Een zwaar hoofd

De thematische essentie in het beeldende werk van Ronny Delrue is het geheugen. Alleen wie daardoor bezeten is, kent het verschijnsel geheugenverlies: soms de pijn helend, maar veel vaker onrustwekkend, ongemak creerend, chaotiserend. Delrue probeert in zijn schilderijen en tekeningen zijn eigen herinneringen, hoe geabstraheerd ook ('witgemaakt' is een van de uitdrukkingen) vast te leggen. Gestolde herinneringen lijken het, maar tegelijk worden de hoofden (archetype voor het geheugen) dichtgeschilderd, veelal in donkere, verstikkende kleuren en met dichtslibbend materiaal zoals verf, maar ook bijvoorbeeld teer. Het werk van Ronny Delrue is zeker niet vrolijk, wel beklijvend. Ook zijn nieuwe tentoonstelling in de Antwerpse galerie Van Laere Contemporary Art gaat op dat thema verder, onder de titel 'I Try to Remember Myself' en weer met een ijzersterk-logische opbouw. In de eerste ruimte staat een driedimensioneel beeld, 'De Wandelaar'. Het is een mansfiguur, met vastgebonden voeten zodat hij niet vooruit of achteruit kan, het lichaam en het hoofd ingepakt en met teer ingesmeerd (waardoor het tegelijk schilderij is), als om water en andere invloeden van buitenaf tegen te houden. Het hoofd is buiten alle proporties: in het hoofd gebeurt alles, van creatief zijn tot pathologisch zijn. Het hoofd is ook van gips, gebroken, versteend en gekwetst. Op een onderhuidse manier verwijst het beeld ook naar de kunstenaar: in de nek is een stukje van het vest te zien, een oud kledingstuk van Delrue zelf. In dezelfde ruimte hangt een door Delrue bewerkt 19de-eeuws bourgeois-portret, dicht- en overschilderd, om de vervuiling van de geest te symboliseren: zelfs portretten van rijke, zelfbewuste burgers worden ooit onbelangrijk en belanden op de rommelmarkt. Een derde werk in deze ruimte verwijst naar de moord op Pim Fortuyn, en daarmee wordt de ultieme rode draad in deze opstelling duidelijk: de mens heeft niet het heden, maar ook niet het verleden en de toekomst in de hand. In de tussenruimtes en hoeken hangen tekeningen die door een subtiel gebruik van dubbel papier net onleesbaar zijn en als een sluier over het geheugen gaan hangen. In de tweede ruimte, die enkel daglicht binnenkrijgt, wordt die sluier nog versterkt door drie grote, zwarte werken die bij nader toezien, als het oog zich aan het licht heeft aangepast (het lijkt haast een schilderkundige verwijzing naar het foto- en videowerk van David Claerbout), onder meer ingeteerde vogels reveleren. Een ons inziens net iets te anekdotische verwijzing naar de olievervuiling die recent de media haalde, maar voor Delrue is dit ook een actuele emanatie van de vervuiling van het beeld en het geheugen, de manier waarop de menselijke psyche met 'beeldcultuur' gemanipuleerd wordt. In de derde ruimte ten slotte hangen vier grote tekeningen van manspersonen (in feite verdoken zelfportretten), waarbij de figuren respectievelijk versluierd, ingebonden, het hoofd leeg gemaakt gepresenteerd worden. Bij nader toezien blijken ze alle vier in min of meerdere mate net boven de grond te zweven en communiceert het witte, lege hoofd met de dichtgeschilderde hoofden en geestelijke landschappen elders in de tentoonstelling. Dit is duidelijk een conceptuele tentoonstelling, helemaal geelaboreerd en bedacht, met als orgelpunt de literaire verwijzing naar de titel van de hele installatie, 'I Try to Remember Myself'. Het hoofd van Delrue zit propvol met witte herinneringen, rucksichtslos compromisloze gedachten en kloppen in de kop: zijn beeldend werk gaat pijnlijk tot op het bot. Hopelijk komt ooit de bevrijding en kan hij het dichtschilderen en dichtslibben inruilen voor een vrij ademende, zich openstellende geest. Maar het oeuvre, hoe zwart ook, blijft razend interessant om te volgen. Marc RUYTERS 'I Try to Remember Myself' van Ronny Delrue, tot 5 juli in Van Laere Contemporary Art, Verlatstraat 23-25 Antwerpen. Open dinsdag-zaterdag van 14 tot 18 uur. Inlichtingen: 03/257.14.17.