De vrouw van Caesar

De kamerleden en senatoren zijn maandag, na een weekje vakantie, aan het slotstuk van de parlementaire zittingsperiode 1999-2003 begonnen. Het worden nog hectische weken tot het federale parlement op 8 april ontbonden wordt en de verkiezingscampagne in haar hete fase treedt. Op de agenda staan tientallen ontwerpen en voorstellen die nog de eindstreep van de wetgevingsprocedure zouden moeten halen. Avond- en nachtwerk is niet te vermijden. Het zal de kwaliteit van het wetgevende werk niet ten goede komen. En het doet andermaal de vraag rijzen waarom de volksvertegenwoordiging zich een week krokusvakantie meent te moeten gunnen.Intussen komt de verkiezingscampagne traag op gang. Etienne Schouppe laat op grote affiches weten dat de rit lang en de machinist ervaren is al heeft de ex-baas van de Spoorwegen nooit een trein bestuurd. In de kranten verschijnen paginagrote advertenties waarin eerste minister Guy Verhofstadt in een Open brief aan de burger een erg flatterende capita selecta aanbiedt van vier jaar paars-groen beleid en voorstellen formuleert voor de volgende kabinetsperiode. De premier schendt daarmee de ongeschreven regel dat ministers de ontbinding van het parlement afwachten alvorens de electorale arena te betreden. SperperiodeDe affiches die dezer dagen opgehangen en de krantenadvertenties die nu afgedrukt worden, vallen buiten het campagnebudget waarover partijen en politici krachtens de wet over de partijfinanciering en de controle van de verkiezingsuitgaven beschikken. De zogenaamde sperperiode, waarin partijen en kandidaten hun verkiezingsuitgaven moeten aangeven, gaat pas op 8 april in. Zuiver op de graat is dat niet.Volgens de wet begint de sperperiode drie maanden voor de verkiezingen wanneer het om gewone verkiezingen gaat, waarvan de datum lang vooraf bekend is. Wanneer het parlement ingevolge een politieke kortsluiting voortijdig ontbonden wordt en binnen de veertig dagen buitengewone verkiezingen moeten worden gehouden, kan de spertijd uiteraard geen drie maanden duren. In dat geval gaat de sperperiode in op de dag waarop het parlement ontbonden wordt.Wettelijk gezien zijn de komende verkiezingen buitengewone verkiezingen, omdat ze vervroegd worden van 20 juli naar 18 mei en daartoe het parlement op 8 april voortijdig ontbonden wordt. Feitelijk gaat het om gewone verkiezingen, waarvan sinds 8 januari bekend is dat ze op 18 mei worden gehouden. Van een onverwachte parlementsontbinding is geen sprake. In de geest van de wet zou ook in zulk geval de sperperiode drie maanden moeten duren en had ze op 18 februari moeten ingaan. Partijen en politici maken van de gebrekkige wettelijke regeling gebruik om de beperking van de campagne-uitgaven te omzeilen.SchepenbrilDe bestuurscrisis in Antwerpen trok rimpels in de politieke vijver in Brussel. De vergadering waarop de regering de lijst zou klaarstomen van de grondwetsartikelen die het volgende parlement kan herzien, werd geschrapt. Antwerpen is tenslotte de grootste stad van het land, en ook het bastion van het Vlaams Blok. Twee maanden vóór de federale stembusgang kunnen de gebeurtenissen in de Scheldestad niet zonder gevolgen blijven voor de landelijke politiek. Dat de aandelen van het Blok op de Kiesmarkt van de Tijd de voorbije dagen de hoogte inschoten en die van de traditionele partijen in waarde daalden, geeft aan wie volgens de opinio communis daar honing uit zal zuigen.Het collectieve ontslag van het Antwerpse schepencollege is zonder weerga. Rationeel staat het niet in verhouding tot de feiten, zoals enkele jaren geleden het ontslag van de ministers De Clerck en Vande Lanotte niet in verhouding stond tot de kortstondige ontsnapping van Marc Dutroux. Maar in onze mediademocratie gelden geen rationele regels. Zoals De Clerck en Vande Lanotte een signaal moesten geven, zo was het ontslag van het schepencollege onvermijdelijk. Het kwistige Visa-gedrag volgde immers op berichten over een royaal gebruik van overheidsgeld door de politie en de afwending van overheidsgeld door de top van de stadsadministratie. Bovendien reageerden enkele schepenen misplaatst op de heisa over de interpretatie die zij aan het begrip kosten eigen aan het ambt gaven. Inzonderheid Kathy Lindekens nam de bocht te kort toen ze klaagde over het schamele uurloon van 7,48 euro en het feit dat ze voortaan in jeans zou moeten rondlopen.De vrouw van Caesar moet onbesproken zijn en boven elke verdenking staan, zei Gaius Julius Caesar toen hij na het Bona Dea-schandaal scheidde van zijn echtgenote Pompeia. Dat geldt nog meer voor wie met een openbaar ambt is bekleed. Onkreukbaarheid moet de eerste hoedanigheid van een politicus zijn. Er is geen bezwaar dat schepenen kosten terugbetaald krijgen die zij maken in de uitoefening van hun ambt. Dat is evenwel geen vrijgeleide om het beschikbare budget vrijwel volledig te besteden aan vakkleding of zes dagen vóór Kerstmis in de Delhaize zeven flessen champagne te betalen met een kredietkaart van de stad. Het is zeer de vraag of voor de uitoefening van het schepenambt een aparte bril nodig is. En dat een VLD-schepen 140 geboorteaankondigingen laat drukken op kosten van de stadskas illustreert hoe ook mandatarissen van die partij snel thuiskomen in de Antwerpse grijp- en graaicultuur. Overigens nam de VLD-schepen van Financiën de voorbije twee jaar geen initiatief om de kosten eigen aan het ambt strikter te omschrijven.KleermakerWie deze week zijn oor te luisteren legde, stelde vast dat in brede lagen van de bevolking de overtuiging leeft dat de Antwerpse ziekte ook elders woedt. De man en de vrouw in de straat hebben het niet eens verkeerd voor. In gemeente- en provinciehuizen, op ministeriële kabinetten en in parlementen lopen lieden rond die slordig en allesbehalve zuinig omspringen met overheidsgeld. De vraag is wie de vijanden van de democratie zijn: het Vlaams Blok, zoals La Libre Belgique gisteren schreef, of zij die de onkreukbaarheidsvereiste met voeten treden en zo het vertrouwen van de burger in de democratie en de politiek ondergraven?Het ergste is dat sommigen hardleers zijn en blijkbaar niet begrijpen dat de burger van zijn bestuurders verwacht dat ze onbesproken zijn en boven elke verdenking staan.Kijk naar de verbazing van minister Guy Vanhengel over de deining die vorige week ontstond over de krantenadvertentie waarin hij de lof van zijn Brusselse kleermaker zingt. Over die kleermakerskwestie wordt zowaar volgende dinsdag al geïnterpelleerd in het Vlaams Parlement. De meerderheidsfracties verwierpen maandag het verzoek van de oppositie dat deze week te doen. Zou het Uitgebreid Bureau van het Vlaams Parlement zijn besprekingen over de herwaardering van de assemblee niet beter stopzetten?