Gergiev over Sjostakovitsj

Valery Gergiev is sedert 1995 chef-dirigent van het Rotterdams Philharmonisch Orkest. Vorig jaar beleefde hij er een moeilijke periode, maar de plooien werden gladgestreken en Gergiev tekende opnieuw een vijfjarig contract. Dit jaar schittert hij onder meer op een zesde Gergiev Festival waarin de oorlogssymfonieën van Sjostakovitsj centraal staan. Ook in Antwerpen kunnen we een glimp van het programma opvangen. Op 27 oktober staat muziek van Sjostakovitsj centraal in het concert van het Rotterdams Philharmonisch Orkest in deSingel. Gergiev koos voor een programma dat ook de niet-Russische kant van de Sjostakovitsj laat zien. In het begin van de jaren 1920 ontwikkelde Sjostakovitsj namelijk een ware passie voor een ruime interpretatie van de jazz, populaire deuntjes als Tea for two of salondansjes incluis. Bijzonder jazzy zijn The Golden Age of de Jazz Suite nr. 1. Het eerste pianoconcerto uit 1933, dat Alexander Toradze zal vertolken, is opnieuw veel tragischer en dramatischer, maar ook hier klinken flarden jazz door. Gergiev dirigeert ten slotte ook de negende symfonie van deze Russische componist. DeSingel (Antwerpen) za 27 okt, 20 uur 03/248.28.28Stephan GenzDe Duitse bariton Stephan Genz werd bekroond door de Unie van de Belgische Muziekpers en hij neemt op maandag 29 oktober tijdens een concert in het Conservatorium van Brussel zijn prijs in ontvangst. Samen met pianist Wolfram Rieger brengt Stephan Genz een liedrecital met Schubert, Schumann en Wolf op het programma. Hij begint zijn optreden met 6 liederen uit An die ferne Geliebte van Beethoven, een cyclus die model staat voor de verdere ontwikkeling van het lied tijdens de Duitse romantiek. Stephan Genz is pas 28 en kreeg zijn eerste opleiding als lid van het Leipziger Thomaschor. De afgelopen jaren was hij onder meer als gastzanger verbonden aan de Duitse Staatsopera in Berlijn, maar Genz legt zich in het bijzonder toe op het lied: hij nam cds op met liederen van Wolf, Schumann en Schubert en hij verzorgde reeds tal van liedrecitals.Conservatorium (Brussel) ma 29 okt, 20 uur 02/507.82.00Dorothea RöschmannDorothea Röschmann behoort tot de jonge generatie sopranen die recent op het voorplan zijn getreden. Haar prestaties in onder meer Croesus van Keiser onder leiding van René Jacobs en haar Mozart-vertolkingen in Salzburg werden terecht bejubeld. In deSingel zingt zij Liederkreis opus 39 van Robert Schumann, een cyclus waarin weemoed en geluk elkaar in evenwicht houden. De scherpzinnigheid en ironie van enkele Mörike Lieder van Hugo Wolf zet ze naast subtiele en speelse salonliederen van Franz Liszt. Ook de liederen die Haydn na zijn verblijf in Londen schreef, staan op het programma. Dorothea Röschmann wordt aan de piano begeleid door Graham Johnson.DeSingel (Antwerpen) vr 26 okt, 20 uur 03/248.28.28Cadmus et HermioneDe opera Cadmus et Hermione van Lully is het prototype van de Franse tragédie lyrique, een genre waarin het fantastische element wordt verweven met de grote tragische themas van liefde en eer. Het uitgangspunt van het libretto is meestal de Franse tragedie in vijf bedrijven, met toevoeging van een proloog. In Cadmus et Hermione behandelt de proloog het verhaal van Ovidius over de strijd tussen Apollo en Python, dat hier de militaire activiteiten van Lodewijk XIV tijdens de Hollandse Oorlog in 1672 symboliseert. Het uit de modder opgestane monster staat voor het Nederlandse volk, terwijl de Zonnegod uiteraard niemand minder is dan de Zonnekoning in eigen persoon. Het werk wordt in Brussel concertant gebracht door de Académie Baroque Européenne dAmbronay, een ensemble dat jonge zangers en instrumentalisten op weg wil helpen. Elk jaar brengen ze een productie onder leiding van een specialist. Ditmaal neemt Christophe Rousset de leiding van deze concertante barokopera op zich. Paleis voor Schone Kunsten (Brussel) wo 31 okt, 20 uur 02/507.82.00Kata KabanovaIn het oeuvre van Janacek situeert Kata Kabanova zich in het midden van een aantal werken over onmogelijke en verboden liefdes. Het probleem van de overspelige liefde die de wetten van de maatschappij overtreedt, beleefde Janacek in die periode zelf in zijn vurige passie voor Kamila Stösslova, een getrouwde vrouw. De componist bekende dat het zien van haar tranen hem geïnspireerd had tot het componeren van Kata Kabanova. De regie van deze productie die de komende weken in de Munt te zien is, is van Christoph Marthaler die de voorstelling in 1998 voor de Salzburger Festspiele maakte. Hij verplaatste de handeling naar een grootstad in een communistisch land. De relatief ver van ons verwijderde repressie in een kleine stad aan de Wolga in de 19de eeuw wordt zo vervangen door een sfeer van onderdrukking die dichter bij ons ligt. Sylvain Cambreling dirigeert. In de cast vinden we namen als Henk Smit (Dikoj), David Kuebler (Boris), Angela Denoke (Kata Kabanova) en Livia Budaï-Batky (Kabanicha).De Munt (Brussel) di 30 okt, 20 uur, vr 2, di 6, do 8, di 13, do 15 nov, 20 uur en zo 4 en zo 11 nov, 15 uur 070/23.39.39Kleurrijke taferelenHet Symfonieorkest van Vlaanderen brengt een programma met als titel Kleurrijke taferelen dat werken van Britten, Rachmaninov en Moessorgski bevat. In 1940 bestelde de Japanse regering een werk bij Benjamin Britten. De openlijk christelijke verwijzingen in de Sinfonia da Requiem vielen echter niet in de smaak van de Japanse overheid. De aanval op Pearl Harbor sloot meteen ook een mogelijkheid uit om de samenwerking verder te zetten. De Beelden uit een tentoonstelling van Moessorgski in de orkestratie van Ravel is een klassieker uit het symfonische repertoire geworden. Moessorgski componeerde het werk als hulde aan zijn overleden vriend Viktor Hartmann. Tijdens een herdenkingsretrospectieve met meer dan 400 schilderijen van Hartmann vatte de componist het idee op om tien van de schilderijen op muziek te zetten. Muzikaal worden de verschillende schilderijen bij elkaar gehouden door een terugkerend promenademotief dat de wandelende toeschouwer uitdrukt. Moessorgsky en Ravel leverden elk een unieke bijdrage aan een beklijvende partituur die nog steeds een uitdaging vormt voor orkest en luisteraars. Concertzaal de Bijloke (Gent) zo 28 okt, 15 uur - 09/266.70.40 O.L.V.-Ter Duinekerk (Koksijde) za 3 nov, 20.30 uur 070/22.50.05; Boulaschouwburg (Antwerpen) zo 4 nov, 15 uur - 050/84.05.87 Muziekconservatorium (Brussel) do 8 nov, 20 uur 050/84.05.87 O.L.V.Bezoeking Kerk (Lissewege) - vr 9 nov, 20 uur 050/44.30.60Etienne SiebensDit seizoen start het Vlaams Radio Orkest een structurele samenwerking met drie vaste gastdirigenten. Onder hen is ook de Vlaming Etienne Siebens die vooral nieuwe muziek op het programma plaatst. Voor zijn eerste concert met het VRO koos hij Bartoks Concerto voor Orkest. Bartok componeerde het werk tijdens de jaren 1940 in New York, waar hij ingevolge de oorlogsomstandigheden, onderdak had gevonden. Ondanks zijn heimwee naar Hongarije en zijn zwakke gezondheid in die periode aanvaardde hij toch de opdracht van het Boston Symphony Orchestra om een werk voor orkest te componeren. De titel van het werk verwijst naar het feit dat Bartok de orkestinstrumenten op een solistische, concertante manier behandelt. In de fugatopassage in de doorwerking van het eerste deel focust hij op de kopers, in de laatste beweging op de strijkers. Ook Hongaarse volksmuziek en een parodie op Sjostakovitsj Leningradsymfonie duiken in het werk op.Bijloke (Gent) vr 26 okt, 20 uur 09/266.70.40Zaal VRO (Leuven) za 27 okt, 20 uur 016/22.21.13Petite Messe SolennelleGioacchino Rossini componeerde in 1864 zijn Petite messe Solennelle. De oude Rossini wilde met deze titel zijn publiek ongetwijfeld bij de neus nemen, want het werk is noch klein, noch bijzonder plechtstatig. Het werk is veel langer dan de meeste concertmissen, maar zet slechts bescheiden en onconventionele middelen in: in plaats van het obligate symfonieorkest schrijft Rossini voor de vreemde combinatie van koor, piano en harmonium. In een zorgvuldig geconstrueerd geheel van 14 secties legt Rossini heel wat originaliteit aan de dag. Het werk wordt vertolkt door het koor Ex Tempore onder leiding van Florian Heyerick met medewerking van Anne Cambier (sopraan), Ann Hallenberg (alt), Yves Saelens (tenor) en Stefan Geyer (bas). Joris Verdin bespeelt het harmonium en Jan Vermeulen de pianoforte. Schouwburg (Kortrijk) do 25 okt, 20.15 uur 056/23.98.55Sint-Antoniuskerk (Brasschaat) vr 26 okt, 20 uur 03/651.51.60Abdijkerk (Kessel-Lo) zo 28 okt, 15 uur 016/40.07.17Samenstelling: Tom EELEN