Advertentie
Advertentie

Een verouderde filmkeuring

Het is al elf jaar geleden dat er nog problemen waren met de filmkeuring in ons land. In 1989 gaf de Filmkeuringscommissie de film Batman het etiket Kinderen Niet Toegelaten, tot ergernis van filmverdeler Warner Bros. De aanleiding vandaag is de film Baise-moi die afgelopen woensdag in première ging. Het Brusselse gerecht besliste dat de film verboden is voor kijkers onder 18 jaar. Dat betekent dat de bioscoopuitbater verplicht is de identiteit van jonge kijklustigen te controleren. De heisa rond deze Franse prent maakt duidelijk dat het Belgische filmkeuringssysteem totaal verouderd is. Maar de zaak bewijst ook dat er van censuur in de Belgische bioscopen geen sprake is.Een opvallende vaststelling is dat bioscoopfilms in ons land nog steeds worden gekeurd volgens de Wet op de Filmkeuring van 1 september 1920. Die bepaalt dat de toegang tot de bioscoop verboden is voor minderjarigen van beiderlei kunne, beneden den leeftijd van volle 16 jaar. Vandaag geldt die wet nog steeds, vermits een film in ons land alleen kan gekeurd worden met Kinderen Toegelaten of Kinderen Niet Toegelaten. Dit laatste betekent zoveel als verboden onder de 16 jaar. In de praktijk komt het Belgische filmkeuringssysteen erop neer dat een film alleen mag vertoond worden aan kinderen onder de 16 jaar, na controle en goedkeuring van de keuringscommissie. De filmverdelers zijn niet verplicht een film te laten keuren door diezelfde commissie, maar doen dat tegen betaling wél bij die films waarvan ze hopen dat de commissie hen het Kinderen Toegelaten-etiket zal geven. Dan zijn die films commercieel een stuk interessanter. Het heeft geen zin een pornografische prent ter keuring aan de commissie voor te leggen, omdat het antwoord voor de hand ligt. Dat deed ook filmverdeler Cinélibre niet (die Baise-moi overigens een art-housefilm noemt). De verdeler volgde daarbij het Franse voorbeeld, zij het dat Baise-moi bij onze zuiderburen een veel bredere release kreeg. In Frankrijk mocht aanvankelijk iedereen boven de 16 jaar Baise-moi zien, maar iedere bioscoopuitbater, die de film vertoonde, vermeldde de tekst afgeraden aan jongeren onder de 18 jaar. Hetzelfde gebeurde in ons land. Cinélibre vermeldde bij elke advertentie voor de film afgeraden onder de 18 jaar. Wij dringen samen met tal van bioscoopuitbaters al jaren aan op een moderner keuringssysteem met verschillende leeftijdscategorieën, reageert Nancy Dewael van de filmverdeler Cinélibre. We kregen beloften van verschillende ministers, maar er is nooit iets gebeurd. Gevolg is dat we Baise-moi vandaag wettelijk niet kunnen en mogen verbieden onder de 18 jaar. Als iemand van 17 jaar zich in de bioscoop aanbiedt om de film te bekijken, mag dat. We kunnen de bioscoopuitbaters niet verplichten rekening te houden met de waarschuwende tekst die we gebruiken.De gerechtelijke politie van Brussel besloot afgelopen woensdag de puntjes op de i te zetten, door aan de verdeler een proces-verbaal over te maken dat de film wél mocht vertoond worden in Brussel, maar dan alleen voor een publiek boven de 18 jaar. Dat kon volgens mediaspecialist Leo Neels alleen op basis van artikel 379 van het strafwetboek over de openbare schennis van de goede zeden. Cinélibre is met die beslissing tevreden, ook al verplicht dat de bioscoopuitbater tot een strenge identiteitscontrole in geval van twijfel over de leeftijd. In ons land werd de prent Lempire des sens uit 1976 van Nagisa Oshima nog op bevel van het parket uit de bioscopen verwijderd, omdat hij pornografisch werd bevonden. Opmerkelijk is ook het verschil met de gang van zaken in Frankrijk, waar de filmkeuring afhangt van het ministerie van Cultuur. Daar kreeg Baise-moi na een klacht van twee katholieke organisaties bij de Conseil dEtat het X-label opgeplakt. Porno dus. Daardoor verdween de prent meteen uit het gewone bioscoopcircuit. Cinélibre kocht de rechten van Baise-moi, toen de Franse keuringscommissie de prent geen X-label gaf. Dat was voor ons heel belangrijk, omdat er in ons land bijna geen zalen meer zijn, waar je X-films kan vertonen, zegt Dewael. In het contract stond de clausule dat als de film een X-keuring zou krijgen, wij niet verplicht waren de film te verdelen.Films worden in ons land gekeurd door de Intergemeenschapscommissie voor de Filmkeuring. Die is bevoegd voor de Vlaamse, Waalse en Duitstalige Gemeenschap en bestaat uit een honderdtal leden uit verschillende beroepscategorieën. Deze commissie fungeert sinds 1991 en is de opvolger van de in 1939 bij Koninklijk Besluit opgerichte Filmkeuringscommissie. De Intergemeenschapscommissie voor de Filmkeuring kwam er pas toen in 1989 een bevoegdheidsconflict uitbrak tussen de toenmalige minister van Justitie Melchior Wathelet en de drie gemeenschappen. In de loop der jaren vonden er tal van colloquia plaats over de filmkeuring in België en dienden ministers allerlei voorontwerpen in om bijvoorbeeld de leeftijd van 16 naar 14 te brengen en extra leeftijdscategorieën te formuleren. Maar in de praktijk veranderde er helemaal niets. JTi