Elektra

De nieuwe muziekdirecteur van de Munt, de Japanse dirigent Kazushi Ono, opent het operaseizoen met Elektra van Richard Strauss. Ono is echter niet aan zijn proefstuk. Hij was zes jaar muziekdirecteur in de Staatsoper van Karlsruhe en tussen 1992 en 1999 was hij hoofddirigent van het Tokyo Philharmonic Orchestra. Naast het traditionele klassieke en romantische repertoire hij dirigeerde bijna het hele oeuvre van Wagner bracht hij ook een minder evident repertoire waaronder heel wat hedendaagse muziek. In de Munt brengt Ono dit jaar naast Elektra nog een wereldcreatie van Luca Francesconi, I due Foscari van Verdi en Khovanshina van Moesorgski en er staan ook enkele concerten op het programma. Ik wil me niet zomaar in het operavakje laten stoppen, zei hij bij zijn aanstelling in de Munt. Ik voel me een dirigent die muziek in brede zin wil interpreteren. Als ik me bij Mozart tot zijn operas zou beperken, zou ik de pianoconcertos en de symfonieën missen. En als ik van Strauss alleen de symfonische gedichten kan dirigeren, mis ik Elektra en Salome. Verder wil hij Mozart, Wagner en Verdi als kernrepertoire onderhouden en is hij van plan om ook in de Munt weinig betreden paden in te slaan. Dat betekent dat hij ook het werk van Puccini, maar ook de Franse operas van Massenet of Saint-Saëns weer wil opnemen in het programma. En natuurlijk staat hij achter het voornemen van Muntdirecteur Bernard Foccroulle om geregeld 20ste-eeuwse opera en werk van levende componisten te spelen. In zijn eerste productie als muziekdirecteur van de Munt werkt Ono samen met regisseur Stéphane Braunschweig. Elektra ontstond uit een samenwerking tussen Richard Strauss en Hugo von Hofmannsthal. Strauss was sterk onder de indruk van de theaterbewerking die Hugo von Hofmannsthal maakte. Daarin wordt Elektra ten tonele gevoerd als een vrouw die gedreven wordt door een idee-fixe. De wraaklust op haar moeder Klytaemnestra en haar geliefde Aegistos is alomtegenwoordig omdat beiden haar vader Agamemnon hebben vermoord. Als haar doodgewaande broer Orestes terugkeert en de wraak uiteindelijk voltrekt, barst Elektra uit in een neurotische vreugdedans die haar fataal wordt. Strauss maakte van dit verhaal een overweldigende en expressieve partituur waarin hij met uitgebreide orkestrale middelen en een complexe harmonie de toeschouwers meesleurt in dit tijdloze verhaal. Elektra wordt vertolkt door Isolde Elschlepp en Klytaemnestra door Ingrid Tobiasson.De Munt (Brussel) di 17, vr 20, di 24, do 26, za 28 sep, 20 uur en wo 2 en vr 4 okt, 20 uur ; zo 22 sep en zo 6 okt, 15 uur 070/233.939 ContinuumOp 14 september gaan het Festival van Vlaanderen-Gent en de Bijloke samen in zee voor een muzikaal programma dat ongeveer acht uur duurt. Die dag kan het publiek zowel luisteren naar kleine barokformaties, als naar een groot symfonieorkest of een folkgroep uit Galicië. Het muzikale thema van deze Continuum-dag is een citaat over liefde en verlangen uit Hugo Wolfs Mörike-Lieder: Zo is de liefde, met kussen niet te stillen. Een van de blikvangers is Jos van Immerseel, die met Anima Eterna een Russische programma brengt. De Polovtsiaanse Dansen uit Vorst Igor van Borodin en de Symfonische Suite uit Rimsky-Korsakovs Sheherazade staan op het programma, twee voorbeelden van het oriëntalisme dat in het 19de-eeuwse Rusland haast synoniem was voor sensualiteit en verlangen. Het Nationaal Orkest van België brengt onder leiding van Serge Baudo de suite Pelléas et Mélisande van Fauré en de Wonderbare Mandarijn van Bartók, twee werken waarin het Continuum-thema nog explicieter aan bod komt. De liefde staat eveneens centraal in de liederen van Schumann en Wolf die Yves Saelens en Inge Spinette vertolken. Liefde en Magie bij Shakespeare is het thema van het concert door Sospiri Ardenti onder leiding van Geert van Gele. Hun repertoire bestaat uit liederen uit de Elisabethaanse tijd en de vroege Barok. Het ensemble bestaat uit zangers, een blokfluit, klavecimbel en luit. De vrouwen van de Galicische folkgroep Ialma, de ludieke fanfare Jour de Fête en violist Christian Tetzlaff maken deze Continuumdag compleet.Bijloke (Gent) za 14 sep, van 14 uur tot 23 uur 09/269.92.92Missa SolemnisDe kroning van de nieuwe aartsbisschop van Olmütz-Mähren in 1819 was voor Beethoven de aanleiding om zijn Missa Solemnis te componeren. Het grootse opzet van het werk zorgde er evenwel voor dat de componist in tijdsgebrek kwam, en zelfs meer dan twee jaar te laat was om de plechtigheid met zijn mis op te luisteren. Het opschrift op de titelpagina luidt: Vom Herzen. Möge es wieder zum Herzen gehen. Om die wens kracht bij te zetten ging Beethoven zowel vocaal als instrumentaal tot het uiterste en dat inspireerde uitvoerders afgelopen decennia vooral tot spectaculaire, overweldigende en krachtige vertolkingen. Ondertussen hebben uitvoerders als Harnoncourt, Gardiner en Herreweghe ons ook kennis laten maken met de innerlijke spankracht en de heldere textuur van het werk, zonder dat de dramatische inhoud van de compositie uit het oog verloren werd. De opname van Beethovens Missa Solemnis uit 1991 door het Orchestre Révolutionnaire et Romantique en het Monteverdi Choir van John Eliot Gardiner geldt nog steeds als een referentie. Gardiner zal deze week met hetzelfde koor en orkest en de solisten Luba Organosova, Nathalie Stutzmann, Christoph Prégardien en Alastair Miles zijn visie op het werk andermaal live presenteren.Paleis voor Schone Kunsten (Brussel) wo 18 sep, 20 uur 02/507.82.00SchönbergHet Festival van Vlaanderen/ Vlaams-Brabant zet over enkele weken in Leuven tijdens enkele concerten de lyrische kwaliteiten van Schönberg in de verf. Deze week anticiperen het Danel Kwartet, aangevuld door Paul de Clerck en Roel Dieltiens, al op deze Schönbergcyclus met vertolkingen van Brahms Strijksextet nr. 2 en Schönbergs Verklärte Nacht. Dit laatste werk was Schönbergs liefdesgift aan zijn toekomstige vrouw Mathilde Zemlinsky. Het gelijknamige gedicht van Richard Dehmel vertelt over een man en vrouw die s nachts door het woud wandelen. De vrouw vertelt dat zij in verwachting is van een andere man. De man begrijpt en vergeeft haar en verzoend wandelen ze verder. In zijn muziek verbindt Schönberg diatoniek met chromatiek en toont hij zich een meester in het variëren en contrapuntisch bewerken van het motivische materiaal. In deze laat-romantische stijl, die refereert aan Wagner, Brahms en Strauss, zijn de lyrische kwaliteiten van Schönberg zonder meer te bespeuren. Tegelijk is deze oorspronkelijke versie voor strijksextet puurder en dramatisch sterker dan de latere versie voor strijkorkest.Kasteel (Gaasbeek) za 14 sep, 18.30 uur 02/531.01.30Samenstelling: Tom EELEN