Advertentie
Advertentie

De Europese Unie heeft een voorbeeldrol inzake globalisering

Economische welvaart, ecologische kwaliteit, sociale rechtvaardigheid, democratie, participatie en welzijn dienen hand in hand te gaan. Ze vragen van ondernemers bewust mensgericht ondernemen en duurzaam economisch denken, ook als het globalisering betreft. Ondernemers van het Verbond van Kristelijke Werkgevers (VKW) vertrekkend vanuit de VKW-missie willen hier mee verantwoordelijkheid opnemen. Na de economische stroomversnelling van de laatste tien jaar is er nood aan reflexie. In deze tekst willen we de wereldeconomie vanuit een wereldperspectief bekijken, economie dient daarbij om armoede en honger uit te sluiten en kennis te helpen verspreiden. Wij staan een krachtig en hedendaags herverdelend Rijnlandmodel voor, al zeker in Europa en in een analoge vorm voor de hele wereld. De Europese Unie moet en kan hier vanuit een aantal waarden het voortouw nemen. De Verklaring van Laken gaat impliciet over het maatschappijmodel dat de Europese Unie wil aanhangen en uitdragen.Grote groepen mensen in vrij veel landen vinden geen aansluiting en zijn te zwak om economisch welke veldslag dan ook te winnen. De macht van internationaal opererende ondernemingen lijkt toe te nemen bij gebrek aan valabele tegenmacht: het kader om het bedrijfsleven aan te sturen, dient beter uitgewerkt. De mens als aandeelhouder lijkt sterker dan de werkende mens. De beweging van de anders-globalisten ziet sommige zaken goed. Andere door sommigen onder de antiglobalisten aangehangen doelen vormen waarschijnlijk een geregelde achteruitgang in welvaart voor de hele wereld: er is echter geen welzijn zonder welvaart. Een gesprek is noodzakelijk. Ook het VKW is daarbij voor een ethische vorm van globalisering.Laat ons ook eens kijken naar de goede kanten van het economische systeem uit het noordelijke halfrond. 1) We stimuleren het vrije initiatief en de ondernemerszin. Zelfontwikkeling en arbeid zijn goede zaken: Multatuli stelt in het verhaal van Saïdjah en Adinda herhaaldelijk dat er geen groter plezier is dan het oogsten van de paddirijst die zelf geplant is. 2) Innovatie staat hoog aangeschreven: ze helpt personen aan een beter bestaan. Vastgeroeste ideeën worden bevraagd. 3) Er is de vrij algemene welstand die het systeem met zich meebrengt voor het grootste deel van de bevolking in die landen die aan de top van het systeem staan. Een draagvlak voor de wereldeconomie en voor welzijn in de wereld wordt aldus geschapen. De koek wordt groter. Kansen worden geschapen. 4) We streven naar kostenefficiëntie, kapitaalaccumulatie en de redelijke beloning van arbeid en kapitaal.PrioriteitenLaat duidelijk zijn dat in het economische systeem zowel als in de individuele levens er meer van belang is dan welvaart alleen, hoewel welvaart fundamenteel is.Wat betekent dit voor de wereld en haar economie? Drie prioriteiten: 1) Handelsstromen, financiële en arbeidsstromen kunnen dan waarschijnlijk, mits afspraken, wel sterk geliberaliseerd worden in het noordelijke halfrond, inclusief de openstelling voor de vrije import vanuit alle minder gunstig geklasseerde landen. Deze minder gunstig geklasseerde landen hebben alle recht om zich te ontwikkelen zoals zij dat wensen, met alle aandacht voor de eigen bevolking en eventueel met maatregelen ter bescherming van de eigen kapitaal- en arbeidsmarkt en van de eigen productie. 2) Toch is er een sterkere politieke tegenmacht nodig, een kader ter aansturing van het bedrijfsleven dat het ongebreidelde winstbejag inperkt (winst is een middel tot continuïteit) en daarbij de nadruk legt op de bestemming van de winsten. Een kader dat overdreven marktmacht strenger beknot dan vandaag het geval is bij monopolie- en kartelvorming en daarbij alle misbruiken effectief tegenwerkt. 3) Ontwikkelingshulp gericht op scholing, gezondheid, infrastructuur en investeringssteun en die eindelijk dan toch de lang beloofde 0,7 procent van het BBP overschrijdt tot op wereldschaal herverdelende herstelbetalingen toe. Het adagium blijft gelden: Trade not aid only. VisievormingWat betekent dit voor bedrijven? Drie prioriteiten: 1) Bedrijven kunnen het voorbeeld geven en waardenbewust ondernemen los van een kortzichtige, gejaagde en cashgerichte shareholdermentaliteit naar Angelsaksisch model (slecht gecompenseerd met caritatieve werken): een bedrijf is meer dan financiële winstmaximalisatie en kapitaalbescherming alleen. 2) Bedrijven dienen zich ook commercieel bewust te zijn dat overheden, werknemers en klanten van bedrijven die de elementaire minimumregels rond arbeid, milieu en kapitaal ergens in de wereld met voeten treden, gemakkelijk hun maatschappelijk vertrouwen in het betreffende bedrijf kunnen opzeggen. Een bedrijf is nooit waardenneutraal en los van de omringende maatschappij te zien. 3) Investeren in mensen is de boodschap, delen van de vruchten van de prestatie het doel.VKW wil uitdrukkelijk aan visievorming over ethische globalisering werken in de komende maanden samen met ondernemers en geïnteresseerde organisaties. Phil ip SAVELKOULde auteur is regiodirecteurVKW Brussel en Halle-Vilvoorde