Een volle doos

Met het verschijnen van cds van Philip Catherine, pianist Erik Vermeulen en het kwartet Defoort-Turner-Thys-Black is de tiendelige reeks The finest in Belgian jazz voltooid. Summer night van Catherine (zie ook elders in dit blad) kwam al eerder uit bij Dreyfus. Pianist Kris Defoort stond de voorbije jaren vooral als componist op het voorplan, onder meer met het dansspektakel Passages en de opera The woman who walked into doors. Voor Sound plaza haalde hij een internationaal kwartet in de studio, met de Amerikanen saxofonist Mark Turner en drummer Jim Black, en de in New York wonende Belgische bassist Nic Thys. Aangezien ik het plezier had om samen met Defoort de opname te produceren, zal ik me van commentaar op Sound plaza onthouden. Het kwartet, met Stephan Galland in plaats van Black, speelt de komende dagen trouwens in het land.Op Inner city geeft de trioformule aan Erik Vermeulen eindelijk de ruimte die hij als pianist verdient. Hij verdiept zich in korte, puntige stukjes, gebalde improvisaties, rijk aan detail. Het sensuele toucher van Vermeulen versmelt perfect met de prachtige sonoriteit van bassist Eric Surmenian en het aandachtige drumspel van Marek Patrman. Als die twee nog iets meer durf in hun spel leggen, wordt dit een groots trio.Nu de reeks rond is, brengt producent De Werf ook de doos uit met alle tien de titels: Brussels Jazz Orchestra, Greetings from Mercury, Aka Moon, Nathalie Loriers, Octurn, Ben Sluys, Bert Joris, Catherine, Vermeulen, Defoort. De cds zijn ook los te koop, bij deze speciale editie hoort een boekje met fotos van Jos Knaepen, Jacky Lepage en Jan Vernieuwe, muzikantenbios van de hand van Jempi Samyn en een geschiedenis van de jazz in België. Die laatste is ten opzichte van het actuele pers- en radiolandschap zo kinderachtig tendentieus dat men de publicatie, helaas, onmogelijk serieus kan nemen. Jammer dat de zure vrucht van persoonlijke frustratie de monumentale onderneming van De Werf aan het einde van de rit zo nodig moet ontsieren.Definitief?Over de zin en onzin van de compilatie werd op deze plek al vaker gefilosofeerd. Al te vaak wordt het verzamelalbum versmaad door kenners, verzamelaars, recensenten en andere tot de verderfelijke elite behorende snobs. Zeer ten onrechte, want de eerlijke Best of... is onmisbaar voor de gezonde ontwikkeling van de jazz en zijn publiek. De zoveelste doorwrochte en met curiositeiten doorspekte editie staat natuurlijk mooi in de kast, maar een compacte, verzorgde uitgave die een goed overzicht biedt van het beste werk van deze of gene grootheid is ook deze verwende en professionele luisteraar veel liever voor dagelijks gebruik en qua luisterplezier. En waar gaat het anders om?In principe is de compilatie vooral bestemd voor beginners en nieuwsgierige oren, wat de samensteller overigens niet ontslaat van zijn verplichting kwaliteit af te leveren. Integendeel. Een compilatie moet voldoen aan erg strenge voorwaarden om bij de keurslager over de toonbank te mogen: een intelligente discografische keuze, eerlijke en toegankelijke informatie over man en werk, goede geluidskwaliteit, een niet al te gruwelijke verpakking, en een redelijke prijs. Zo moeilijk lijkt dat niet, maar in de praktijk blijkt voor vele platenbazen de verleiding te groot om toch maar met kunst- en vliegwerk een snelle cent te verdienen. Een behoorlijke reeks is nog steeds Jazz reference van Dreyfus. De dertig deeltjes, elk met het allerbeste van een grote naam uit de klassieke jazz, bieden te weinig tekst en uitleg maar scoren verder hoog op alle punten. Een twijfelgeval is de nieuwe reeks The definitive... waarvoor de concurrerende giganten Verve en Blue Note, beheerders van de twee grootste catalogi in de jazzwereld, op ontroerende wijze de handen in elkaar sloegen. Op de technische kwaliteit valt niets af te dingen maar er zit weinig lijn in de veertien deeltjes, telkens gewijd aan een enkele figuur: waarom een aardige zanger zoals Joe Williams of een vrolijke tweederangsfiguur als orgelist Jimmy Smith onderbrengen naast de genieën Art Tatum, Bud Powell of Clifford Brown? Bovendien is niet elk deeltje zo definitief als de titel laat verhopen. De cd van Cannonball Adderley is zeker niet onaardig maar geeft een verre van evenwichtig overzicht van s mans oeuvre: de uitbundige altsaxofonist nam zijn beste werk namelijk op voor het Riverside-label, dat geen van beide producenten in portefeuille heeft. Waar de samenstellers wel over alle keuzemogelijkheden beschikken, nemen zij dan weer niet altijd de gelukkigste beslissingen. Zo valt meteen op dat op de overigens schitterende cd van pianist Bud Powell minstens twee echte meesterwerken ontbreken, met name Ornithology en It never entered my mind. Waarom? Aan de speelduur van nauwelijks 40 minuten zal het vast niet liggen. Ook Chet Baker valt een moeilijk te verklaren behandeling te beurt. Geen spoor van de schitterende opnamen die de trompettist in Parijs maakte met pianist Dick Twardzik. Kende de samensteller misschien alleen het Amerikaanse werk van Baker?Andere deeltjes in de reeks belichten het werk van de saxofonisten Joe Henderson, Stan Getz, trompettist Chet Baker, de zangeressen Dinah Washington en Sarah Vaughan, de pianisten McCoy Tyner, George Shearing, Nat King Cole en Art Tatum. Vooral die twee laatste mag ik graag aanbevelen als het betere werk in een wisselvallige reeks. U hoort er de piano en, soms, de stem van Cole in zijn prille triodagen, een openbaring voor wie hem alleen kent als de zachtgevooisde crooner. Ook het wervelende spel van de welhaast vergeten Tatum, de grootste pianovirtuoos uit de klassieke jazz, verdient bij deze herontdekt te worden. Rob LEURENTOPPhilip Catherine - Summer night , Erik Vermeulen Trio - Inner city en Defoort-Turner-Thys-Black - Sound plaza verschenen bij W.E.R.F./Amg. The finest in Belgian jazz, tien cds en een boek in een doos, wordt uitgegeven door Kunstencentrum De Werf, distributie Amg.Defoort-Turner-Thys-Galland op 11 november in Chateau Vilain XIIII, Maasmechelen, tel.: 089-769797, www.limburg.be/motivesforjazz.; 13 november in Limelight, Kortrijk, tel.: 056-221001, www.limelight-kortrijk.be; 14 november in Concertgebouw, Brugge, met voor de pauze Passages door Kris Defoort Dreamtime en de dansers van Fatou Traoré, tel.: 050/47.69.99 www.concertgebouw-brugge.beDe reeks The definitive... verscheen bij Blue Note/ Verve en wordt verdeeld door Emi en Universal Music.