Diplomatieke balletten

De diplomatie draait dezer dagen op volle toeren. Over de hele wereld worden afspraken gemaakt om de netelige kwesties uit de weg te ruimen. Aan de stille diplomatie gaat evenwel vaak veel verbaal geweld vooraf. En soms van de meest onverwachte spelers.Neem nu de voorzitter van de Europese Commissie, Romano Prodi. Die verklaarde dat het Stabiliteitspact stupide was. Het Stabiliteitspact moet ervoor zorgen dat de landen van de eurozone min of meer in dezelfde economische sporen lopen. Het bewaken van het begrotingstekort is een van de regeltjes. Probleem is echter dat de twee zwaargewichten van de eurozone, Duitsland en Frankrijk, nooit aan de regeltjes kunnen voldoen. Die landen flirten met gevaarlijke tekorten op het moment dat ze eigenlijk naar sluitende begrotingen moeten streven. De Europese Commissie kan zich nog veroorloven om een klein land als Portugal aan te pakken als dat over de schreef gaat, maar Frankrijk en Duitsland zijn duidelijk een maat te groot. Bovendien kampt ook Italië met dezelfde problemen, en ook dat land is te groot om aangepakt te worden. Prodi is overigens een Italiaan.Prodi volhardde overigens in de boosheid. Na zijn geruchtmakend interview in de Franse krant Le Monde bleef hij bij zijn stelling voor het Europees Parlement. We moeten in het openbaar leren uiten wat we onder elkaar zeggen, verklaarde de voorzitter van de Europese Commissie. Kijk, dat is nu geen diplomatieke taal. En bovendien hoogst ongebruikelijk. Prodi kreeg dan ook veel commentaar over zijn vranke houding, maar hij had wel een punt. De strakke regels waren overigens gemaakt om de landen uit de weke onderbuik van Europa in de pas van de euro te dwingen. Blijkt dat het land van de harde mark plots niet langer in staat is een rigide begrotingsbeleid aan te houden. De slappe economische conjunctuur dwingt de Europese beleidsmakers ook naar meer stimulansen voor hun economieën en dat vraagt natuurlijk meer overheidsuitgaven.De Amerikaanse president, George Bush, maakt zich veel minder zorgen over een strikt begrotingsbeleid. Dat bewijzen de definitieve cijfers van de Amerikaanse begroting nog maar eens. De dollar heeft daar overigens nauwelijks last van, als reservemunt voor de rest van de wereld speelt de onderliggende economie een minder belangrijke rol. De euro hield overigens ook mooi stand na de uitspraken van Prodi. Misschien is het Stabiliteitspact toch niet de bijbel voor de euro. In ieder geval ligt de weg nu wijd open voor nieuwe onderhandelingen over het Stabiliteitspact.De Europese leiders zakten massaal af naar Brussel om de uitbreiding van Europa te bespreken. Het beloofden moeilijke gesprekken te worden. Maar dat was buiten de diplomatie gerekend, en in dit geval de Frans-Duitse as. In een recordtijd bereikte de Franse president, Jacques Chirac, en de Duitse kanselier, Gerhard Schröder, een compromis over de gezamenlijke landbouwpolitiek. In essentie was het compromis dat alles maar beter bij het oude blijft tot 2007 en dan zien we wel waar we uitkomen. Iets waar Frankrijk altijd al op had aangedrongen. De snelle doorbraak op het vlak van de landbouwpolitiek moet ook de discussie over de uitbreiding versoepelen. De wil is er in ieder geval, maar dat is niet altijd voldoende.IrakTerwijl de hoge heren van Europa de toekomst bij elkaar puzzelen, draait de diplomatieke molen aan de andere kant van de oceaan op volle toeren. De Amerikaanse president, George W. Bush, wil nog steeds absoluut een nieuwe resolutie van de VN tegen Irak laten goedkeuren. Een resolutie die de VS vrij spel moet geven voor een aanval op Irak. Maar dat wil maar niet zo goed lukken.Irak zelf speelt het slim. Saddam Hoessein zette onverwachts de deuren van zijn gevangenissen wagenwijd op, tot verbijstering van de gevangenen zelf allicht. Een propagandastunt, heette de laconieke commentaar in de VS. Kan best, maar voor de gevangenen zelf toch een opluchting mogen we aannemen. En Hoessein laat nog maar eens zien hoe goed hij de opinie kan manipuleren. Met de vrijlating van de gevangenen slaat hij andermaal een argument van zijn tegenstanders uit handen.De Amerikaanse diplomaten lopen nog steeds tegen een muur van verzet op in de VN-Veiligheidsraad. Drie van de vijf permanente leden, die een veto hebben als er gestemd wordt over resoluties, blijven tegenstander van een nieuwe resolutie in de Amerikaanse vorm. Frankrijk, Rusland en China willen de VS geen vrij spel geven en verkiezen doorgedreven inspecties boven een bommentapijt op Bagdad.Frankrijk speelt hier steeds meer een vooraanstaande rol. In die mate zelfs dat het land zelf een nieuwe resolutie heeft opgesteld die grondig afwijkt van het Amerikaanse voorstel. De impasse lijkt totaal. De VS blijven dreigen dat ze de VN links laten liggen als er geen doorbraak komt in de Veiligheidsraad. De Amerikanen willen dan op eigen houtje een coalitie samenstellen om Saddam mores te leren. Alleen beseft Bush ook wel dat hij dan een stuk minder sympathiek overkomt, zonder het morele gezag van de VN.De Amerikanen hebben de Duitsers inmiddels laten verstaan dat ze best wat meewerken op internationaal vlak om weer als vriend omschreven te worden. Na de ongelukkige vergelijking tussen Bush en Hitler was er een forse deuk in de Duitse-Amerikaanse vriendschap gekomen. Nu willen de VS dat Duitsland aandringt op een snelle toetreding van Turkije in Europa en liefst ook geen oppositie in de VN-Veiligheidsraad als Duitsland daar volgend jaar de voorzittershamer opneemt. Het bestaan van dergelijk lijstje werd onmiddellijk door de twee landen ontkend. Nadien maakte de Duitse regering wel droogweg bekend dat ze wil dat het dossier-Turkije welwillend door de EU wordt bekeken. Of hoe je een ontkenning ook kan laten volgen door een impliciete bevestiging.In en om de Amerikaanse hoofdstad Washington maakte een sluipschutter het alledaagse leven onveilig. De geheimzinnige schutter zou nu achter de tralies zitten, het gaat om een GI-soldaat die zich na de Golfcampagne tot de Islam bekeerde. Met 13 kogels en een witte bestelwagen creëerde hij een ongeziene psychose. Een Amerikaanse krant omschreef het droogweg als kostenefficiënt terrorisme.Het terrorisme is niet langer meer weg te branden uit de actualiteit. Dat mochten ook de bezoekers van een theater in Moskou ondervinden. Een Tsjetsjeens commando maakte de Russische president en de rest van de wereld attent op het feit dat er in hun thuisland nog een oorlog woedt. Ook hier gaat het om fundamentalisten. In het huidige klimaat heeft president Poetin overigens geen moeite om hen te brandmerken als terroristen die bovendien internationaal gesponsord worden. Wat vroeger als de Tsjetsjeense vrijheidstrijder werd omschreven, klinkt tegenwoordig als rebel of gewoonweg als terrorist. In de wereldwijde oorlog tegen het terrorisme wordt stilaan alles op één hoopje geveegd. Dat komt dan weer goed uit voor staatsleiders die af te rekenen hebben met interne oppositie.