Advertentie
Advertentie

Een bril voor als de zon niet schijnt

De zonnebril is niet langer een zonnebril, maar een modieuze gadget. Tot in het diepste van de dancings ontmoet u kerels met een zonnebril. Wat hebben ze te verbergen of wat willen ze daarmee zeggen? Een afdaling in de subculturen dringt zich op. De zonnebril moest vroeger een blauw oog of een Bekende Vlaming verbergen. Nu is het het speeltje van de gabbers.De trend is al minstens tien jaar oud, maar nog altijd niet out. Iedere gezandstraalde yup loopt tegenwoordig met een zonnebril op zijn neus, weer of geen weer. U zit op een terras en wat verderop zit een kerel van wie u vermoedt dat hij ofwel u voortdurend zit te bespieden, of de hemel boven u afspeurt. Hij heeft namelijk een zonnebril op. De zon schijnt, ja, maar dat paar ogen, min of meer in uw richting, hindert u. De blik van iemand kan niet lang ongestraft op u rusten of er moet een goede reden voor zijn. Kennen wij elkaar, heb ik iets van u aan? Maar er zijn goede redenen om een zonnebril op te zetten, zeer zeker. Last van de zon kan iedereen hebben.De zonnebril was aanvankelijk alleen voor straaljagerpiloten bedoeld, maar werd vanaf de jaren zeventig een vast onderdeel van de garderobe, afdeling accessoires. De al enkele jaren geleden gelanceerde glamour look zet door. Het zijn grote, opvallende kunststofbrillen die moeten doen denken aan de Hollywoodsterren uit de jaren zestig. De veren zijn opvallend breed en voorzien van het logo, het symbool of de naam van het merk. Met deze zonnebril wil men erg graag gezien worden. Voor de jonge avantgarde is er de cool look. Strakke, vaak metalen monturen, met een koele uitstraling. Geen opsmuk, geen luxe. Alles sober.Tussen deze twee uitersten zit vanzelfsprekend een breed scala aan rustige zonnebrillen. Wat de vorm van de zonnebrillen betreft, ligt de nadruk op vierkant, rechthoekig en afgerond. Kleuren zijn er in alle schakeringen: van metaal- en metallickleuren zoals in de mode, tot zwart en transparant toe. De materialen maken een enorme ontwikkeling door, dat zetten de fabrikanten graag in vetjes. Er wordt iedere dag wel een nieuw procédé uitgedacht om de ultieme zonnebril te maken. De laatste vondst is het gelaagde acetaatmontuur. De enkelvoudige lagen hebben plaats gemaakt voor dubbele of zelfs driedubbele lagen, waarbij opvallende kleurstellingen ontstaan. Voor elke modegril, stemming of lifestyle is er wel een model te vinden.Waar en wanneer is de gekte begonnen? Ligt het aan de eeuwige Ray-Ban van Jack Nicholson of is het de weerspiegelende bril van Laurent Jalabert die de mode maakt? Of zijn het John Belushi en Dan Aykroyd die met hun zwarte pakken en donkere zonnebrillen de trend gezet hebben? Is het schuld van Ray Charles of José Feliciano die hun blindheid deftig maskerden achter een donkere bril? Het komt ons voor dat ook Elvis Presley en Herman Brood dit kleinood vakkundig gebruikten. Kortom, het begon menige trendbewuste jongen te dagen dat een zonnebril niet noodzakelijk synoniem was voor zonneprotectie: je kon er je image mee maken. Laten we niet vergeten dat Julia Roberts en Thelma en Louise niet denkbaar zijn zonder een donkere Ray-Ban op hun fraaie neuzen. (Overigens staat een zonnebril niet alleen goed op de neus maar ook in de haardos.)De Ray-Ban, de klassieker onder de zonnebrillen, heeft door goed gemikt product placement in Hollywood de wereld veroverd. In Top Gun werd het macho-uitzicht van jachtpiloot Tom Cruise geaccentueerd door de zonnebril die hij droeg: het was de Large Metal van Ray-Ban, een van de twee topmodellen. Het andere model, de donkere Wayfarer, werd vooral bekend door Madonna, Don Johnson en de Blues Brothers. Het is dit model dat vanaf de jaren tachtig de modebewuste jongeren aansprak.In de jaren twintig kreeg Bausch & Lomb, een Amerikaanse producent van optische producten, de opdracht een bril te ontwikkelen voor de jachtpiloten van het US Army Air. De piloten hadden een bril nodig die hen behoedde voor hoofdpijn en verblinding door het felle licht boven de wolken. De groene lenzen namen de felle schitteringen weg en beschermde de piloten tegen infrarode en ultraviolette straling. De Ray-Ban (1937) is nog altijd het best verkochte model van Bausch & Lomb, goed voor zon 35 procent van de omzet van meer dan 2 miljard. Het bedrijf heeft ondertussen de productie van gewone brilmonturen en -glazen afgestoten en concentreert zich nu vooral op persoonlijke gezondheidsproducten en zonnebrillen. In ons land worden jaarlijks tussen de 150.000 en 200.000 Ray-Ban zonnebrillen verkocht en dat in een land waar de zon nauwelijks schijnt. De Ray-Ban-collectie bestaat uit 150 monturen. Nieuw is dat brildragers tegenwoordig ook een Ray-Ban kunnen bestellen op sterkte, waardoor de zogenaamde gekleurde voorhangertjes geschiedenis worden.Kijk, die jongens die een zonnebril opzetten, weten verdomd goed wat ze op hun koker zetten. Want voor je het weet ben je een loser van een brillendrager. Vooraanstaande merken zoals Oakley en Dolce&Gabanna bepalen het modebeeld. Diesel, Mexx, Sting, Police, Chloe, Polaroid hebben iets meer street credibility.Armani levert brillen waar hij per stuk 600 frank op verdient, alleen door zijn naam te lenen. Maar met zon bril maak je behalve in het Johnny- en Marina-circuit weinig sier.Het aantal modehuizen dat een eigen zonnebrillencollectie uitbrengt, groeit snel. De ontwerpers zetten hun naam of logo groot en opvallend op de pootjes van de bril. Van Yves Saint Laurent tot Ralph Lauren en Calvin Klein, een hippe zonnebril laat zien wie de ontwerper is.Nog steeds zijn er veel kunststof monturen in donkere kleuren. Daarnaast zien we vrolijke brillen met gele of oranje glazen.Jaarlijks groeit de zonnebrillenomzet gestaag omdat menigeen in navolging van zijn kleding ook een brillengarderobe wil opbouwen. Wie wars is van de zogenaamde designer-eyewear, de term waarmee ontwerpersbrillen vandaag de dag worden aangeduid, kiest voor aloude merken als Ray-Ban of het bijna tachtig jaar oude vermaarde Turijnse bedrijf Ratti met zijn Persol-zonnebrillen. Trouwe dragers van dit merk zijn onder andere prinses Caroline van Monaco en Arnold Schwarzenegger.De grootste onzin was de uitvinding van de reflecterende zonnebril, daar lijkt de drager volledig buiten schot mee te blijven. Het principe is dat van de doorzichtige spiegelwanden in ontuchthuizen en controlekamers in warenhuizen. Ik zie alles, jij ziet niks. De weerspiegeling kon hoogstens een suggestie van een bionische blik opleveren. Dat soort brillen kwam in de buurt van de plateauzool en de blauwe wave in het haar. Het refereerde naar Jaws, American Graffiti, The Rocky Horror Picture Show, Patty Hearst, Liz Taylor en Richard Burton.De volgende trend was de polaroïd zonnebril, weer een vernuftig idee om de lens ondoordringbaar te maken voor de schadelijke stralen. Het leek er aardig op dat we op een gevaarlijke planeet leefden waar de oogbescherming hoge prioriteit kreeg, nog voor we van een ozonalarm spraken. Die geavanceerde zonnebril bleek niet eens dienstig voor een zonne-eclips. Als de zon in eclips gaat, ben je beter af met een beroet stukje glas. Laten we eerlijk zijn, de zonnebril is niets meer dan een vrijetijdsgril.In de gabberlifestyle hoort de zonnebril er helemaal bij. Hij moet het liefst chromen pootjes hebben en met chroom omrande, gele of paarse, ronde glazen, alhoewel de zwarte glazen ook wel veel voorkomen. Hier kunnen enkele typische gedragsregels onderscheiden worden door de positie van de zonnebril. Staat die op je neus, dan wil dat zeggen dat je goed overkomt. Zet je die op je hoofd, wil dit zeggen strak. Achterwaarts, de pootjes naar voren en de glazen in de nek, wil zeggen supercool. Laten we aannemen dat de gabbers daarmee te kennen geven hoe de andere kant overkomt en dat het hier niet het eigen gezondheidsbulletin betreft. GS