De informatie temmen

Ondernemers zien zich nog steeds geplaatst voor dat ene paradigma: kennis is macht en kennis is eigen aan mensen, niet aan processen, strategieën of procedures. Dus moeten managers proberen die kennis de voornaamste productiefactor te controleren en zeker ook te plannen. De technische middelen zijn daar zeker voor beschikbaar, al moet de hype over het internet ook hier gerelativeerd worden wanneer het op het betrekken van informatie en kennis aankomt. Ook met opleiding zit het meestal goed en sommige bedrijven hebben zelfs een kennismanager in dienst.Volstaat dat allemaal? Voor Mathieu Weggeman kan het altijd beter, en hij illustreert hoeveel beter het kan in Kennismanagement in de praktijk. Weggeman is hoogleraar organisatiekunde aan de Technische Universiteit Eindhoven en adviseur en consulent voor diverse bedrijven.Het zit ook al niet mee voor managers: de buitenwereld is erg grillig geworden. Olieprijzen gaan op en neer, bedrijven hier gaan failliet omdat in een ver land iets misgaat met de lokale productie of omdat een lokale munt ineenstort, bedrijven die nog nooit winst maakten gaan voor grote sommen in hun geheel over de toonbank, investeerders beleggen liever in hype dan in reële waarden.Hiërarchen moeten dus af van het idee dat zij met behulp van het beheersingsparadigma grip zouden kunnen houden op de wereld onder hen, stelt Weggeman somber. Maar wat is dan het alternatief? Chaosmanagement? Neen, dan is een ander alternatief beter: Accepteren dat het in toenemende mate een illusie is te menen dat een organisatie bestuurd kan worden op basis van het principe: de top denkt na, de vloer voert uit.Daar zit inderdaad het probleem. De bestuurders kunnen de enorme hoeveelheden informatie niet aan, daarenboven is die informatie te weinig stabiel. Daarom mogen zij niet langer meer van de veronderstelling uitgaan dat het denkwerk alleen hun zaakje is. Iedereen dient daarvoor ingeschakeld te worden, maar iedereen op zijn of haar niveau.De manager heeft bijgevolg niet veel andere mogelijkheden dan te vertrouwen op de loyaliteit en de kennis van zijn mensen, besluit Weggeman. En die kennis is steeds meer een vorm van specialisatie, want iedereen op elk niveau wordt gewoonweg door te veel informatie overspoeld. De juiste kennis kunnen selecteren en deze vervolgens analyseren en toepassen - om mensen die dat kunnen zitten managers te springen.Maar nog steeds is het in veel organisaties droevig gesteld met kennismanagement en overdracht en dat soort dingen, vindt Weggeman. Toch is er hoop: kennismanagement zit duidelijk in de lift, dat zie je ook aan het aantal boeken over het onderwerp. Weggeman heeft in het zijne een aantal praktische toepassingen weergegeven, op deskundige academische leest verklaard, zonder dat hij daarbij de concrete aanbevelingen en de lichtende voorbeelden zou vergeten zijn. GELMathieu Weggeman. Kennismanagement: de praktijk. Scriptum Management, Schiedam, 2000. Gebonden, 243 blz., ISBN 9055941808.