De salamisering van de vakantie

De maanden mei en juni zijn de absolute kampioen van de brug- en snipperdagen. Hemelvaart, Pinksteren en 1 mei zorgen ervoor dat we onvermijdelijk op de grote vakantie afstevenen. Gisteren was het nog Kerstmis, morgen is het vakantie. Het zal u wellicht niet verwonderen dat wij Belgen in de Europese topdrie zitten wat de uitgaven voor vrije tijd betreft. Het is voortaan altijd een beetje vakantie.Weet u nog wat een snipperdag was? Dat was een dag midden in de week om niets te doen of de zolder op te ruimen. Nu nemen we verlengde weekends om er eens uit te vliegen. Vroeger gingen we dan, weer of geen weer, naar zee en kwamen we de avond zelf nog terug.Het is u bekend, maar het is ook de grootste leugen van deze en eind vorige eeuw: een paar dagen buitenland is goedkoper dan dezelfde periode aan zee. De waarheid is dat u aan de kust en in het binnenland in Belgische franken betaalt. Maar eens u de taxfreezone van Zaventem nadert, wordt geld vanzelf onbelangrijk, omdat u het financiële referentiekader kwijt bent. De euro zal in die context een flinke opdoffer zijn. Want straks betaalt u alles in dezelfde munt als thuis. We worden kieskeurige reizigers die hartstochtelijk prijzen vergelijken.België is een land dat erom roept af en toe verlaten te worden. Twee, drie uur rijden of treinen verderop liggen wereldsteden op ons te wachten. In anderhalf uur vliegen zijn we overal in Europa. Er is overigens geen enkel land in Europa waar je zo verwend wordt met laaggeprijsde vliegtuigtickets, last minutes en bargains. We zijn het land waar Taxistop en Airstop zijn uitgevonden, bovenop de knalaanbiedingen van Sunair en Neckermann. Je moest gek zijn om er niet op in te gaan. Virgin en Ryanair hebben hier hun vaste uitvalsbasis. En vaak doet Sabena mee aan de prijzenslag. Je kan al voor 5.000 frank heen en terug naar het zuiden.De Belg geeft per jaar en per hoofd 54.000 frank uit aan vrijetijdsbestedingen. Daar zit alles in: vrijetijdsparken, bioscoop, café, uit eten en theater én reizen. Haal daar alle borelingen en grijsaards tussenuit en je komt aan een nog aardiger bedrag per inwoner. Daarmee komen we op de vierde plaats in Europa. Alleen de Italianen, Noren, Spanjaarden en Zwitsers doen beter (of erger zo u wil).In het midden van de jaren negentig zaten we nog met een crisisgevoel. Uit een Dimarso-studie van toen bleek dat sparen - en niet consumeren - de eerste prioriteit zou worden als het inkomen in de daaropvolgende jaren met pakweg 10 procent zou toenemen. In dat geval zou bijna drie kwart van de Vlamingen (72 procent) sparen. Iets meer dan de helft vermeldde evenwel vakantie en reizen (55 procent) of, meer algemeen, vrije tijd (54 procent) als prioriteit. In die jaren werd bijvoorbeeld niet gespaard voor het bouwen of verfraaien van de woning of interieur.De meubelen zijn ongeveer afbetaald. En de Vlaming is het uitzicht op zijn fermette of bankstel af en toe beu. Ieder weekend klinkt de roep: waarheen? Gaudí in Barcelona of de impressionisten in Londen vormen het ideale excuus. Wij reizen natuurlijk nog altijd om te leren. Je kan moeilijk bij buren en vrienden gaan opscheppen over het feit dat je zomaar naar Madrid of Praag gaat. Zoals bij de perfecte misdaad is de drijfveer het motief.We blijven allemaal volhouden dat het om een culturele uitstap gaat. Het zou bemoedigend zijn iemand eens eerlijk te horen bekennen: Wij vliegen vrijdag naar Venetië, we gaan gewoon shoppen en iedere avond op de Campo Santa Marguerita aperitieven en ook nog eens eten in dat onvergelijkbare restaurant op de Juideca. Maar u weet hoe wij Vlamingen zijn: alles behalve opscheppers, we houden het bescheiden.We vertrekken het liefst met een rein gemoed: de zaak is gebudgetteerd, er is uitgebreid in de gids geprospecteerd en de lire en de peseta staan tegenwoordig zo laag (én met een vaste koers) dat het zonde zou zijn om er niet van te profiteren. Na de trip bevestigen we dat nog eens. Want we hebben een perfect adresje gevonden om te eten. En het was er spotgoedkoop. Heeft onze mailcorrespondentie wat vertraging opgelopen, dan laten we in de volgende mail toch wel graag vallen dat het late tegenbericht een gevolg is van die trip naar Madrid.In zekere zin zijn we wel even met vakantie geweest. Maar evengoed maken die trips deel uit van onze drukbezette agenda. Het resultaat is dat ons tijdsbesef begint te vervagen. Nog eens: gisteren was het nog Kerstmis, morgen begint de vakantie. De trend om onze vrije tijd als een salami in schijfjes te snijden, terwijl wij vroeger met een groot stuk tevreden waren (de grote vakantie) zet zich verder door. Soms lijkt het alsof alles samenspant om ons naar de internetsites of het lastminutereisagentschap te drijven.Het is al lang voorspeld: de vrijetijdsmaatschappij is aangebroken. Senioren zijn tot op late leeftijd ideale weekendgenieters, jongeren vliegen heen en weer naar een dansbestemming op Ibiza en de middenklasse beweegt zich in het cultuurtoerisme. Alle marketeers houden er rekening mee dat op deze vraag een gepast aanbod moet komen. Weekenddesk was in november vorig jaar de eerste om een e-commercesite te introduceren voor weekendtrips. Onder het motto Wat wil je doen in het weekend? kunnen Vlaamse en Nederlandse surfers op www.weekendesk.nl on line ideeën opdoen voor een dagje of weekendje weg op maximaal drie uur reizen vanuit Brussel of Amsterdam. Aanbieders van uitstapjes hebben rechtstreeks toegang tot het internetplatform van Weekendesk. Hierdoor kunnen ze te allen tijde de beschikbaarheid aanpassen. De prijs die gebruikers betalen, is niet hoger dan wat ze zouden neertellen als ze zich rechtstreeks tot de aanbieder zouden wenden.In de Verenigde Staten voelen de traditionele reisbureaus al langer de hete adem in de nek van de internetaanbieders die ook heel impulsieve klanten kunnen bedienen. Er komt een nieuwe reizigersklasse die pas bij het vertrek weet waar ze naartoe trekt. Wij vertrekken morgenavond op Zaventem, maar we weten nog niet waar we heen gaan. GS