Die Entführungaus dem Serail

La Petite Bande, het orkest dat bijna dertig jaar geleden door Sigiswald Kuijken werd opgericht, liet zich geregeld opmerken met originele interpretaties van muziek van Haydn en Mozart. Ook uitvoeringen van Mozart-operas als Cosi fan tutte, Don Giovanni en Le Nozze di Figaro staan nog in het geheugen gegrift. Dit jaar bijt Sigiswald Kuijken zich vast in Mozarts Die Entführung aus dem Serail. Met dit werk realiseerde Mozart in 1782 zijn droom een grote Duitstalige opera te schrijven. Hij behield de structuur van het Duitse Singspiel, maar verdiepte de karaktertekening van de personages. De Turkse achtergrond van dit romantische liefdesverhaal was bijzonder populair in het toenmalige Wenen. Het gaf Mozart de kans kleurrijke locaties en exotische muzikale effecten te gebruiken. Ook het thema van de redding van de ontvoerde heldin viel bij het 18de-eeuwse publiek bijzonder in de smaak. Toch kwam er ook kritiek op de opera, en nog wel van keizer Jozef. Te mooi voor onze oren, mijn beste Mozart, en te veel noten, zou de keizer gezegd hebben. Waarop Mozart even gevat antwoordde: Juist zoveel als nodig, hoogheid. In deze concertante versie die La Petite Bande onder leiding van Sigiswald Kuijken brengt, zingen onder meer Isolde Siebert (Constanze), Cyndia Sieden (Blonde), Christoph Genz (Belmonto) en Knut Schoch (Pedrillo) Paleis voor Schone Kunsten (Brussel) - wo 3 okt, 20 uur - 02/507.82.00Bijloke (Gent) - do 4 okt, 20 uur - 09/233.77.88Schouwburg (Leuven) zo 7 okt, 20 uur - 016/22 21 13Gewandhausorchester LeipzigIn de reeks European Gala Concerts treedt deze week het Gewandhausorchester Leipzig op onder leiding van Herbert Blomstedt. Hij dirigeert een programma met twee onvoltooide symfonieën: de Achtste Symfonie van Schubert en Bruckners magistrale Negende. In het symfonische oeuvre van Schubert neemt de onvoltooide een centrale plaats in. Onderzoek heeft uitgewezen dat onvoltooide symfonieën bij Schubert geen uitzondering waren. Naast de zeven symfonieën die hij volledig afwerkte, liet hij liefst zes onvoltooide symfonieën na. De tweedeligheid van de Achtste Symfonie is echter geen belemmering voor de muzikale en dramatische logica van het werk. Hetzelfde geldt voor Bruckners Negende Symfonie die meestal eveneens in de onafgewerkte versie uitgevoerd wordt.Paleis voor Schone Kunsten (Brussel) - do 4 okt, 20 uur - 02/507.82.00AquariusSpelen met muziek, muziek als een taal benaderen en in alle genres bewust en creatief musiceren. Dat is de basisfilosofie van het Aquariusproject en tevens het motto van de musici die tijdens de vijfde festivaldag in het Paleis voor Schone Kunsten op het podium staan. Pianist en meester-improvisator Daan Vandewalle, percussionist Chris Cutler, klarinettist Marco Mazzini en Ann Saelens, woordkunstenares, openen de festivaldag om 11 uur met de feestelijke familievoorstelling Oorkost. Vanaf 13 uur biedt de festivaldag een rijk gevuld programma aan met informatie, workshops, creaties van jonge componisten, kinder- en jongerenvoorstellingen en open lessen. Het Ukulogisch Museum is een kunstzinnig project van de beeldende kunstenaars Luk Tegenbos en Peter van Eyck. Ze pakken uit met meer dan 50 instrumenten en maken hiermee aangepaste muziek. Jean Blaute en Eric Melaerts geven die dag een workshop over improvisatie, Rosita en Herman Dewit brengen een concert in combinatie met een workshop rond volksmuziek. In de workshop De Toverfluit van Mozart door Tineke Vandenhoudt ontdekken kinderen wat nodig is om een opera op te voeren. Verder zijn er tijdens de Aquariusdag optredens door leden van Muzikant zoekt muzikant en door The Young Big Band. Om 17 uur sluiten topmusici uit verschillende genres de dag af met een jongerenconcert. Berios Folk Songs worden als een rode draad door het concert geweven in originele en in speciaal voor deze festivaldag bewerkte versies. Het Prometheus Ensemble, Susannah Self, Patrick Riguelle en Jan Hautekiet verlenen hun medewerking aan dit slotconcert. Paleis voor Schone Kunsten (Brussel) - zo 7 okt, vanaf 13 uur - 02/507.82.00Inschrijvingen voor de workshops op 03/244.18.06Mahler 3Gustav Mahler omschreef de Symfonie nr. 3 in d, die deze week bij het orkest van de Vlaamse Opera onder leiding van Massimo Zanetti op het programma staat, als volgt: Mijn nieuwe symfonie zal ongeveer anderhalf uur duren en is volledig in groots opgezette symfonische vorm geschreven. De verklanking van mijn persoonlijke ervaringen - onder de vorm van wat de dingen mij vertellen - komt overeen met de bijzondere ideële inhoud. Delen twee tot en met vijf drukken de trapsgewijze opbouw van de levende wezens uit. Mahler bedacht aanvankelijk volgende titels: Een droom op een zomernamiddag. Eerste afdeling. Inleiding. Deel II: Wat bloemen me in het veld vertellen. Deel III: Wat dieren in het woud me vertellen. Deel IV: Wat de mens me vertelt. Deel V: Wat de engelen me vertellen. Deel VI: Wat de liefde me vertelt. Later trok Mahler deze inhoud terug en pleitte hij voor een meer abstracte benadering van het werk. Het concert van de Vlaamse Opera past in Gent in de Orkestenmarathon waar vooral kinderen en jongeren overdag met het orkest kunnen kennismaken. Om 11 uur speelt het Symfonisch Kinderorkest van Vlaanderen eenvoudige liederen die de allerkleinsten naar hartelust mogen meezingen. Verder zijn er optredens van de Jonge Filharmonie (12 uur) en van Frank Groothof die zijn vertelling van Midzomernachtsdroom brengt met het Nationaal Orkest van België. Om 20 uur sluit de Vlaamse Opera met het Mahler-programma de dag af.Vlaamse Opera (Antwerpen) - vr 5 okt, 20 uur - 03/233.66.85 Bijloke (Gent) - zo 7 okt, 20 uur - 09/233.66.85Wispelwey-LazicCellist Pieter Wispelwey en pianist Dejan Lazic zijn deze week in Leuven en Hoogstraten te gast met kamermuziek van Brahms en Schumann. Brahms ging in zijn kamermuziek voor cello en piano op zoek naar een formule waar twee gelijkwaardige partners voor het voetlicht kunnen treden. In de cellosonate nr. 1 in mi klein (opus 38) uit de jaren 1860 grijpt Brahms onder meer naar de polyfonie om de gelijkwaardigheid tussen beide instrumenten te bewerkstelligen. In de cellosonate nr. 2 in f (opus 99) uit 1886 is Brahms stijl reeds sterk geëvolueerd. Hij zorgt in het werk voor een grote motivische coherentie en een stevige formele onderbouw. Wispelwey en Lazic vertolken tijdens hun concert in Hoogstraten ook de Fantasiestücke (opus 73) van Robert Schumann uit 1849. Schumann concipieerde het werk oorspronkelijk voor klarinet en piano, maar liet ook de mogelijkheid open om de klarinet door viool of cello te vervangen. Begijnhofkerk (Hoogstraten) - vr 5 okt, 20.30 uur - 014/56.27.83Grote Aula (Leuven) - di 9 okt, 20.30 uur - 01620.05.40 Tien jaar Prima la Musica Tien jaar geleden richtte Dirk Vermeulen het kamerorkest Prima la Musica op. Er werd bewust voor een modern instrumentarium gekozen. Het kernrepertoire werd muziek uit de klassiek en romantische periode. Niet enkel Händel, Haydn en Mozart stonden op het programma, er werd ook gemusiceerd met Jan de Wilde en Toots Thielemans, en het orkest werkte mee aan theaterproducties en aan educatieve projecten voor kinderen en jongeren. Voor het feestconcert dat het tienjarig bestaan van het orkest viert, grijpt Dirk Vermeulen terug naar de geest van het allereerste concert. Ditmaal staan er duetten van Händel op het programma met altus Patrick van Goethem en sopraan Anne Cambier. De Music for the Royal Fireworks zorgt voor de feestelijke noot in dit programma. Enkele dagen later begint het orkest in De Pinte aan een tournee met een klassiek programma met werk van Boccherini, Mozart en Haydn. Een repertoire dat Dirk Vermeulen en solist Roel Dieltiens na aan het hart ligt.Sint-Martinuskerk (Aalst) - do 4 okt, 20 uur - 053/73.28.12De Polderbos (De Pinte) - za 6 okt, 20 uur - 09/280.98.41Sint-Martinuskerk (Asse) - vr 12 okt, 20.30 uur - 02/466.78.21Stadhuis-Feestzaal (Vilvoorde) - za 13 okt, 20 uur - 02/255.46.90Heilige Kruiskerk (Heusden-Destelbergen) - vr 19 okt, 20 uur - 09/228.33.09Casino (Houthalen) - za 27 okt, 20.15 uur - 011/60.06.30LupuOp maandag 8 oktober opent de Roemeense pianist Radu Lupu de pianoreeks in deSingel. Hij combineert de sonate nr. 27 van Ludwig van Beethoven met de Sonate in c (D958) van Franz Schubert. Verrassend element op het programma is de sonate in fis (opus 24 nr. 1) van zijn landgenoot George Enescu. De componist wil in het werk naar eigen zeggen de nachtelijke betovering van onze steppe bezingen. Enescu laat in het werk folkloristische elementen met zijn persoonlijke muzikale taal versmelten.DeSingel (Antwerpen) - ma 8 okt,20 uur - 03/248.28.28Samenstelling: Tom EELEN