Advertentie
Advertentie

Een parlementaire lat-relatie

(tijd) Guy Verhofstadt valt in herhaling. Na nachtelijk spoedoverleg meldde hij woensdag in de vroege ochtend dat alle voorwaarden vervuld waren voor de oprichting van een nieuwe luchtvaartmaatschappij. Op 7 november, kort na het faillissement van Sabena, had de premier al eens gezegd dat alle voorwaarden vervuld waren om snel een nieuwe, leefbare en rendabele luchtvaartmaatschappij op de been te brengen. Vijf weken later zijn de slaagkansen van het DAT-project nog altijd hoogst twijfelachtig.In tegenstelling tot wat Verhofstadt zaterdag in het televisiejournaal verklaarde, is DAT veel meer een politiek dan een economisch project. Waarom anders werden graaf Maurice Lippens en burggraaf Etienne Davignon op 26 november op het Paleis in audiëntie ontvangen? Toch niet om uit handen van de koning de participatie van de Saksen-Coburgs in New DAT in ontvangst te nemen?Omdat het Establishment van oordeel is dat de roem en de toekomst van een land afhangen van het bezit van een eigen luchtvaartmaatschappij, maar het bedrijfsleven niet happig is om in zon maatschappij te investeren, wordt een beroep gedaan op de overheid, zeg maar: de belastingbetaler. Verrassend kondigde premier Verhofstadt op 7 november aan dat de drie gewesten 45 van de 200 miljoen euro zouden bijeenbrengen die nodig waren om rond DAT een nieuwe carrier te bouwen. Zijn mededeling lijkt duivels veel op een gemene streek. Door de bal in het kamp van de gewesten te leggen, die in tegenstelling tot de federale overheid in genen dele politiek verantwoordelijk zijn voor de ondergang van Sabena, kon hij zijn handen van de zaak aftrekken. Als het met DAT verkeerd zou aflopen, stond de premier uit de wind.Ter wille van de paars-groene verstandhouding was de Vlaamse regering aanvankelijk bereid de gevraagde 25 miljoen euro ter beschikking te stellen, maar nadien is zij zich strakker gaan opstellen. Het Vlaams Parlement heeft daar een niet onbelangrijke rol in gespeeld, door in een resolutie de DAT-participatie aan zeer strikte voorwaarden te verbinden. Daarnaast wist vice-premier Steve Stevaert (sp.a) er zijn collegas in de Vlaamse regering van te overtuigen dat vliegen geen kerntaak is van de overheid, en zeker niet van de Vlaamse overheid.De Vlaamse regering heeft vorige vrijdag een DAT-participatie afgewezen. Voor premier Verhofstadt was het een koude douche. Na een weekeinde van heftige woorden kreeg hij minister-president en vriend Patrick Dewael niet verder dan de toezegging via een participatie in BIAC, de uitbater van de luchthaven van Zaventem, het DAT-project indirect te steunen. Door die driehoeksconstructie zou meteen een begin kunnen worden gemaakt met de realisatie van een van de doelstellingen van het Vlaamse regeerakkoord: de regionalisering van de luchthaven van Zaventem. Het plan stuit voorlopig op juridische bezwaren en een Waals en Brussels veto. Maar, zoals minister Stevaert opmerkte, de Vlaamse regering heeft een sterke troefkaart: zij is bevoegd voor de gronden van en rond de luchthaven. De aandeelhouders van BIAC hebben er alle belang bij de Vlaamse overheid te laten participeren, stelde Stevaert nuchter vast.De DAT-affaire leidde bij de socialisten en, vooral, de liberalen tot een aanvaring tussen de federale en de Vlaamse vleugel. Het is, zoals de christen-democraten weten, niet de eerste keer dat een Vlaamse regeringspartij met een dergelijk conflict geconfronteerd wordt. Het is nog maar zelden of nooit voorgekomen dat de Vlaamse vleugel het federale beleg kan opbreken. Zeker voor premier Verhofstadt moet dat een onaangename ervaring zijn geweest.De premier heeft trouwens in nog een andere zaak ondervonden dat zijn wil geen wet meer is. Tegen zijn uitdrukkelijk verzoek riep het Vlaams Parlement woensdag unaniem een belangenconflict in tegen het federale wetsontwerp over de toegevoegde rechters in Brussel, waarop de taalwetgeving niet van toepassing is. Pro memorie: La Libre Belgique schreef op 30 april dat Verhofstadt tijdens het nachtelijke overleg over het Brusseldeel van het Lambermontakkoord de Franstaligen toegezegd heeft de regels over de tweetaligheid van de rechters in Brussel te versoepelen.ErrataHet Vlaams Parlement heeft woensdag het voorstel van Nooddecreet goedgekeurd, dat eventuele juridische obstakels voor de voortzetting van de bouw van het Deurganckdok preventief opruimt. Alleen het Vlaams Blok stemde tegen. De Vlaamse regering kan straks een bouwvergunning uitreiken die strijdig is met het gewestplan en waartegen geen beroep mogelijk is bij de Raad van State. De parlementsleden weten dat ze daarmee enkele rechtsstatelijke beginselen geweld aandoen. Het is de laatste keer geweest, beloofde Robert Voorhamme (sp.a).Tot op het laatste ogenblik vreesden de indieners dat hun voorstel vertraging zou oplopen. De tekst die de verenigde commissies voor Ruimtelijke Ordening en Openbare Werken hadden goedgekeurd, bevatte enkele storende fouten. Zo was er sprake van agrarisch gebied in plaats van agrarisch gebruik en werd verwezen naar een onbestaand regeringsbesluit over de grondbank. Om de fouten te herstellen, moest de plenaire vergadering het voorstel amenderen. Gevreesd werd dat het Blok daarvan gebruik zou maken om een tweede lezing te vragen. Daardoor zou het Nooddecreet niet in het Staatsblad staan vóór volgende donderdag, wanneer de Raad van State een klacht van Doelenaars tegen een gewestplanwijziging behandelt. De Vlaamse regering wil het Nooddecreet uitspelen in haar verdediging.De indieners trachtten hun amendementen als technische correcties en errata voor te stellen, waardoor er niet over zou moeten worden gestemd. Ondanks zware druk hebben de parlementaire ambtenaren zich daartegen verzet. De plenaire vergadering heeft uiteindelijk over de amendementen gestemd. Het Vlaams Blok vroeg geen tweede lezing. De fractie besefte blijkbaar dat zij, ondanks de neenstem, ongemakkelijk zat: twee van haar leden hebben zitting in de raad van bestuur van het Antwerpse Havenbedrijf.WerkloosTer wille van de lieve centen is bij de splitsing van de Volksunie overeengekomen de VU&ID-fracties technisch in leven te houden tot 2003 (Kamer en Senaat) of 2004 (Vlaams Parlement). Op het federale niveau schept de parlementaire lat-relatie geen grote moeilijkheden, want N-VA en Spirit zitten er in de oppositie. Op het Vlaamse beleidsniveau is dat anders. Spirit behoort tot de meerderheid en heeft zelfs twee ministers. De N-VA staat met anderhalf been in de oppositie.Wanneer in de plenaire vergadering moet worden gestemd, is er geen probleem: zonder de drie N-VAers heeft de regering voldoende steun. In de commissies is dat niet het geval. VLD, sp.a en Agalev hebben er zeven leden, evenveel als CD&V en Vlaams Blok. Het vijftiende lid komt uit de technische VU&ID-fractie, en als het een N-VAer is, kan de meerderheid in gevaar komen. Dat leidt tot kafkaiaanse toestanden.Toen dinsdag in de commissie voor Openbare Werken gestemd werd over het CD&V-verzoek hoorzittingen te houden over het NMBS-investeringsplan, liet Jan Loones (N-VA) acteren dat hij even buiten was om geen kleur te moeten - of te kunnen - bekennen. In de commissie voor Financiën en Begroting werd het vaste lid, Chris Vandenbroeke (N-VA), vorige week bij de stemming over de ontwerpbegroting voor 2002 vervangen door een spiritist. Donderdag was er in dezelfde commissie heibel over een late aanpassing van de begroting voor dit jaar. VU&ID-fractieleider Etienne van Vaerenbergh rook onraad en kwam Vandenbroeke aflossen. Of hoe het lidmaatschap van een technische fractie tot technische werkloosheid kan leiden.