Full Frontal

Toen ik het script las, dacht ik dat ik met een veredelde studentenfilm te maken had, vertelde hoofdactrice Catherine Keener ons toen we haar vroegen of ze überhaupt iets gesnapt had van Full Frontal. De nieuwe Soderbergh is radicaal het tegenovergestelde van het hapklare entertainment van Erin Brockovich en Oceans Eleven. De film geeft je de indruk dat de cineast principieel tegendraads wou doen. En bij momenten neigt Full Frontal daardoor vervaarlijk naar pure pretentie. Maar voor elk van die hoogdravende momenten is er een even geestige vondst - de hond die spacecake eet, de buurman die zich als Bela Lugosi verkleedt, Duchovnys filosofie - en bovendien deed Soderbergh hier opnieuw een beroep op acteurs die de film toch weer naar een hoger niveau tillen. Waar Full Frontal precies over gaat - wij gokken dat het te maken heeft met hoe we ons liever verschuilen achter fictie en imago omdat de naakte werkelijkheid ons veel te hard is -, zal ieder voor zich moeten uitmaken. Maar dit is wat Soderbergh er zelf over te zeggen heeft.Wat heeft u ertoe gebracht om Full Frontal uit uw mouw te schudden?Steven Soderbergh: Het was een reactie, of misschien een overreactie, op het feit dat ik drie grote studiofilms na elkaar had gemaakt met Erin Brockovich, Traffic en Oceans Eleven. Als je films maakt op dat niveau, moet je bepaalde regels volgen en dat gaf me zin om eens radicaal de tegenovergestelde richting te proberen. Tegelijk zag ik ook wel in dat het een heel kleinschalig project moest worden.U heeft uw acteurs een reeks ogenschijnlijk absurde regels opgelegd waaraan ze zich moesten houden. Wat was daar de bedoeling van?Soderbergh: Iedereen begreep wel dat die regels niet in steen gehouwen waren. Ze waren veeleer in kaas gehouwen, denk ik. (grijnst) Maar ze snapten dat ik daarmee wou zeggen dat hun vertolking het belangrijkste aspect van de film was, en dat al die regels, hoe onnozel ook, ontworpen waren om hen en mij heel intens op hun personages te doen focussen. Ik gaf deze acteurs meer verantwoordelijkheid dan ik ooit heb gedaan. Als ik bijvoorbeeld verwachtte dat ze zelf hun kostuums uitkozen, dwong ik hen om er nog meer aandacht aan te besteden. En ze leken allemaal wel geïntrigeerd door de uitdaging. Het was voor niemand een probleem, ook al omdat de draaiperiode heel kort was.De film loopt wel vol bekende namen, van Julia Roberts tot Brad Pitt. Wat was de redenering achter die keuze?Soderbergh: Aan de ene kant hield ik wel van het idee dat iemand naar Full Frontal zou gaan kijken met de verwachting een typische Julia Roberts-film te zullen zien en dat die persoon vervolgens een heel vreemde ervaring beleeft. Maar anderzijds was het personage op papier ook één van de grootste filmsterren van de wereld, en daardoor was ik bijna verplicht om iemand als Julia te casten. Daarnaast sprak het idee me aan om Full Frontal te bevolken met acteurs die je normaal gezien niet in een context als deze verwacht. Het was pervers op een interessante manier. Al maakte het de casting niet makkelijker. Veel acteurs zeggen wel dat ze bereid zijn om in een film als deze mee te spelen. Maar als puntje bij paaltje komt en ze zelf naar de set moeten rijden en geen kleedkamer hebben en zelf hun make-up en haar moeten verzorgen, zijn ze er opeens niet meer zo happig op.Wat is uw definitie van experiment? Hoopte u daar iets van op te steken wat u later nog zou kunnen gebruiken?Soderbergh: Kijk, als je een gewone film maakt, heb je een landkaart voor je liggen met daarop de wegen die jij al verkend hebt en de wegen die alle andere filmmakers al verkend hebben. Die kaart heeft een bepaalde vorm. Experimenteren wil zeggen dat je die landkaart verlaat, naar een gebied waarvan niemand het landschap kent, of weet of het gevaarlijk of mooi of grauw is. Je gaat ernaartoe, je kijkt rond en je ziet wat je vindt. Dat is in mijn ogen trouwens de opdracht van onafhankelijke producties in het algemeen. Als ik een experimentele film zie, ga ik hem ook niet beoordelen volgens de criteria die ik doorgaans hanteer. Ik herken dat die cineast iets probeert wat ik nog nooit heb gezien en wat op het moment zelf misschien weinig steek houdt. Maar het is goed mogelijk dat ik later, en dat kan jaren later zijn, plots snap waar die cineast op uit was, omdat ik dan een andere persoon ben dan ik was toen ik die film voor het eerst zag. In de States is de experimentele cinema een bijzonder belangrijk deel van onze filmcultuur omdat het niet bepaald iets is waar veel mensen toe aangezet worden. In Amerika word je aangemoedigd om te doen wat je al eerder hebt gedaan en wat je succes heeft opgeleverd. Daar tracht ik me tegen te verzetten. Zeker na een film als Oceans Eleven, de populairste film die ik ooit heb gemaakt, voelde ik de noodzaak om iets totaal anders te doen. Iets wat misschien niet zo populair zal zijn. (lacht)Uw volgende film is een nieuwe verfilming van Solaris, de SF-roman van de Poolse schrijver Stanislaw Lem. Lem was indertijd allesbehalve opgezet met de beroemde versie die Andrei Tarkovski ervan gemaakt had. Denkt u dat hij uw versie zal kunnen appreciëren?Soderbergh: Moeilijk te zeggen omdat we ons niet strikt aan de roman houden. Het grootste verschil is dat we de relatie tussen het hoofdpersonage en zijn echtgenote op aarde te zien krijgen. Dat zit niet in de oorspronkelijke roman van Lem en ook niet in de versie van Tarkovski, maar dat was één van de dingen die ik wou verkennen, die parallel tussen die relatie op aarde en de relatie in het heden. Of Lem daar tevreden mee zal zijn, weet ik niet. Van Steven SoderberghMet Catherine Keener, Julia Roberts, Blair Underwood, Mary McCormack, David Hyde Pierce, Nicky Katt, David DuchovnyHarry Potterand theChamber of SecretsErgens is het geruststellend om te weten dat er nog zekerheden zijn in dit leven. De dood en de belastingen, zoals het Amerikaanse gezegde beweert, maar ook de regietalenten van Chris Columbus. Toen hij de eer kreeg om de verfilming van de succesvolste jeugdboekenreeks uit de geschiedenis te verzorgen, kon je al op voorhand zeggen hoe het ding zou uitdraaien: professioneel maar braaf. Columbus beperkte alle risicos door netjes dicht bij J.K. Rowlings boek te blijven, met als resultaat dat je een film kreeg waar de fans niks op aan te merken hadden, op hier en daar een detail na, maar die de rest van het publiek nauwelijks kon overtuigen.Een goeie boekverfilming geeft je zin om achteraf de originele tekst te lezen, omdat je getroffen bent door de stijl en toon. Maar omdat Harry Potter and the Philosophers Stone zich meer gedroeg als een viewmasterversie van het boek - mooie prentjes bij de voornaamste scènes -, schoot Columbus compleet voorbij aan de magie en de speelsheid die van Rowlings verhalen zoveel meer maken dan staaltjes van pure verbeelding. Al is zoiets natuurlijk ook eigen aan een eerste film van een hele reeks. De personages en de wereld waarin ze zich bewegen, zijn nog nieuw en moeten dus allemaal uitgelegd worden, waardoor er nog bitter weinig tijd en ruimte overblijft om de sfeer te verzorgen. Op dat vlak moest Harry Potter and the Chamber of Secrets wel een stap in de goeie richting zetten. De introductie van nieuwe personages (Lucius Malfoy, Gilderoy Lockhart) kan nu moeiteloos in de plot ingewerkt worden, waardoor er zowaar plaats vrijkomt voor humor.The Chamber of Secrets geeft ook veel minder het gevoel dat hij in een krankzinnig tempo de plot tracht af te haspelen. Maar dat viel dus allemaal te voorspellen, net zoals je mocht verwachten dat de acteurs die voor het eerst hun steentje bijdragen, dat met brio zouden doen: Jason Isaacs legt precies de goeie mix van dreiging en hooghartigheid in zijn vertolking als de racistische tovenaar Lucius Malfoy, terwijl Kenneth Branagh in de zelfingenomen blaaskaak Gilderoy Lockhart eindelijk een personage heeft gevonden waarin hij zijn goed ontwikkeld talent voor overacting tenvolle kan uitspelen. Zij zijn het dan ook die met de film gaan lopen, samen met de verbluffende computercreatie Dobby, de masochistische huis-elf. Voor de rest worden de zwakheden van de vorige keer bevestigd, met name de beperkte expressie van Daniel Radcliffe als Harry Potter en de gruwelijke nadrukkelijkheid waarmee Emma Watson haar Hermione Granger probeert neer te zetten. Omdat het derde lid van het hoofdtrio, Rupert Grint als rosse kwajongen Ron Weasly, wel blijk geeft van aanstekelijke spontaniteit en zijn kompanen moeiteloos van het scherm speelt, vallen die gebreken natuurlijk extra op.Hetzelfde kan gezegd worden van Rowlings verhalen. Zoveel aanleg als ze heeft om de wereld die ze in het leven roept kleur en dimensie te geven, zo weinig verbeelding heeft ze om de plot zelf uit te tekenen. Breng alles tot de essentie terug en The Chamber of Secrets gebruikt exact dezelfde truukjes en wendingen om het verhaal vooruit te duwen als The Philosophers Stone. Geen probleem als je erin slaagt om de personages en hun leefwereld interessanter te maken dan die plot, maar wel als je je, zoals Columbus doet, voornamelijk op dat verhaal concentreert. Bovendien geeft de cineast nog steeds bitter weinig blijk van visuele verbeelding, in die mate zelfs dat hij tijdens een climactisch gevecht één van de personages moet laten uitleggen wat er gebeurt omdat de kijker het anders niet zou snappen.Harry Potter and the Chamber of Secrets brengt dus perfect wat je redelijkerwijs mag verwachten, niet meer maar zeker ook niet minder. Aan de enige verrassing die de film te bieden heeft, hangt wel een waarschuwing vast. Waar je bij de vorige aflevering zonder probleem kinderen van vijf jaar kon meenemen, zouden we dat deze keer ten stelligste afraden. Rowlings romans worden stelselmatig donkerder en gruwelijker, en Columbus heeft de schrijfster daarin gevolgd. De ontmoeting met Aragog en zijn veelpotige kroost zal veel volwassenen al doen huiveren, laat staan de allerjongste zieltjes in de zaal. We twijfelen er niet aan dat u zich door uw pagadders zult laten ompraten, maar kom achteraf niet klagen dat u van niets wist. Van Chris ColumbusMet Daniel Radcliffe, Rupert Grint, Robbie Coltrane, Emma Watson, Richard Harris, Kenneth Branagh, Jason Isaacs, Maggie SmithCinema Nova stelt deze week een Amerikaanse film voor die in eigen land geen verdeler vond maar wel uitpakt met bekende acteurs als Tim Roth, John Turturro en Rod Steiger. Het gaat om Animals van de New Yorkse cineast Michael di Jiacomo, het is iets heel bizars en u kunt hem ongeveer elke dag gaan bekijken. Meer info: 02/511.24.77 of www.cinema-nova.com. Van vr 22/11 tot zo 24/11 organiseert Zebracinema in Hasselt een festivalletje over de Iraanse cinema. Op het programma staan niet alleen een reeks recente films van onder anderen Kiarostami en de familie Makhmalbaf, maar ook lezingen en zelfs een lekker feestmaal. Meer info: 011/29.59.60 of www.limburg.be/zebra.