Europees banaliteitspactKris Van Haver & Wouter Vervenne

De EU-Commissie kondigde dinsdag een versoepeling aan van de Europese begrotingsregels. Het Europese groei- en Stabiliteitspact gebiedt de landen van de eurozone het begrotingstekort onder de 3 procent van het BBP te houden. Op middellange termijn vraagt het de lidstaten te streven naar een sluitende begroting. De streefdatum voor een begrotingsevenwicht - 2002 - was al eerder naar 2004 verschoven. Nu wordt de lat opnieuw verlegd naar 2006. Landen die nog kampen met een deficit op de begroting moeten het structurele tekort, of het tekort gezuiverd van conjunctuurinvloeden, jaarlijks met 0,5 procent van het BBP verbeteren.Een aanpassing van het Stabiliteitspact zat er al enige tijd aan te komen. De economische motor blijft sputteren en de tegenvallende groei is onmiddellijk af te lezen op de verslechterende begrotingssaldi. Vooral de landen die in de betere jaren onvoldoende strak de begrotingsteugels vasthielden, komen nu in in een spiraal van problemen terecht. Zelf noemt de EU-Commissie de aanpassing een versterking van het Stabiliteitspact en geen versoepeling. De nieuwe regels verduidelijken hoe de EU-Commissie de begrotingssituatie in de lidstaten zal beoordelen. Louter economisch gezien zijn er goede argumenten om de interpretatie van de Europese begrotingsregels aan de conjuncturele realiteit aan te passen. Dat Duitsland, Frankrijk en Italië tegen 2004 nooit over een nagenoeg sluitende begroting zouden beschikken, was zonneklaar. En je kunt nu eenmaal de drie zwaargewichten van de eurozone niet wetens en willens tegen de muur laten rijden. Terecht zegt de Commissie dat een inhaalsanering in een periode van zwakke conjunctuur de groei van de drie landen nog meer zou ondermijnen. De hele eurozone zou er de tanden op breken. Maar of de Commissie er politiek goed aan doet zo begripvol te zijn voor de begrotingssituatie van Frankrijk, Duitsland en Italië is minder zeker. Want precies die landen hebben al laten aanvoelen dat zij niet gediend zijn met lessen uit Brussel. En of de EU-Commissie er verstandig aan doet dan maar nieuwe, op maat gesneden interpretatieve regeltjes op te stellen, is al helemaal de vraag. Want wat verhindert diezelfde Commissie om later opnieuw bij te sturen, onder druk van misschien dezelfde probleemlanden?Met name Frankrijk en Italië hebben al gevraagd bepaalde investeringen uit de berekening van het tekort te laten, kwestie van ook in de uitgaven meer ademruimte te krijgen. Zal Brussel ook voor die eisen zwichten, terwijl het jarenlang de andere lidstaten een strikte beperking van de uitgaven voorhield? Dat de Commissie nu al capituleert voor de grote drie zegt veel, zoniet alles, over de ware aard van en de machtsverhoudingen in de eurozone.