europese en Amerikaanse schilderkunst. En wat wellicht nog het belangrijkst is: Botero creëert straks met deze donatie een oase van overpeinzing in een door geweld verscheurd land. HBVan Corot tot Barceló.Collectie Fernando Botero.Tot 9 juli in de expositiezaal vande Stichting Santander Central Hispano,Calle Marqués de Villamagna 3in Madrid. Toegang gratis.Werkdagen: 11 -14 uur en 17 -21 uur.Zon- en feestdagen: 11 -14u.30.Maandag gesloten.