Dood spoor

Reizigers schuiven aan voor de infobalie of wachten vruchteloos op een trein die toch niet komt. Ze weten niet waarom dat zo is. Maar dat geldt ook voor de werknemers van de NMBS die al dan niet deelnemen aan deze drie dagen durende staking. Zij zijn evenmin op de hoogte van wat hun vakbondsleiders werkelijk drijft om één van de belangrijkste transportmiddelen in ons land te immobiliseren. Het is de top van ACV Transcom en ACOD Spoor die begin deze maand besliste om uitgebreid actie te voeren tegen, hou u vast, de stijgende schuldenlast van de nationale spoorwegmaatschappij, het uitblijven van een nieuw beheerscontract en de onzekere financiering van het investeringsplan 2001-2012. O ja, ook de politieke wil om de rol van de vakbonden in de schoot van de NMBS te wijzigen was een reden om het spoor plat te leggen.Het was de enige ware reden. De twee representatieve en erkende vakbonden bij de NMBS kunnen het niet hebben dat België in de Europese Unie het eerste land zal zijn - zo beweren ze - waar de werknemersorganisaties geen zitting meer hebben in de raad van bestuur. Ze kunnen het ook niet hebben dat hun liberale collegas van de VSOA, die over een te kleine aanhang beschikken om een vertegenwoordiger te krijgen in het paritair comité van de NMBS, naast hen in het strategisch comité zal zitten. Maar spoorbonden moet hun klanten de duvel niet aandoen omdat ze vrezen dat de NMBS binnen vijf jaar misschien moet saneren omdat de schulden te hoog oplopen. Ze moeten evenmin de reiziger-belastingbetaler straffen omdat er misschien te weinig spoormannen en -vrouwen zullen zijn om de beloofde groei met 50 procent waar te maken.Piloten moeten het werk niet neerleggen omdat ze het oneens zijn met een ondernemingsplan, spoorbonden moeten niet staken omdat de langetermijnvisie van de politiek niet strookt met hun overtuiging. De huidige actie is daarom hypocriet. Maar de bonden zijn wat dat betreft in goed politiek gezelschap. VLD-voorzitter Karel de Gucht fulmineerde tegen de actie van de (socialistische en christelijke) bonden die als bij toeval niet gesteund wordt door de liberale. CD&V-voorzitter Stefaan de Clerck heeft begrip voor de onrust bij de werknemers van de NMBS. De vraag is of dat begrip niet in verontwaardiging zou omslaan als ACV Transcom niet aan de staking zou deelnemen. De regering zelf kent er ook wat van. Het wetsontwerp, geschreven voor de NMBS, draagt als titel Hervorming van sommige (sic) economische overheidsbedrijven.Dat alles belet niet dat de bonden terecht de aandacht vestigen op de gevaarlijk stijgende schuldenlast van de spoorwegen - al is dat niet nieuw - en op de gaten in de financieringswijze van het investeringsplan. Bovendien is het personeelsbeleid bij het spoor van oudsher een catastrofe. Dat de NMBS als tweede grootste werkgever van dit land nog altijd geen directeur voor personeelsbeleid heeft, zegt genoeg. Maar de bonden hebben hier ook boter op het hoofd door vast te houden aan privilegies en flexibiliteit te weren. De syndicale organisaties verdwijnen dan wel uit de raad van bestuur, de macht van de bonden bij de NMBS blijft groot. En met de invoering van de nieuwe wet versterkt ook de politiek haar greep op de maatschappij. Als het resultaat daarvan is dat er meer treinen op tijd rijden, is dat prima. Maar dan moeten ze eerst rijden. Guido MEEUSSEN