De kat is in de zak

BIOLOGIE De kat, feiten & raadsels Gerard Lippert en Jose Moinaut2003, Brussel, VUBPress, 173 blz., 34,50 euro, ISBN 90-5487-345-0. (tijd) - De Stones of the Beatles? Billen of borsten? Kaas of jam? Katten of honden? Er zijn ook dubbele of meervoudige voorkeuren. Niet of/of maar en/en. Daar gaan de schrijvers van dit boek niet vanuit, zij kiezen ondubbelzinnig voor de kat, zowat het allerhoogste wat de schepping of evolutie heeft voortgebracht. Een dierenarts met aanleg voor het spirituele en een schrijver die zich 'historicus van de kat' noemt, hebben uitgerekend bij een universitaire uitgeverij een merkwaardig kattenboek gepubliceerd. Er bestaan 33 belangrijke, erkende kattenrassen. Daarbij is er nog een vijftigtal soorten, ingedeeld volgens de kleur, de lengte en de dikte van de pels. Er zijn ook kale katten (Sfinx). De kop is rond of driehoekig, de snuit lang of plat, de staart kort of lang, pluimend of gekruld. Er bestaat een kattensoort zonder staart, de Manx. Een evolutionaire verklaring is er nog niet voor gevonden. Naast de fysieke en rasgebonden verschillen zien alle katten er ongeveer hetzelfde uit. De Chinese leider Deng wist dat al. Hij zei: 'Het maakt niet uit of een kat grijs of wit is, als ze maar muizen vangt.' Haar nut als huisdier is maar een aspect. Dolfijn De kat, zo leren wij nog, is eigenlijk de dolfijn van het land. De dolfijn zou dan de kat van de zee zijn. Beide dieren zouden over een rijke woordenschat beschikken. Het verschil is dat de dolfijn gekoesterd wordt als redder, terwijl de kat in de loop der eeuwen verguisd, verketterd en vermoord is. De kattenhaat werd gestimuleerd door de katholieke kerk. Het dier werd van torens gegooid, of tot as verbrand, naargelang het de feestdag van Sint-Jan of Aswoensdag was. De kat was gezonden door de duivel, een bondgenoot van heksen. Katten werden in de muren van huizen gemetseld om de geesten te bezweren. Ze werden geofferd om een goede oogst te bekomen. In andere culturen heeft de kat een goddelijke roeping. In Birma en Siam zijn katten tempelwachters. In China moeten zij het verblijf van de doden aangenamer maken. De Daikoku, een Japanse zwarte kat hoog gezeten op twee zakken rijst, is een van de zeven goden van geluk. Volgens de Griekse mythologie werd de kat geschapen door Diana, ook Artemis genaamd, symbool van de maan. De kat zou meer wijsheid en macht bezitten dan de leeuw, die toegeschreven wordt aan Apollo. Wetenschap Schilders, kunstenaars, schrijvers hebben een boontje voor katten. Onze eigenste Herge liet zijn held Kuifje dan wel rondtrekken met de hond Bobby. Maar thuis hield de striptekenaar er zelf een Siamees op na. Ze trad op in twee van zijn albums: in 'De 7 kristallen bollen' en in 'De juwelen van Bianca Castafiore'. In 1978 werd in Parijs de Verklaring van de Rechten van de Vrije Kat afgekondigd. 'Een kat vrijlaten kost minder dan een zwerfkat vernietigen', zegt de vereniging. Er wordt nog al te veel vivisectie op katten (en andere dieren) gepleegd. Vivisectie betekent: levend versnijden, met het oog op medische of andere proefnemingen. Als een dier weerstand biedt, zegt het handboek, gaat men over tot een halve versmachting, door het op eender welke manier op te hangen of met de vergiftigde pijl te kalmeren. Aangezien het moeilijk is de kat een muilkorf om te doen, naait men haar muil toe. In de Verenigde Staten nam men van gecastreerde katten de wervelkolom en de ogen weg, om te zien hoe die verminkingen het seksueel gedrag beinvloeden. In Belgie komt de helft van de katten voor vivisectie uit de asielen. Andere worden gewoon op straat opgepikt, gestolen, ontvoerd. De hersenen van het genie Albert Einstein zouden katachtige trekjes hebben vertoond. De twee hersenhelften zijn symmetrisch, de cortex neemt de vorm van een M aan, net als bij de kat. Daarom zou de ontdekker van de relativiteitstheorie een grote trillingsgevoeligheid hebben gehad, waarmee hij als geen ander tijd en ruimte kon meten en inschatten. De bron van dit verhaal is niet vermeld. Alleen, Albert Einstein werd volgens de Chinese horoscoop onder het teken van de kat geboren. Niet alles in dit boek is even wetenschappelijk, maar interessant is het wel, mede door de 150 doorgaans prachtige illustraties. 'De kat, feiten & raadsels' is verschenen op groot formaat en op glanspapier. Jef COECK