Franstaligen uit randgemeenten kunnen vlotter naar Raad van State

(tijd) - De Franstalige inwoners van de randgemeenten krijgen geen nieuwe waarborgen, Lambermont-bis bevestigt enkel de bestaande garanties, zeggen de Vlaamse regeringspartijen. Klopt dat wel?Volgens het ontwerp van bijzondere wet over de bevoegdheidsoverdracht mogen decreten, reglementen en administratieve handelingen geen afbreuk doen aan de bestaande garanties die de Nederlandstaligen, Franstaligen en Duitstaligen genieten in de faciliteitengemeenten in respectievelijk Vlaanderen en Wallonië. Op grond van die bepaling kan het Arbitragehof of de Raad van State een norm of een handeling schorsen indien ernstige middelen dat rechtvaardigen.Lambermont-bis voert daarmee een uitzondering in op de algemene regel dat het Arbitragehof en de Raad van State maar tot de schorsing van een wet of decreet respectievelijk een besluit of administratieve handeling kunnen overgaan, indien er aan een dubbele voorwaarde is voldaan: er moeten ernstige middelen worden aangevoerd én er moet sprake zijn van een moeilijk te herstellen ernstig nadeel. Lambermont-bis schrapt die laatste voorwaarde wanneer het om garanties in de faciliteitengemeenten gaat.Juristen vragen zich af of de speciale regeling de toets van het gelijkheidsbeginsel kan doorstaan. Waarom zou er in het ene geval wél een moeilijk te herstellen nadeel zijn en in het andere geval niet? Voorts rijst de vraag of niet de wetten op de Raad van State en op het Arbitragehof moeten worden gewijzigd, veeleer dan de bijzondere wet over de hervorming der instellingen, al blijkt dat strikt gezien niet noodzakelijk te zijn.Verborgen agendaProf. Paul van Orshoven (KU Leuven) vindt de garantieregeling wat de decreten betreft absurd. Als het om reglementen en administratieve handelingen gaat, ziet hij er een verborgen agenda van de Franstaligen in.Voor de decreten is de regeling absurd, zegt hij, omdat de gemeenschappen niet bevoegd zijn voor de taalregeling in de faciliteitengemeenten, ook niet wanneer de Gemeentewet wordt geregionaliseerd. Het Vlaams Parlement kan dus geen decreten uitvaardigen die het faciliteitenstelsel - de bestaande garanties - in de randgemeenten zouden wijzigen.De verborgen agenda ziet Van Orshoven in het schrappen van de schorsingsvoorwaarde dat er een moeilijk te herstellen ernstig nadeel moet zijn. Hij herinnert eraan dat de Raad van State in 1998 weigerde de rondzendbrief-Peeters te schorsen, omdat de Franse Gemeenschap, het Waalse Gewest en de inwoonster van Rode die daarom verzocht hadden, niet konden aantonen dat zij een moeilijk te herstellen nadeel leden. Met de Lambermont-bis-regeling zou die voorwaarde niet meer spelen en een schorsing wel mogelijk worden. Volgens Van Orshoven krijgen de Franstaligen in de randgemeenten dus wel degelijk een nieuwe waarborg: zij kunnen gemakkelijker bij de Raad van State terecht.Lambermont-bis is ook de Franstalige burgemeesters van de zes randgemeenten niet vergeten. Alle burgemeesters krijgen de mogelijkheid bij de Raad van State beroep aan te tekenen tegen tuchtsancties die werden opgelegd omdat zij een wet, decreet, reglement of administratieve handeling (zoals een rondzendbrief) niet naleven. Dat de burgemeester kan verzoeken dat de algemene vergadering van de Raad van State de zaak behandelt of dat de Raad van State een prejudiciële vraag stelt aan het Arbitragehof, is opnieuw een tegemoetkoming aan de Franstaligen, in casu de Franstalige rand-burgemeesters. Op die manier wordt hun beroep door een tweetalig college behandeld en niet door een Vlaamse kamer van de Raad van State. MD