Advertentie
Advertentie

De revolutie van de rokers

Alle antirookcampagnes ten spijt daalt het aantal rokers niet in ons land. Rokers en niet-rokers blijven op hoffelijkheid aangewezen. Futuroloog Rolf Jensen voorspelt de toekomst van de rokers en houdt een verrassing achter de hand. Rokers zijn misschien outcasts, maar ze zijn wel de grootste vijfde colonne die er ooit op aarde rondwaarde. Roken, een state of the art.In 1999 werd reclame voor tabak verboden. Toch waren er in dat jaar meer rokers dan in 1998. Bijna één Belg op drie rookte elke dag. Vooral vrouwen roken steeds meer. Nu roken bijna drie vrouwen op tien. Dat waren er vijf jaar geleden nog geen twee op tien. Nog steeds beginnen veel jonge vrouwen met roken. Bijna vier op tien meisjes van 15 tot 24 jaar roken. Jongens van die leeftijd roken veel minder. Dat wil zeggen dat het aantal vrouwelijke rokers zal stijgen. De groep mannelijke rokers zal kleiner worden. Nu roken vier op tien mannen tussen 25 en 35 jaar.In 1999 werden in België en Luxemburg 19 miljard sigaretten verkocht. Dat is bijna 2 miljard meer dan in 1998. Maar veel van die sigaretten zouden naar Engeland gaan. Engelsen komen hier hun tabak inslaan. In Engeland is tabak dubbel zo duur. De verkoop van sigaretten bracht 67 miljard frank op. Bijna drie kwart van de prijs van tabak gaat via de accijns immers naar de staatskas.Wereldwijd worden ongeveer 4,6 biljoen sigaretten (230 miljard pakjes van twintig stuks) gerookt. Ondanks de harde inspanningen van de antitabakslobby zal dat cijfer tegen 2010 oplopen tot bijna 5 biljoen (250 miljard pakjes). De Belgische roker nam in 1987 de tiende plaats in van de zeventien bestudeerde landen in West-Europa. Hij verbruikte toen 71 pakjes. Statistisch had men berekend dat dat aantal in 2010 tot 51 pakjes zou slinken, een daling met 28,6 procent. Helaas, na twee jaar blijkt diezelfde gemiddelde Belg aan 95 pakjes per jaar toe te zijn.Roken is ondanks de weinige impact van campagnes of reclameverbod al een aantal jaren een bezigheid voor outcasts. En zelden zijn die outcasts zo talrijk geweest. Een Belg op drie rookt elke dag, dat is een vijfde colonne van meer dan 3 miljoen personen die zich het rookverbod in openbare gelegenheden en op vliegtuigen en kantoren laat welgevallen. De Deense futuroloog Rolf Jensen heeft een aardige theorie over de toekomst van de rokers. Zelf is hij een stevige pijplurker en monkelend geeft hij twee scenarios en een verrassing.Eerste veronderstelling: roken wordt totaal verboden. Dat is nu al het geval in Californië, waar je op sommige plaatsen ook niet meer buiten mag roken. Zegt Jensen: Het wordt wel een krachttoer want dat algemene verbod heeft aardig wat financiële repercussie voor de schatkist. Maar laten we stellen dat de Europese Unie de klus denkt te kunnen klaren en dat men er van uit gaat dat het verlies aan de ene kant door de te derven accijnzen op termijn goed gemaakt wordt door het uitschakelen van de meerkosten in de ziekteverzekering. Een algemeen rookverbod is te vergelijken met het alcoholverbod in de States in de jaren 30. De Grote Drooglegging had tot gevolg dat een malafide circuit ontstond. Het is dus niet denkbeeldig dat er illegale rooksalons komen die te vergelijken zijn met de opiumlokalen in Azië.Het tweede scenario is er een van de grote pacificatie: roken mag weer en er wordt een hoffelijkheidspact afgesloten tussen rokers en niet-rokers. Jensen ziet het wel gebeuren: Je kan de overheden een zekere hypocrisie verwijten. De uitstoot van CO2 is minstens even schadelijk voor de gezondheid als de sigarettenrook. Er zal verder een ontmoedigingspolitiek gevoerd worden, maar er komt een gedoogdbeleid. Dat zou best kunnen, nu men in enkele landen een progressieve aanpak overweegt te lanceren voor soft drugs. De uiterste consequentie zou er in bestaan cannabis en sigaretten op dezelfde manier te behandelen en te reglementeren.Maar ik heb dus ook nog een verrassingsscenario en dat is de opstand van de rokers. Als er geen duidelijk ja of nee komt, zouden de rokers wel eens kunnen beslissen hun enige troeven uit te spelen: hun aantal en de uitgesproken solidariteit die onder rokers heerst. Je kan de rokersklasse moeilijk een echte minderheid noemen en men bespeurt vooral in kantoren dat er een totaal nieuwe dynamiek ontstaan is na het invoeren van het rookverbod. Die dynamiek zorgt er onder andere voor dat er contacten ontstaan in de afgebakende zones voor de rokers en die trotseren elke hiërarchie. De secretaresse staat gewoon te paffen met de chef inkoop en een paar van de aandeelhouders. Rokers die er vroeger op aangekeken werden omdat ze iets te veel sigaretten bietsten van de collegas, krijgen nu meteen het pakje toegestoken als ze zonder vallen. En je moet bijvoorbeeld eens observeren hoe geanimeerd het er aan toe gaat aan de uitgangsdeuren van internationale luchthavens, waar reünies plaatsvinden tussen reizigers die tien uur zonder sigaret hebben doorstaan. Het is dus plausibel dat die solidariteit een revolutie in gang steekt. Als klanten van klasserestaurants op hun rechten gaan staan, dan zou er wel eens vlug een lokale overwinning geboekt kunnen worden die door de berichtgeving in de media al vlug een stokebrand kan veroorzaken. Dan beleven we de revolutie van de rokers. Het is een hypothese, maar wel een hele aanstekelijke.Het meest plausibele van de drie scenarios zou wel eens een gedoogbeleid kunnen zijn. In de Verenigde Staten bestaan nu al speciale rooksalons voor sigarenrokers (nota bene de rokerscategorie die samen met de pijprokers het hardst aangepakt werd nog voor de sigaret in de ban ging). Op Amerikaanse luchthavens (onder andere Ohara in Chicago) is er op zijn minst een rokersruimte en ook in Zürich en op andere Europese luchthavens komen er in de gates weer open rokersruimtes. Uitgerekend in het Europese en Amerikaanse luchtruim heerst een totaal rookverbod. De Europese maatschappijen zijn bij wijze van spreken nog heiliger dan de paus (men leze de Amerikanen). Uitgerekend Air California heeft rokersvluchten en American Airlines heeft die op zijn Aziatische vluchten. Bijna elke vliegtuigmaatschappij die op Japan vliegt laat het roken toe. Aeroflot is de meest buitenissige, want op alle vluchten van de Russische carrier is roken toegelaten. Op internet (Mikes Airlines List Page) circuleert een listing van wel 30 vliegtuigmaatschappijen die rokersvluchten hebben: onder andere Air Holland en de Duitse charterdochter van Lufthansa, Condor. Zelf hebben wij anderhalf jaar geleden gemerkt dat DAT, dochtermaatschappij van Sabena, op zijn minst vier rokersstoelen reserveerde op de verbinding Brussel-Berlijn.Dat reclame voor sigaretten zou aanzetten tot roken bij jongeren, is een zeer vage hypothese. Reclame heeft impact bij de twijfelaars om ze van het ene merk naar het andere te drijven en net zoals voor andere producten dient reclame ook om de verbruiker te bevestigen in zijn aankoop. De antirookcampagnes sorteren ook weinig effect. De uitsluiting van de rokers uit de openbare ruimte zou juist wel jongeren kunnen aanzetten om te roken als een vorm van protestgedrag.Toch is de rokerswereld aardig geschrokken van een recente publicatie van de Wereld Gezondheidsdienst over het oprukken van de chronische bronchitis. Alleen al in ons land zouden er 400.000 bronchitispatiënten zijn en het cijfer zal de komende jaren nog stijgen. Op wereldvlak zouden de longaandoeningen als doodsoorzaak van de vijfde naar de derde plaats verhuizen. En om het schrikbeeld nog te versterken: voor ieder mens die sterft aan aids in België zijn er 150 Belgen die overlijden aan de gevolgen van het roken. Als roker kunnen wij daar totaal onbevooroordeeld over spreken: dat sorteert pas effect. GS