De hoorn der godheid

Gjallarhorn is volgens de Noorse mythologie genoemd naar de hoorn van de godheid Heimdal waarmee hij zijn boodschappen naar de mensheid blies. Duizenden jaren later doen vier muzikanten uit het Zweedstalige deel van Finland net hetzelfde, al gebruiken ze daarvoor een unieke muzikale mengvorm.Gjallarhorn is op zijn minst een vreemde band. Al sinds de oprichting onderscheidt het ensemble zich van andere noordelijke groepen door invloeden uit alle werelddelen te integreren in hun muziek. De composities zitten diep verankerd in de traditie van de Scandinavische volksmuziek. Maar ze worden opengetrokken door toevoeging van instrumenten die gemeengoed zijn in andere etnische bevolkingsgroepen, vaak aan de andere kant van de aardbol. De drone (soort zware, constante ondertoon) van de Australische slideridoo, de ritmes van de Afrikaanse djembé en de Braziliaanse berimbau of Indiase snaarinstrumenten,... Op een of andere manier mengen ze naadloos met de Finse, IJslandse en Zweedse vocalen en een resem Scandinavische snaarinstrumenten. Net als voorgangers Ranarop (1997) en Sjofn (2000) is Grimborg volledig akoestisch. Maar er wordt nog dieper in de traditie gedoken en er is ruimte voor wat jazzy improvisaties of Indiase stembuigingen. Boegbeeld, zangeres en violiste Jenny Wilhelms licht toe.Mystieke muzikale reisJenny Wilhelms: De titel van de plaat, Grimborg, verwijst naar de oeroude stenen doolhoven die je aan de westkust van Finland aantreft. Daar werden rituelen uitgevoerd die als basisthema transformatie hadden. Je moest als het ware eerst jezelf verbergen om daarna, via een reis door de diepere lagen van het onderbewuste, je echte zelf te ontdekken en de ware liefde te winnen. Allemaal zeer spiritueel en ingebakken in de traditie van de volkeren die er toen leefden. Die hadden nog nooit van het commercieel uitgebuite new age gehoord. Gjallarhorn wil een mystieke muzikale reis aanbieden, een reis waarin mensen kunnen wegdromen. Je treft hier ballades en menuetten uit Finland, Noorwegen en Zweden aan met traditionele teksten. Ik heb een voorliefde voor middeleeuwse ballades waarin rondtrekkende minstrelen vertellen wat ze allemaal hebben meegemaakt.De eilandengroep waar ik vandaan kom, is zo geïsoleerd dat het zingen van liederen er nog steeds een zeer belangrijke functie heeft. Die eilanden vormen de grens tussen Finland en Zweden. Wie daar woont, is trots op zijn culturele eigenheid. Dat maakt ook dat muzikanten er elk een eigen visie of manier van vioolspelen op nahouden. Ik kan heel wat opzoekwerk verrichten aan de universiteit van Helsinki. Je kan er volksmuziek studeren, dat bestaat alleen in Scandinavische landen. Wat ik tijdens mijn studies oppik, integreer ik in mijn muziek. Voor Grimborg ben ik in archieven met oude geluidsopnamen gedoken. De geluidskwaliteit is vaak erbarmelijk, maar het geeft me een kick om die teksten te horen en de muziek te beleven. En zo ontwikkel je een band met een muziekstijl die mijlenver verwijderd ligt van waar je zelf mee opgroeide. Ik voel me bijvoorbeeld gevoelsmatig zeer verwant met de Indiase klassieke muziek. Je begint daar dan veel naar te luisteren en voor je het beseft, integreer je elementen uit die muziek in je eigen composities. Ik stond aanvankelijk weigerachtig tegenover het gebruik van een didgeridoo. Heel wat bands gebruiken dat instrument louter als een exotisch curiosum. Tot ik onze oude vioolstukken begeleid hoorde door een fabuleuze didgeridoospeler. Dat ging zo mooi samen dat het instrument aan de basis van heel wat composities ligt.Ik wil een brug slaan tussen verschillende etnische culturen maar ook een pop- of een jazzpubliek bereiken. We hebben bijvoorbeeld op het Deense Roskilde Festival gespeeld waar zo goed als niemand onze muziek kende, maar er werd toch aandachtig geluisterd. Heel wat jongeren kwamen me achteraf vertellen dat ze het prachtig vonden. Ook in Dranouter konden we op een warme ontvangst rekenen, wat bewijst dat jullie met een open geest naar muziek luisteren. DFGJALLARHORNGrimborg is verschenen op Fréa Records dat hier door Music & Words verdeeld wordt. Gjallarhorn live: 29/11, CC Guldenberg, Wevelgem (056/43.34.95), 30/11, CC Stroming, Evergem (09/358.51.00), 1/12, CC De Ploter, Ternat (02/582.44.33), 4/12, CC De Spil, Roeselare (051/26.57.00), 6/12, CC Hasselt (011/22.99.33), 7/12, CC De Warande, Turnhout (014/41.69.91), 8/12, CC De Meent, Beersel (02/380.23.85), 10/12, CC De Minnepoort, Leuven (016/22.21.13), 11/12, CC Ter Rivieren, Deurne (03/360.85.65), 12/12, CC Achter Olmen, Maaseik (089/56.99.56). Meer inlichtingen op www.gjallarhorn.com