Advertentie
Advertentie

Fortis, BBL en de leegroof van de Democratische Republiek van Kongo

Vorige maand leverde een panel van experts van de Verenigde Naties een rapport af over de illegale leegroof van de Democratische Republiek Kongo. Het rapport is een gedetailleerd en hallucinant verhaal van een vuile oorlog om de natuurlijke rijkdommen van Kongo in handen te krijgen en te exploiteren. Een oorlog waarin mensen vermoord, verkracht en bestolen worden en een hele regio ten gronde wordt gericht ten voordele van enkele bedrijven, zakenmensen en overheidsfunctionarissen.In de Belgische pers is heel wat te doen rond dit rapport, gezien Belgische bedrijven genoemd worden in deze economische plundertocht. Vooral enkele in België gevestigde diamanthandelaars en het grondstoffenimperium van de Belgische zakenman George Forrest kwamen in de pers aan bod. Veel minder aandacht werd besteed aan het voorkomen van drie Belgische banken in dit VN-rapport, met name BBL, Fortis en de Fortis-dochter Belgolaise. Volgens de VN-experts traden deze banken in Kongo de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen met de voeten. Het rapport geeft geen echte duidelijkheid over de concrete betrokkenheid van deze banken in de oorlog in Kongo, maar we mogen toch veronderstellen dat zon VN-panel niet over een nacht ijs gaat.De reactie van Annemie Neyts, de minister toegevoegd aan de federale minister van Buitenlandse Zaken, op het Kongorapport was heel simpel. Ze hoopte dat het rapport niet goedgekeurd zou worden, omdat anders België op internationaal vlak nogal een slecht figuur zou slaan. Liever dan ongerust te worden over het gedrag van Belgische banken en bedrijven, steekt zij het hoofd in de grond. Een sterk staaltje van struisvogelpolitiek.Het europarlementslid Nelly Maes stuurde naar aanleiding van de Dag van de Lastige Klant een brief naar zowel Fortis als BBL, met de vraag naar een reactie op de aantijgingen. Zij wees ook premier Verhofstadt op zijn verantwoordelijkheid in dit dossier. België ondertekende de OESO-richtlijnen die multinationale bedrijven ertoe moeten aanzetten een ethisch verantwoord beleid te voeren. De lidstaten (in casu België) worden bij overtreding opgeroepen om maatregelen te nemen tegen deze bedrijven, anders maakt de regering zich medeplichtig aan de uitbuiting die voortvloeit uit hun gedrag. Welke maatregelen plant de regering om te vermijden dat we ons als land medeschuldig maken ten aanzien van het Kongolese volk dat met 3 miljoen doden en verdrevenen zon zware tol betaalt voor een oorlog die omwille van de grondstoffenroof wordt voortgezet?, vraagt Maes de premier. Geen reactie.De vraag aan Verhofstadt over de maatregelen om te voorkomen dat we ons als land medeschuldig maken aan de leegroof en de oorlog in Kongo, strekt verder dan de politieke verantwoordelijkheid van onze regering. Ook wij zijn, als klanten van de banken, misschien onrechtstreeks medeschuldig aan de oorlogspraktijken. Wie garandeert ons dat er met ons spaargeld geen financieringen lopen voor de bedrijven die in het rapport worden vernoemd?In de bankwereld blijft het hierover oorverdovend stil. Op de vraag van Netwerk Vlaanderen naar de banden van de banken met een of meer van de vernoemde bedrijven - bedrijven die het zo bont maken in Kongo dat er zware financiële restricties tegen hen worden geëist - verschuilt men zich handig achter de professionele discretieplicht.En spijtig genoeg is dit dossier niet het enige waarin je in een wirwar van mistgordijnen verdwaalt. Ben je door dit verhaal wat ongerust geworden en overweeg je even op te vragen bij je bank waarin jouw geld geïnvesteerd wordt? Dan zal je van een kale reis terugkomen. Banken weigeren dergelijke informatie aan hun klanten te geven, laat staan openbaar te maken. Bankgeheim, confidentiële informatie, concurrentiepositie vrijwaren dat zijn de antwoorden die u krijgt.Dat er voldoende redenen zijn om hierin verandering te brengen, wordt steeds duidelijker. De Kongo-affaire is immers slechts het topje van de ijsberg. Banken en andere financiële instellingen hebben een zware maatschappelijke verantwoordelijkheid. Zij bedienen de geldkraan en beslissen welke activiteiten en industrieën gesteund worden en welke niet. En veel banken blijken niet veel last te hebben van hun geweten. Investeren in bedrijven die mensenrechten met voeten treden, in wapenbedrijven, zij zien er geen graten in. Bedrijven onder druk zetten om personeel op straat te zetten om de winst voor de aandeelhouders nog te kunnen verhogen, is voor hen business as usual. Constructies opzetten in fiscale paradijzen ten voordele van grote inkomens en criminele gelden, het is in de financiële wereld een koud kunstje. En zo kunnen we wel even doorgaan.Zolang er geen transparantie is in de bankwereld, kunnen banken hun maatschappelijke verantwoordelijkheid niet op een geloofwaardige manier opnemen. Het is niet alleen een zaak van de overheid om deze transparantie af te dwingen. Banken kunnen zelf een voortrekkersrol opnemen en open kaart spelen. Zowel internationaal als in ons eigen land slagen sommige banken hierin al. Waarop wacht de rest? Christophe SCHEIRE Inez LOUWAGIEDe auteurs zijn educatieve medewerkers vanNetwerk Vlaanderen VZWwww.netwerk-vlaanderen.be/actie