Advertentie
Advertentie

Geen kerstgeschenk

Aspen is een skioord in Colorado, het hartje van de Verenigde Staten. Net zoals in de Alpen bij ons, betekent dat de betere sportieve klasse, overweldigende natuur, fysieke grenservaringen en op tijd en stond wat kunst en cultuur. Tussen 1965 en 1971 was Aspen ook de naam voor een ongewoon tijdschrift met aandacht voor al het moois dat het skioord te bieden had - de bergen, de kick van het skiën, het jazzfestival en de hedendaagse kunst. Mettertijd evolueerde het tijdschrift naar een ruimer cultureel spectrum. In totaal zouden er op onregelmatige tijdstippen tien nummers verschijnen die samen een bijzonder beeld geven van een bijzondere periode. De jaren zestig legden de kiem voor de popart, het postmodernisme, fluxus, de performance art en nog veel meer stromingen die tot vandaag doorleven. Al die bewegingen komen aan bod in de tijdscapsule die dit magazine was. Een capsule inderdaad, en niet zomaar een tijdsbeeld, want Aspen kwam in drie dimensies. Elk nummer werd verpakt in een doos en bevatte teksten op losse bladen of in kleine boekjes, muziek op kleine vinylplaatjes en zelfs films op Super8. Tekst, beeld en geluid in één dat noemen we vandaag multimedia. Aspen was een initiatief van Phyllis Johnson, in die tijd ook uitgeefster van mondaine bladen als Womens Wear Daily of Advertising Age. Van Phyllis Johnson is vandaag elk spoor bijster. Net zo moeilijk is het om nog een exemplaar van Aspen op de kop te tikken. Gelukkig is er Andrew Stafford, een boekhandelaar uit San Francisco die negen van de tien nummers van het legendarische tijdschrift wist te verzamelen in de loop der jaren. Stafford wou zijn collectie graag delen met de rest van de wereld. Hij maakte digitale kopies van zijn waardevolle schat en ging op zoek naar een geschikte partner om alles on line te zetten.Vandaag is het zover. Alle paginas van het tijdschrift werden zorgvuldig ingescand en zoals in een echte catalogus bij een echte tentoonstelling getoond met de vermelding van de reële afmetingen en de originele drager. De geluidsopnames werden overgezet naar MP3-bestanden en de filmpjes op video en daarna in Quicktime-bestandjes. Webhosting werd gevonden bij UbuWeb, een New Yorkse site die het werk van Aspen-tijdgenoten (en medewerkers) als John Cage, Allen Ginsberg of William Burroughs hoog in het vaandel draagt. De webversie van Aspen zet in verschillende opzichten de filosofie van het originele tijdschrift verder. In de geest van Andy Warhol (die het popart-issue samenstelde, verpakt in een waspoederdoos, met flipboekjes van een film van hemzelf en een ander van Jack Smith, een plaat van The Velvet Underground en verschillende werken van toonaangevende popartiesten op postkaartformaat) is dit een logische stap in de kunst van de seriële reproductie. Met Marshall McLuhan, die met Quentin Fiore zorgde voor vorm en inhoud van het vierde nummer, toont dit project dat elke stap vooruit in de nieuwe media eigenlijk een stap achteruit is in de realiteit. Deze tweedimensionale versie doet vooral veel zin krijgen in het origineel. Naar het formaat en het gevoel van echte gedrukte affiches en teksten, naar de krassen en het geratel van de ware Super8-film en naar het geluid van de originele vinylplaat. Maar we moeten blij zijn met wat we krijgen. En dat is heel veel, want deze webversie van Aspen brengt niets minder dan de volledige inhoud van het origineel. En daarin staan onuitgegeven teksten bij van Roland Barthes, Susan Sontag en George Kubler (in het dubbelnummer over postmodernisme), zeldzame geschriften van Lou Reed (een cool essay over de popmuziek van de sixties in het popart-nummer) en geluidsopnamen van William Burroughs, Marcel Duchamp, Gordon Muma of Yoko Ono. Ook de instructies voor performances die u zelf kan realiseren uit het gratis nummer 6A staan on line. Net als de films van Stan Vanderbeek, Lazlo Moholy-Nagy, Robert Rauschenberg en Hans Richter. Een ideaal geschenk voor de lange winteravonden, ware het niet dat Aspen gratis en voor niets beschikbaar is voor iedereen met een computer en een internetaansluiting. Ideaal voor wie niét gaat skiën dus en thuis toch een beetje wil wegdromen en verlangen naar de real thing: het sublieme gevoel van de kick van het skiën, van het aanschouwen der natuur, van de kunst en de literatuur Hier is het alleen om naar te kijken en te luisteren, niet om aan te raken. www.ubu.com/aspen Een stille kerstEnkele dagen geleden verzeilde ik voorwaar op de site van Dow Chemicals en lees er tot mijn grote verbazing hoe het komt dat de Amerikaanse chemiereus aan de basis ligt van de moderne milieubeweging. In 1969, zo gaat het verhaal, schreef Rachel Carson Silent Spring, haar boek over de neveneffecten van DDT een Dow-product, zo wordt niet zonder trots gemeld op de Noord-Amerikaanse vogelpopulatie. Haar boek zorgde voor een groeiende bewustwording en voor het ontstaan van verschillende milieu-actiegroepen. Alweer een voorbeeld van Dows inzet voor het leven, heet het.Nu ben ik niet echt een regelmatig bezoeker van dit soort bedrijfssites. Op een slinkse manier werd ik erheen gelokt door een link in een persbericht naar aanleiding van de achttiende verjaardag van de ramp in de Indische stad Bhopal. U herinnert zich misschien niet meer de juiste datum (3 december 1984), maar u bent zeker het gebeuren niet vergeten waarbij door een lek in een gastank van een Dow-pesticidenfabriek (toen nog Union Carbide) 5.000 mensen ter plekke omkwamen en nog eens 15.000 in de dagen die volgden op de catastrofe. Volgens activisten waren er doorheen de jaren bijna een half miljoen slachtoffers, ondermeer omdat het puin nooit is geruimd en er daardoor giftige stoffen in de water- en voedingsketen blijven terechtkomen. Controles in februari van dit jaar constateerden een ongewoon grote concentratie aan kwik, lood en organochlorines in de melk van moeders uit de omgeving. Het is tegen dit soort geruchten, die bij elke verjaardag van de ramp weer worden bovengehaald, dat het persbericht zich probeert te verzetten. Vreemd dat ik zo een bericht ontvang. Ik krijg regelmatig spams voor een of andere dubieuze zakelijke samenwerking. Meestal zijn ze verzonden vanuit Afrika en in alle gevallen gaat het over onbekende figuren en wordt de mail onmiddellijk bij ontvangst gedeletet. Ook persmededelingen vallen regelmatig in mijn inbox. Die bekijk ik dan met iets minder argwaan. Een mail van een grote en echt bestaande multinational als Dow ontvang ik echter niet alle dagen. Ik heb geen aandelen in het bedrijf en ook geen andere speciale interesses in de chemische sector. En trouwens, waarom zou Dow zelf deze lijken uit de kast halen? Een milieuactivist ben ik ook al niet en zonder dit bericht had ik zeker niet aan de slachtoffers van die achttien jaar oude ramp moeten denken. Zwijgen leek me in dit geval dan ook een veel betere politiek.Dit was natuurlijk een goed voorbereide grap. Zowel het bericht als de site waren vals. Het duurde niet lang vooraleer de makers van dit nepbericht en deze namaaksite ontmaskerd werden. Wie vandaag naar dow-chemicals.com surft (de link in het persbericht) wordt doorgeleid naar de officiële Dow-site (dow.com) en zal als opener van de pagina een heel ander weetje vinden over minder schadelijke Dow-producten als DDT. De makers van de site begingen de bizarre fout om hun nepstek te registreren onder de naam van James Parker, zoon van Michael Parker, algemeen directeur van Dow. De jonge Parker moest gewoon een kopie van zijn rijbewijs tonen om zich te legitimeren en de namaaksite te laten verwijderen. Een vreemd gevoel voor humor hebben deze grappenmakers en echt slim was hun strategie niet.Nochtans zijn deze bedriegers geen amateurs. De namaaksite die nu te vinden is onder dowethics.com en nog enkele andere spiegelsites was een actie van de Yes Men en die zijn hiermee niet aan hun proefstuk toe. In 2000 deed deze losvaste groep van activisten een gelijkaardige actie, toen ze de site van de wereldhandelsorganisatie persifleerden onder www.gatt.org. Die site werd wel op een sluitende manier geregistreerd en is nog steeds on line met regelmatige updates. Ooit lokte dit valse adres trouwens een echte uitnodiging voor een lezing in Wenen een uitnodiging die The Yes Men maar al te graag aanvaardden en waarmee ze ook de kolommen van de New York Times haalden. Die kolommen hebben ze ook met deze actie gehaald, waardoor het toch weer een iets minder stille kerst wordt voor de slachtoffers in Bhopal. Meer over de ramp en haar gevolgen is te vinden op www.bhopal.net en www.bhopal.org (dit zijn onafhankelijke sites die niets met The Yes Men of met Dow-chemicals te maken hebben). Op www.bhopal.com komen de verzachtende omstandigheden aan bod. De valse Dow-site van The Yes Men is nu verhuisd naar www.dowethics.com en de officiële Dow-site staat nog steeds op www.dow.com. Meer over deze en andere acties van The Yes Men op www.theyesmen.org.Samenstelling: Pieter VAN BOGAERTIn GentVoor een staalkaart van de hedendaagse digitale cultuur moet u deze dagen naar Gent.DorkbotVroeger heetten ze Machine Centered Humans, nu heten ze Dorkbot en ze doen nog altijd rare dingen met elektriciteit. Op 27 en 28 december begeeft u zich naar het Nieuwpoortteater aan de Gentse Visserij voor de eerste editie van dit nieuwe seizoen. SI-Libs stelt er Kurt van Houtte voor met een bijdrage voor het eerste Gentse no-copyright klank- en beeldarchief in oprichting. Els Viaene, Jono Vanbelle en m rthe presenteren er de soundtrack voor een nog niet bestaand digitaal toneelstuk. Net-artist meta laat het publiek navigeren met haar eigen beeld tussen de aarde en het vagevuur.www.dorkbot.org BimbamZo heet het geluid van de Gentse beiaard. In de Arteveldestad start een hedendaagse compositiewedstrijd voor dit middeleeuwse instrument. Op deze site kan u al beginnen oefenen om tegen eind januari je eigen tune voor te leggen aan de driekoppige jury bestaande uit Yves de Mey (aka Eavesdropper), Peter Vermeersch (van X-Legged Sally en Flat Earth Society) en de enige echte stadsbeiaardier Geert Dhollander.www.bimbam.beOn lineVoor wie liever iets over echte kunst op zijn computerscherm krijgt is er tenslotte nog dit Gentse initiatief: een databank voor kunst, on line en in oprichting.www.kunstonline.info