De nieuwe wereldorde

Er zijn weinig hedendaagse kunstenaars die met hun werk zo nauw aansluiten bij internationale politieke gebeurtenissen als Frans Gentils (1951). Zijn tentoonstelling van tekeningen en schilderijen in de galerie De Zwarte Panter in Antwerpen, onder de titel De nieuwe wereldorde, lijkt wel vooruit te lopen op de oorlog in Irak. Gentils brengt met zijn grote tekeningen in houtskool en pastel en met zijn schilderijen chaotische taferelen in beeld. In zijn van symbolisme doortrokken expressionisme gaan de vormen van naakte menselijke lichamen over in balken gesmolten staal en stukken beton. De lucht is er verduisterd door stofwolken en rook. De mensen, wezenloos en ontzind, scharrelen tussen de puinhopen rond, die van de ineengestorte Twin Towers in New York, van een verkoold bos, van gebombardeerde steden, van een woestijn waar alleen petroleumboortorens overeind zijn blijven staan. Gentils tekent de gruwelijke visioenen van een nieuwe wereldorde, die tot stand gebracht is via destructie en dood. Het resterende leven dat er te zien is, herinnert aan het aapachtige stadium van de mens. Van de grond af aan moet opnieuw met de beschaving begonnen worden. Sommige van Gentils bladen hebben museale klasse. Ze zijn niet meteen geschikt als decoratie van een huiskamer. Tegelijk wordt in De Zwarte Panter het werk van twee fotografen getoond. De onderwerpen van de fotograaf Cor Hageman (1932) zijn verschillend, maar zijn alle documentair: de publieke wereld van podiumkunstenaars, waarin acteurs voor politici gehouden kunnen worden en omgekeerd, van de grootstad, van naamloze dorpen. Met een uitgesproken spel van contrasten tussen licht en donker, flitslicht en diepzwart, onthult Hageman kleine details die men doorgaans niet ziet. Hageman maakt poëzie van de banaliteit. De tweede fotograaf, Jaymes van Luppen (1953), brengt beelden van rotspartijen, neolithische graven, het zeildoek van een kazernetent. Hij heeft een bijzondere aandacht voor de materiaalweergave, in zoverre het materiaal door de tijd aangetast is. Zijn prints zijn even donker als de motieven zelf. Van Luppen slaagt er met zijn fotos in de toeschouwer op de plaats van de fotografeerde onderwerpen te brengen, knipperend met de ogen. De Zwarte Panter, Hoogstraat 70-72, 2000 Antwerpen. Tel.: 03/233.13.45. Tot 30 maart. Open van donderdag tot zondag van 13.30 tot 18 uur. Internationale grafiekbiënnaleIn Luik en omstreken wordt voor de vierde keer een grote internationale grafiekbiënnale gehouden. Er zijn niet minder dan 27 tentoonstellingen ineens. De hoofdtentoonstelling heeft plaats in het Musée dArt Moderne et dArt Contemporain, het Mamac. Maar ook andere musea in Luik en omgeving, culturele centra, kunstacademies, bibliotheken, de Luikse universiteit en privé-galeries doen mee. Het evenement toont het werk van 82 kunstenaars uit 19 verschillende landen, Duitsland, Engeland, België, Kroatië, Denemarken, Schotland, Spanje, Finland, Frankrijk, Litouwen, Italië, Noorwegen, Nederland, Polen, Rusland, Slovakije, Zweden, Zwitserland en Tsjechië. De hoofdtentoonstelling in het Mamac brengt erkende naast jonge kunstenaars samen. Het geheel vormt een uitzonderlijke vitrine van de hedendaagse prentkunst in Europa. Zowat alle technieken kan men er zien, van de ets en burijngravure, over de aquatint, naar de lithografie, de houtgravure en linosnede. Uiteraard worden ook werken getoond gemaakt met nieuwe technieken, zoals de digitale print. De prentkunst komt in de tentoonstelling soms letterlijk los van de muren, zij neemt de ruimte in, onder meer met de bedrukte steenkoolschoppen van Christophe Beaugé, de kostuums van Kestutis Vasiliunas, de dierenbeelden van Bénédicte Van Caloe, de installaties van Michel Cleempoel, de digitale drukken van Thomas Wyngaard of de gearchiveerde site van Cécile Massart. Er is een heel parcours te ontdekken. In het Mamac zelf, in het Prentenkabinet, wordt tegelijk een overzicht gegeven van het litografisch werk van Bram van Velde. In de Salle St Georges in het centrum van Luik is een honderdtal belangrijke werken van Alechinski tot Serra samengebracht. Het Museum voor Religieuze en Maaslandse Kunst brengt een thematische tentoonstelling van gedrukte godsdienstige prenten vanaf de 15de tot de 20ste eeuw. In de vroegere kerk St André stellen Jo Delahaut, Nic Joosen, Claire Mambourg, Gabriel Belgeonne, Jean-Luc Herman en Léon Wuidar hun werk ten toon. De Luikse kunstacademie onthaalt jonge Vlaamse etsers, voorgesteld door het culturele centrum De Markten in Brussel. Er zijn verder expos in de Universiteit van Luik, Galerie Vilenne en de bioscoop Churchill. Wie nog meer wil zien, kan naar het Gewestelijk Museum van Visé, galerie Arte Coppo in Verviers, galerie Juvénal in Hoei en La Chataigneraie in Flémalle. Vierde Internationale grafiekbiënnale, Cabinet des Estampes et des Dessins de la Ville de Liège, Mamac, Parc de la Boverie 3, 4020 Luik. Tel.: 04/342.39.23. Website: www.mamac.org/biennale2003.htm Tot 11 mei. Het Mamac is open van dinsdag tot zaterdag van 13 tot 18 uur, op zondag van 11.30 tot 16 uur. De catalogus kost 6 euro. De toegang bedraagt 3,80 euro. Samenstelling: Bert POPELIER