Advertentie
Advertentie

Ga langs start, u betaalt 250 frank

Jonge Vlaming belt modieus mobiel. Het stond deze week in de populaire pers: tienduizenden jongeren zoeken iedere dag naar een nieuwe beltoon en een logo voor hun gsm. In dezelfde week waarin frauderende bankdirecteurs hun verhaal doen over de manier waarop ze de rijken bestelen en een televisieweekblad een exclusief interview heeft met een stel inbrekers dat tips verschaft voor proper inbreken, blijkt mijn kroost evenmin veilig voor inbraakpogingen op hun belkrediet.Mijn dochter komt beteuterd en woest aanwaaien met haar gsm waarop al het belkrediet verdwenen is in de ijdele poging om een logo op te laden. De leverancier vraagt in kleine lettertjes 45 frank per minuut om het gevraagde logo te downloaden. U weet hoe dat gaat: begroeting, uitleg, wachtmuziekje, het voorlezen van het keuzemenu, niet goed gedrukt, van vooraf herbeginnen: Ga langs start, u betaalt 250 frank. s Morgens staat het in de krant, s avonds speelt het zich bij mij thuis af. Er is toch een tijd geweest dat je huis een goed afgebakend domein was. Je hield de knip op de deur en de knip op de portemonnee. Maar nu tappen ze je kredietlijnen via de telefoonlijn af.Wij moeten dat niet dramatiseren, maar wel zeer goed beseffen dat er iets fundamenteels veranderd is. In het interview in het televisieblad stond een heel leuk citaat. De inbreker legt uit dat als je ergens wil blijven stelen, je vooral niet te inhalig en te woest te werk moet gaan. Je kan er beter een gewoonte van maken. De marketing heeft dat al lang geleerd, ook al gaat het in die branche niet om stelen maar om het creëren van behoeftes. Bij tieners zijn ze daarvoor aan het goede adres.Er zijn debatten gevoerd over de nefaste invloed die reclame op kinderen kan hebben, maar die hielden een geweldige onderschatting in van hun onderscheidingsvermogen. Onze kinderen behoren tot de eerste generatie van bewuste consumenten die echt met de televisiereclame opgegroeid is. Kinderen en tieners zijn daarentegen weerloze slachtoffers van de promotion marketing: het begint bij de chocoladerepen met de 0900-nummers voor instant wins en op een dag merk je dat je tienerdochter al haar belkrediet verspeeld heeft aan een logootje voor haar gsm.Kinderen zijn heel bewuste consumenten geworden, ze hebben hun favoriete merken en vaak een eigen budget en hun invloed weegt op het inkoopgedrag van hun ouders. De invloed van de reclame zoals die op de televisie of in de kranten gevoerd wordt, kan een interessant punt van discussie zijn. Vooral als er een belangrijk geldbedrag mee gemoeid is, kan er onderhandeld worden, de aankoop kan in de tijd uitgezet worden (tot er een verjaardag aankomt bijvoorbeeld). Of de investering kan gecombineerd worden met sparen en een bedrag bovenop van de ouder. Er kunnen keuzes gemaakt worden: als je dat koopt, kan je dat andere ding niet kopen. Er kan op zijn minst geargumenteerd worden.Je kan je kinderen inzicht verschaffen en ze gaandeweg wapenen tegen het consumentisme. Wij leven in een wereld waarin de hardware alsmaar goedkoper wordt in de hoop dat we ons laveloos op de software storten. Er bestaat een samenzwering tussen hard- en softleveranciers om de hardware te versoften en de software hard te maken. Het is niet onverstandig om kinderen uit te leggen dat mijnheer Playstation zijn modules tegen een relatief lage prijs aanbiedt met de bedoeling zijn echte winst op de aankoop van de diskettes te maken. Ze dan vertellen dat een aankoop van een cd in het betere tweedehandse circuit een manier is om Sony een hak te zetten, kan op enig bijval rekenen bij het jonge volkje.Kinderen en vooral tieners verdragen niet dat met ze gesold wordt, maar ze zijn tegelijk weerloos als het om impulsaankopen gaat. Bij die impulsaankopen gaat het in beginsel om kleine bedragen die evenwel zo vaak herhaald worden, dat er op het einde toch een consistente uitgave is. Het gaat van de aankoop van stickers voor een album, over Pokemon-kaarten tot de aanschaf van betaalkaarten voor hun gsm.Het is typisch voor vroege tieners dat ze hun identiteit voor een groot stuk ontlenen aan wat ze hebben, aan hebbedingen. Zo vinden zaken die instant geluk kunnen verschaffen grote bijval. Tieners willen het hier en nu, onmiddellijk is net goed. Geen betere remedie tegen die aankoopwoede dan het verschaffen van zakgeld waardoor ze zelf moeten budgetteren.Uitgerekend de gsm maakt zijn onstuitbare opgang ten dele door het succes bij de tieners. De gsm is geen telefoon maar een statussymbool. Dat is al zo bij volwassenen die kinderlijk gedrag gaan vertonen als ze gebeld worden op hun gsm. Typisch is dat volwassenen meteen verraden waar ze uithangen, waar het grote voordeel van de mobiele telefoon net is dat niemand hoeft te weten waar u zich bevindt. En er is geen beter public relations denkbaar dan het voorwenden dat iemand u bij een drukke bezigheid stoort, ook al zit u gewoon te niksen. Voor hetzelfde geld bevestigt u meteen een afspraak zonder even te checken in uw desnoods denkbeeldige - agenda.Dat de gsm het speeltje par excellence zou worden van de tieners had voorspeld kunnen worden. Het ding past zowel in hun groepsgedrag als in hun individuele psychologie. Een gsm heet op de school van mijn dochter gewoon een Nokia. Dat heeft de befaamde peergroup beslist en deze instantie heeft meteen ook het model 3312 tot gsm van het jaar uitgeroepen. Omdat iedereen met dezelfde gsm rondloopt, is de volgende rage dat ding te personaliseren: jasjes, tasjes, afklikbare panels in alle kleuren of met de vlekken van de 101 Dalmatiërs. Iedereen heeft hetzelfde maar toch iets anders. En nu dus de rage van de logos en de beltonen.Het vreemde is dat tieners van alles doen met hun gsm behalve bellen. Er worden SMS-boodschappen verstuurd. Ze houden van de discrete aanpak, en als ze zitten te dubben, dan kan je ervan op aan dat de andere kant talmt om een antwoord te sturen. De essentiële vragenlijst van de kalverliefde wordt nu per SMS verstuurd. Er worden geen margrieten meer kaalgeplukt: he loves me, he loves me not. Nog iets vreemder is dat de gsm-rage en de subrages in Europa zijn ontstaan en deze keer helemaal niet kwamen overwaaien uit Amerika. Hetzelfde geldt voor de SMS-cultuur: die is hoogstens komen aanzetten vanuit de Scandinavische landen omdat het jeugdig gsm-bezit daar zo wijdverbreid was. Een gsm heet daar ook niet meer een gsm maar een handy. Wij kunnen er niet onderuit, de handy is een soort bypass die we vooralsnog om het middel snoeren. s Morgens de gsm thuis vergeten? We mogen er niet aan denken. De gsm is onze bereikbaarheid. Ik gsm, dus ik besta. GS