Fed grijpt in

Door haar basisrente vroeger dan verwacht en flink te verlagen, heeft de Amerikaanse centrale bank (Fed) laten doorschemeren dat ze bezorgd is over de sterke vertraging van de economische groei. Zij verwees naar de verzwakking van de verkopen, de productie, het vertrouwen en de koopkracht en naar spanningen op sommige financiële markten.Een versoepeling van het Amerikaanse monetaire beleid is verantwoord. De conjunctuurindicator van de Amerikaanse vereniging van aankoopdirecteurs, die het klimaat in de verwerkende nijverheid weerspiegelt, daalde in december tot het laagste peil sinds de recessie van 1991. De Fed moet volgens haar statuten niet alleen prijsstabiliteit maar evenzeer volledige werkgelegenheid nastreven.Het valt op hoe snel de Fed haar monetaire beleid bijstuurt. Op 5 december zei voorzitter Alan Greenspan dat de groei vertraagde en dat de Fed indien nodig zou optreden. Maar hij voegde eraan toe dat de omstandigheden op geen enkele manier vergelijkbaar waren met de Aziatische crisis van 1998. Twee weken later meldde de Fed na de laatste vergadering van het openmarktcomité dat het risico van zwakke groei groter was geworden dan het gevaar voor inflatie. Nog twee weken later overlegde Greenspan via een teleconferentie met de andere bestuurders en kondigde de Fed een renteverlaging aan.Dit doet de vraag rijzen of de Amerikaanse economie er slechter aan toe is dan algemeen wordt gedacht. De recentste indicatoren suggereren dat de Amerikaanse economie flink afkoelt, wat wenselijk is, maar dat een recessie voorlopig onwaarschijnlijk is. Het probleem voor de Fed is dat zij niet kan wachten met renteverlagingen tot de recessie begint. Het duurt immers ongeveer een jaar vooraleer een aanpassing van de rente volledig doorwerkt op de economische groei.Of het nodig was nu al de basisrente met 50 basispunten te verlagen, is minder zeker. De renteverlaging kan bij beleggers de indruk wekken dat de Fed steeds te hulp komt wanneer de aandelenkoersen fors dalen. Dit kan sommige beleggers ertoe aanzetten meer risicos te nemen dan verantwoord is. Nasdaq, waarop veel Amerikaanse technologiebedrijven genoteerd staan, reageerde op de renteverlaging met een recordstijging. Indien dit het begin is van een stijgende trend zijn de technologieaandelen binnenkort opnieuw overgewaardeerd en is later weer een brutale correctie nodig.Wellicht wilde de Fed ook een signaal sturen naar de regering-Bush, die op 20 januari aantreedt. George Bush beloofde in de verkiezingscampagne een belastingverlaging van liefst 1.300 miljard dollar. Hoewel de republikein Greenspan zich niet mengde in de campagne, gelooft iedereen dat de Fed voorstander is van een voorzichtiger begrotingsbeleid en bijgevolg een kleinere belastingverlaging. Indien de Fed via het monetaire beleid de economische groei aanzwengelt, heeft de Amerikaanse economie een bijkomende budgettaire stimulans minder nodig.Inmiddels besliste de ECB om voorlopig af te wachten. Een Europese renteverlaging is minder nodig omdat de groei hier minder vertraagt dan in de VS. Maar ook een ander element speelt een rol. In tegenstelling tot de Fed heeft de ECB maar één topprioriteit: prijsstabiliteit. Groei en werkgelegenheid komen in de eurozone op de tweede plaats. Wouter VERVENNE